9E enjte, 21 shkurt 2013 Dogji shpërndarësin e kokainës, 32 vite burg Arben Lleshit Lajmi Prokurorët e rastit “Florije Peçi” nisin marrjen në pyetje të personave që kanë dijeni për ngjarjen. 22-vjeçarja nuk ka mundur të japë asnjë indicie të rëndësishme për hetimet për shkak të gjendjes së saj mendore. E motra dhe i vëllai, Erida dhe Gazmend Peçi, kanë këmbëngulur se përdhunimi ka ndodhur në spitalin austriak. TIRANE ELONA ELEZI Shtatzana hetuesve: Nuk mbaj mend asgjë Prokuroria merr në pyetje Gazmend dhe Erida Peçin Familjarët: Florija u përdhunua në Austri ?PERGJIGJE ■ Sa persona do të merren në pyetje nga prokurorët? Dhjetë persona janë planifi kuar të merren në pyetje nga prokurorët e çështjes, Arben Nelaj dhe Erjola Stoja. Tre të parët, Florija, Erida dhe Gazmend Peçi u morën në pyetje përgjatë 48 orëve të fundit. ■ Cilat janë dyshimet e familjarëve? Familjarët e Florije Peçit pretendojnë se konceptimi i shtatzënisë ka ndodhur nga data 20 deri në 25 shtator 2012, periudhë në të cilën Floria ka qenë e shtruar në klinikën Gmunderbergut Almunster në Austri, në periudhën e rehabilitimit. ■ Kur u publikua rasti i përdhunimit? Pak ditë më parë, Gazmend Peçi dorëzoi në Prokurorinë e Përgjithshme kallëzimin penal. Një ditë më pas, organi qendror i akuzës e dërgoi kallëzimin në prokurorinë e Tiranës, e cila nisi punën për verifi kimin e pretendimeve të familjarëve të Florije Peçit. ■ Kush është Florije Peçi? Është 22-vjeçarja që i mbijetoi aksidentit tragjik të Himarës, e cila u transportua për kurim në një klinikë neurologjike në Austri. Peçi qëndroi aty deri në 11 tetor të vitit 2012, e më pas u kthye në banesën e saj në fshatin Katjel të Librazhdit. PYETJE Padia Vëllai: Floria u përdhunua gjatë qëndrimit në koma “Unë që po ju shkruaj jam Gazmend Peci, vëllai i Florije Pecit. Unë dhe familjarët e mi jemi shumë të tronditur nga një ngjarje shumë e rëndë që ka ndodhur, motra ime në aksidentin e Qafës së Vishës në Himarë pësoi dëmtime të rënda shëndetësore. Ajo u dërgua për mjekim në Austri, ku për më shumë se 55 ditë qëndroi në koma. Në 11 tetor motra jonë u kthye në Shqipëri dhe për shkak të shqetësimeve të shumta specialistët konkluduan se ajo është shtatzënë. Konceptimi i shtatzënisë ka ndodhur nga data 20 deri në 25 shtator 2012, periudhë në të cilën Floria ka qenë e shtruar në klinikën Gmunderbergut Almunster në Austri, në periudhën e rehabilitimit. Motra ime Florie Peci është përdhunuar në kushtet e spitalit ku ka qenë për kurim. Me motrën time janë kryer marrëdhënie seksuale në kohën kur ajo ishte në gjendje të rëndë shëndetësore dhe kur nuk kishte mundësi të mbrohej” – thuhet në padinë e depozituar në Prokurorinë e Përgjithshme nga Gazmend Peçi. Kërkesa Babai i Lilës: Kapni vrasësin e tretë Pak kohë pas ekzeku-timit të 22-vjeçarit Erjon Lila, i cili u vra në pragun e shtëpisë së tij në rrugën “Siri Kodra”, i ati i është drejtuar me një kërkesë prokurorisë së Tiranës. Ismail Lila u ka kërkuar prokurorëve të çështjes që familja e tij të informohet rregullisht në lidhje me ecurinë e hetimeve rreth vrasjes së djalit të tij. Ditën e krimit, policia arrestoi Sherif Latën, 50 vjeç, dhe Besard Latën 27 vjeç, ndërsa shpalli në kërkim Sebastjan Latën, 23 vjeç. Si motiv të ngjarjes policia gjeti një konfl ikt mes Lilës dhe meshkujve Lata për një gërvishtje makine. Gjykata e Anglisë ka shpallur fajtor për akuzën e vrasjes dhe ka dënuar me 32 vite burg shqiptarin Arben Lleshi, i cili në prillin e vitit të kaluar vrau shqiptarin Agim Hoxha në Sauthempton. Sipas mediave vendase raportohet se vendimi ndaj 27-vjeçarit u mor nga gjykata e Winchester pas nëntë orë e gjysmë diskutime. Anëtarët e jurisë kaluan gjashtë javët e fundit duke dëgjuar të dhëna dhe dëshmi rreth vrasjes së Agim Hoxhës, i cili njihej si shpërndarës kokaine për “bluzat e bardha” të Hampshire. Ai akuzohej se kishte shitur qindra dhe mijëra doza gjatë “biznesit” të tij, të cilin e kish nisur me të vëllanë pasi kishin mbërritur në Sauthempton, për herë të parë si adoleshentë. Ai u vra nga Arben Lleshi brenda apartamentit nr.285 në “Shirley Road”, të cilën autori Lleshi e kishte marrë me qera në datën 9 prill të vitit 2012. Gjykata pati dëgjuar më herët se si 27-vjeçari Lleshi kishte blerë një levë gjatë paradites, me të cilën u dyshua se i kishte dhënë një goditje fatale Hoxhës në pjesën e kokës, litarë me të cilët i kishte lidhur kyçet, shirit me të cilin i kishte mbyllur gojën dhe një bidon benzinë me të cilën kish lyer makinën ngjyrë gri “Mercedes” dhe më pas i kish vënë fl akën trupit brenda tij. El.El Familja Peçi këmbëngul se përdhunimi i Florijes ka ndodhur në ambientet e spitalit ku ajo u kurua në Austri. Mbrëmja e së martës dhe paraditja e së mërkurës ka qenë shumë intensive për prokurorët e çështjes Arben Nelaj dhe Erjola Stoja, të cilët po merren me verifi kimet që nisën pak ditë më parë, pas kallëzimit penal të Gazmend Peçit që vuri në lëvizje Prokurorinë e Përgjithshme dhe Prokurorinë e Tiranës. Përgjatë orëve të vona të mbrëmjes të së martës, përfaqësuesit e akuzës kanë marrë në pyetje në praninë e një psikologu, 22-vjeçaren Florije Peçi. Por gjendja e saj e rënduar mendore nuk ka dhënë asnjë ndihmesë për prokurorët. Burime të besueshme pranë grupit hetimor thanë se vajza mezi ka mundur të artikulojë ca fjalë, dhe ka deklaruar se nuk mbante mend asgjë nga përdhunimi. GAZMEND PEÇI Vëllai i Florije Peçit, Gazmendi, është personi icili depozitoi dhe kallëzimin penal pranë Prokurorisë së Përgjithshme pak ditë më parë. Të njëjtat burime thonë se gjatë deklarimeve të së mërkurës, në cilësinë e personit që ka dijeni për ngjarjen, ai ka thënë të njëjtat fjalë që ka parashtruar edhe në kallëzim. I pyetur nga prokurorët me ngjarjen, Gazmendi i është referuar vetëm kallëzimit të bërë. Ai mësohet të ketë ripërsëritur se dyshimet e tij më të forta lidhen me klinikën Gmundenberg Almunster pjestarët e tjerë të familjes. Edhe pse janë treguar tepër të rezervuar në lidhje me detajet për shkak se ngjarja është ende nën hetim, burimet saktësojnë se vajza ka këmbëngulur përgjatë gjithë marrjes në pyetje se familja kosovare nuk ka gisht në këtë histori. Ashtu si I vëllai, Erida Peçi ka deklaruar se dyshimet e saj lidhen me klinikën e rehabilitimit në Austri. Ajo është pyetur në lidhje me të gjithë itinerarin e Florijes në këtë udhëtim, për ditët e saj në klinikë, nëse shoqëronte të motrën gjatë fi zioterapisë, pas daljes nga koma, dhe nëse ka vënë re ndonjë sjellje të çuditshme apo të dyshimtë në stafi n mjekësor të klinikës neurologjike. Burimet thonë se Erida nuk e ka shoqëruar të motrën në të gjitha seancat e rehabilitimit, për shkak edhe të rregullave të spitalit. Prokurorët e çështjes të cilët e kanë mbajtur Erida Peçin deri në orën 16:00 të pasdites, mësohet të kenë marrë të dhëna të rëndësishme për hetimin. Asnjëri prej tyre, nuk ka pranuar të japë deklaratë për median pas daljes nga ambientet e organit të akuzës. VERIFIKIMET Burime të besueshme pranë organit të akuzës thanë se kanë kërkuar sekuestrimin e kartelës mjekësore të 22-vjeçares nga Librazhdi, ku do të saktësohen dhe verifi kohen të gjitha të dhënat e përftuara nga vizitat gjinekologjike të vajzës së re. Periudha e saktë e konceptimit të shtatzanisë, është një nga të dhënat më të rëndësishme për hetimin. Gjithashtu, sipas të njëjtave burime, mësohet se grupi hetimor i ka kërkuar Drejtorisë së Përgjithshme të Policisë së Shtetit, një listë me të gjitha hyrje-daljet e 22-vjeçares dhe familjarëve të saj. në Austri, ku motra e tij ka qëndruar deri në 11 tetor. I pyetur në lidhje me familjen kosovare e cila ka ndihmuar Florijen gjatë kësaj periudhe, mësohet se Gazmendi ka theksuar se ata janë treguar shumë të sjellshëm duke I ndihmuar, dhe nuk ka dyshuar për asnjë moment tek ta. Peçi mësohet të jetë pyetur edhe për hyrje-dalljet e tij në shtetin austriak. ERIDA PEÇI E motra e Florijes, Erida, duket se është personi që ka ndenjur më shumë me 22-vjeçaren në Austri, dhe personi I cili mund të dijë më shumë për ngjarjen se Erjon Lila Florie Peçi në një nga dhomat e maternitetit “Mbretëresha Geraldinë” Erida Peçi, motra e Flories, duke hyrë në Prokurorinë e Tiranës AKTUALITET
4 E enjte, 21 shkurt 2013 POLITIKE Berisha: “Tallet me Rilindjen”. Rama: “Iku kryeministri bullgar” Kryeministri Berisha dhe në 22 vjetorin e rrëzimit të bustit të diktatorit Enver Hoxha, ku mori pjesë në koncertin festiv të organizuar me të rinjtë të ‘Qytetit Studenti” nuk ka qëndruar pa sulmuar opozitën dhe kreun e saj Edi Rama. Teksa ka kërkuar një minutë heshtje për martirët e lirisë, kreu i qeverisë akuzoi kreun e opozitës se me 21 janar 2011 donte të merrte pushtetin me dhunë e shpërdorim të votës së PS pasi bllokoi integrimin. Edhe pas 22 vitesh, Berisha deklaroi se armiku kryesor është sërish komunizmi e bijtë e tij. Duke folur përpara të rinjve kreu i mazhorancës tha se të rinjtë rrëzuan shtatoren e Enver Hoxhës më 20 shkurt, të cilin Berisha e krahasoi me Hitlerin. “Diktatura hoxhiste shkatërroi Shqipërinë, shkatërroi qenien e shqiptarit më shumë se sa e kishte shkatërruar atë çdo luftë, çdo pushtim, çdo epidemi a fatkeqësi natyre, në tërë historinë tonë dhe më shumë se sa në çdo vend tjetër të planetit. Ndaj dhe sot, thirrja ime për të gjithë shqiptarët, thirrja ime për të gjithë ata fatlumë e fatlume qe nuk jetuan asnjë ditë në diktaturë, është; le të mos harrojmë kurrë sakrifi cën e martirëve të lirisë, le të urojmë që ajo vuajtje, ajo sakrifi cë të na bëhet dritë në rrugën tonë drejt të ardhmes që meritojmë” tha Berisha. Kryeministri tha se më 23 qershor shqiptarët do rrëzojnë edhe murin e bllokimit. “Sot, pas 22 vitesh të përmbysjes së diktaturës hoxhiste, si në asnjë vend tjetër, bijtë e etërve hoxhistë, pasi pushtuan kreun e PS, guxuan të ndërmarrin përmbysjen me dhunë të pushtetit tuaj, të dalë nga vota e lirë. Ata gabuan dhe ne u themi edhe njëherë se, pushtet me dhunë në këtë tokë nuk do të merrni kurrë. Liria dhe mbrojtja e vlerave të saj janë pasioni ynë, janë forca e pathyeshme e Kushtetutës, e ligjeve, e institucioneve të Shqipërisë”, kam akuzuar Berisha. Sipas tij, sot pas 22 vitesh socialistët me një verbëri të plotë politike përdorën pushtetin që u kanë besuar z g j e d h ë s i t s h qiptarë për t 'u ngritur në rrugën e integrimit murin e turpit, murin e bllokimit. “Përsëri ata gabojnë. Kësaj radhe gabojnë për të mos mundur të gabojnë kurrë më. Kësaj radhe, me votën tonë, ne do të firmosim fundin e tyre, fundin e merituar. Shqiptarët, në 23 qershor, do të votojnë për integrimin e tyre në Evropë, për liritë e të drejtat e tyre, do të votojnë për Shqipërinë e zhvilluar, për Shqipërinë evropiane” tha Berisha. REAGON PS PS ka reaguar përmes anëtares së grupit të punës për programin në PS, Milena Harito, pas akuzave të kryeministrit Berisha në mbledhjen e qeverisë. Ajo tha se Berisha nuk mund t'i kuptojë nocionet ekonomike pasi i ka mbetur ora në kohën e komunizmit, kur shërbente si mjek i Mehmet Shehut e Enver Berishës. “Berisha, fatkeqësisht, këto nocione nuk i kupton, pasi ora i ka ngelur tek koha e komunizmit, kur shërbente si Sekretar i Partisë së Punës dhe doktor i Mehmet Shehut dhe Enver Hoxhës. Aq prapa i ka ngelur ora, sa nuk kupton dot as faktin që çdo vend i zhvilluar aplikon taksimin e ndershëm, jo të sheshtin që ka rrënuar ekonominë”, tha Harito. Sipas saj, më kot Berisha përpiqet të justifikojë taksën e sheshtë, pasi realiteti është i qartë për çdo shqiptar. Kreu i PS Rama, me presidentin e grupit të majtë në Parlamentin Evropian Swoboda: Hiqni Berishën Edi Rama kryeministri i ri “Ndërkombëtarët garantojnë ndryshimin përmes votës” Lajmi Kreu i grupit parlamentar të të majtëve në Parlamentin Evropian Hannes Svoboda ka garantuar kreun e PS Edi Rama në Bruksel se do të garantohet mosprekja e votës. Ai tha se Berisha duhet të larguar përmes votës ndërsa Rama do jetë kryeministri i ardhshëm. TIRANE JAKIN MARENA Të majtët evropianë kanë garantuar mbështetje, ndërkohë që janë shprehur për largimin e Berishës nga drejtimi i qeverisë më 23 qershor, për t'i hapur rrugë rotacionit paqësor politik. Dje kreu i PS Edi Rama është pritur në një takim të posaçëm në Bruksel nga Presidenti i Grupit Socialist e Demokrat në Parlamentin Europian, Hannes Svoboda. Në takimin që zgjati 60 minuta, Rama e njohu Svobodën me zhvillimet politike në Shqipëri dhe përgatitjet e PS për fushatën zgjedhore. Një temë e rëndësishme ishte axhenda e integrimit të vendit në BE. Svoboda e vuri theksin te zgjedhjet e ardhshme, që sipas tij do duhet të jenë të ndershme e të lira. Ai u zotua se institucionet e BE do japin çdo garanci që zgjedhjet e qershorit të jenë të standardeve demokratike në mënyrë që vota e çdo qytetari të garantohet. “Jam shumë i kënaqur të takohem përsëri me Edi Ramën, kryetarin e PS. Shoh te ai tani liderin e opozitës, por dhe kryeministrin e ardhshëm. Ky është mesazhi im. Ju duhet ta bëni të mundur tani të ndryshoni drejtimin e vendit. Berisha e qeveria e tij kanë bllokuar tanimë për shumë e shumë vjet dhe fi llimin e negociatave për integrimin dhe njerëzit duhet të jenë të motivuar të shkojnë në zgjedhje të votojnë”, deklaroi pas takimit Svoboda. Ai ka shtuar se do të bëjnë ç'është e mundur nga pala evropiane të kontrollojnë zgjedhjet në kuptimin që “të jetë një votim korrekt sipas ligjit, mos jetë i keqpërdorur, sepse për një herë të vetme ne duam zgjedhje të qarta dhe korrekte dhe sigurisht zgjedhje me një votë të qartë të qytetarëve për të ndryshuar drejtimin e vendit, për të luftuar realisht korrupsionin, për të luftuar vërtet për kohezion social. Është kaq e rëndësishme sa njerëzit duhet të përdorin këtë mundësi dhe të votojë”. Nga ana e tij, në këtë dalje të përbashkët përpara mediave kryetari i PS, Edi Rama ka nënvizuar se BE është me sytë nga Shqipëria për këto zgjedhje dhe se do t'i monitorojnë imtësisht ato. “Është gjithmonë e më e qartë se ka një vetëdijesim shumë të posaçëm të të gjithë komunitetit ndërkombëtar, të të gjitha forcave që janë me sytë nga Shqipëria, institucione, parti, për të garantuar ndryshimin përmes votës. Për të garantuar që shqiptarët të mund të vazhdojnë në rrugën e integrimit me një qeveri të dalë nga vota e lirë dhe sigurisht me një qeveri e cila të ndryshojë drejtimin e vendit”, tha kreu i PS. Për të cilin është përditë e më e qartë për të gjithë se pse Shqipëria ka ngecur, se kujt i takon përgjegjësia për ngecjen e saj dhe se Shqipëria duhet të rifi llojë rrugën e saj drejt perspektivës europiane përmes votës së lirë dhe përmes zgjedhjeve që të ndajnë këtë të shkuar që vazhdon me të ardhmen që është prapa derës. Debatet Berisha: Bijtë e hoxhistëve pushtuan Ramën Kryeministri: Bijtë e Enver Hoxhës s'do marrin kurrë pushtet me dhunë. Harito: I ka mbetur ora “Berishës ora i ka ngelur tek koha e komunizmit, kur shërbente si Sekretar i PPSH dhe doktor i Mehemt Shehut dhe Enver Hoxhës Kryeministri Berisha bëri ironi në mbledhjen e qeverisë për programin e PS. Duke komentuar idenë e opozitës për taksën progresiste, Berisha e vlerësoi si tallje nga ana e Ramës që deputetët e PS të krahasohen me rilindësit e shquar. “Ai (Rama) thotë se infermieri paguan njelloj taksën me kryeministrin. Ndërkohë që infermieri paguan 5 herë më pak se ai. Ne jemi dhe do jemi kundër taksës progresive se është taksa kundër urrejtjes klasore, si taksë që shkatërron me dhjetra vende pune. Taksa progresive, që nxit evazionin fi skal. Pra, alternativat janë krejtësisht të ndryshme. Paraqet rilindësit e tij, Anastas Angjelin në vend të Papakristos, Ruçin në vend të Kotohoxhit, Bashkim Finon, Baçin në vend të Abdyl Frashërit, Erjon Veliajn në vend të Dervish Himës. Keni parë ju o zotërinj apo jo, kjo është larternativa, të tallesh me veten. Po veten ku e çoi, se veten e fut në stratosferë, se ia gjeta këtyre një ekuivalencë. E pra si Rama është Koleka”, tha Berisha. Kreu i PS Rama reagon në Tëitter duke thënë se “iku edhe një kryeministër i djathtë pasi rrënoi institucionet dhe ekonominë e Bullgarisë! Së shpejti një socialist, miku ynë Stanishev, do votohet si kryeministër”. NË FOTO: Kreu i grupit parlamentar të të majtëve në Parlamentin Evropian Hannes Svoboda dhe kryetari i PS-së, Edi Rama
10 E enjte, 21 shkurt 2013 SHEHU: “Ky roman nuk ka për të qenë i fundit. Diktatura është një minierë për letërsinë dhe duhet shkruar për të. Popujt që nuk shkruajnë për të kaluarën, janë të detyruar ta rijetojnë atë” Intervista BASHKIM SHEHU: Babai im edhe viktimë, edhe diktator. Shkaktoi vuajtje TIRANE DHURATA HAMZAI Jeta ime në Barcelonë, punoj të fi toj jetën. Nga burgu dola pa këmishë në trup, më veshën shokët Mehmet Shehu kryeministër. Jetoja me rrogën e skenaristit të kinostudios. Nuk kam pasur asnjë post drejtues. Rroga ka qenë pasuria ime “Kur kam dalë nga burgu më kanë veshur shokët e mi. Më kanë dhënë rrobat e tyre dhe para për të jetuar, gjersa fillova punën dhe nisa të përdorja rrogën” NË FOTO: Bashkim Shehu SPECIALE Bashkim Shehu, djali i ish-kryemin-istrit të diktaturës komuniste, Me-hmet Shehut, shprehet se “Diktatura është një minierë për letërsinë dhe duhet shkruar për të. Popujt që nuk shkruajnë për të kaluarën janë të detyruar ta rijetojnë atë”. Në intervistën për “Shqiptarja.com”, shkrimtari rrëfen jetën e tij “të rilindur” mes lumturisë së dy vajzave binjake të ardhura paksa vonë në këtë botë, për shkak të rinisë që e kaloi në burgje. Ai tregon se si është jeta e tyre në Barcelonë dhe marrëdhëniet që ka me lexuesin dhe median në Shqipëri. Bashkim Shehu flet pak për të kaluarën e tij , por atë e gjejmë tek reflektimet më të thella që vijnë nëpërmjet letërsisë, ku f l i tet për të kaluarën tonë të përbashkët. Cilat janë arsyet që djali i Mehmet Shehut i rikthehet sa herë jetës së burgjeve dhe gjyqeve të d iktaturës që i ngriti babai i tij me kryediktatorin Enver Hoxha. Çfarë trashëgoi ai vetë nga diktatura, përveç dhimbjes tragjike. Si e e gjykon personalitetin e babait të tij në majën e pushtetit diktatorial. Cili është qëllimi që Bashkim Shehu i vendos ngjarjet dhe vuajtjet reale në letërsi herë pas here. A e mohon sot ai që edhe babai i tij është një nga shkaktarët e këtyre vuajtjeve. Shkrimtari Bashkim Sheku, edhe pse me fraza shumë të kursyera shpreh hapur reagimin e tij ndaj opinioneve të rindezuar mediatike për viktimizimin ose krimet e Mehmet Shehut. Si ka mundur t'i jetojë dramës që pasoi viktimizimin e gjithë familjes së tij, pas vetëvrasjes së të atit dhe persekutimit të familjes nga Enver Hoxha. Duke folur për librin e ri me temë diktaturën, Bashkim Shehu na bën kurioz që pjesë të panjohura nga historia e saj t'i zhbirojmë përmes personazheve fiktivë letrarë, ku ai s'e mohon kurrë se vepra ka edhe nota autobiografike, ashtu sikurse nuk e mohon faktin se babai i tij ishte edhe viktimë edhe shkaktar i vuajtjeve në diktaturën e Enver Hoxhës. Dallon qartë një shënim në posterin e promovimit të librit tuaj “i çorientuar në post-diktaturë”. Pse do ta ndiheshit i çorientuar në rastin tuaj? -Nuk është fjala për mua, është për personazhin Aleks Krasta, por konteksti më ka ardhur vetvetiu për arsye psikologjike. Nuk mund të përjashtohen as elementët biografikë që më kanë nxitur këtu, më kuptoni. -Mund të na flisni për veten dhe jetën tuaj në Barcelonë, për fëmijët, familjen? -Po. Kam dy vajza binjake. Ato jetojnë në Barcelonë, kanë lindur atje. Janë 9 vjeç, quhen njëra Johana dhe tjera Edith. Shkojnë në shkollë. Flasin tre gjuhë, shqipen, spanjishten dhe katalanisht. Shkruajnë, sidomos njëra prej tyre, thotë se “e kam vendosur, do bëhem shkrimtare dhe do të studiojë në universitetin e Jelit”. Tjetra thotë se “do merrem me shkencat e natyrës”. Janë vajza që lexojnë dhe nuk merren shumë me këto lojërat që janë bërë në modë për fëmijët sot, videogame. Merren pak dhe me to, por lexojnë mjaftueshëm dhe me kënaqësi dhe pa ndonjë imponim nga prindërit. Ato vijnë me shumë kënaqësi edhe në Shqipëri. Ne tashmë vijmë në Shqipëri ndoshta për hir të dy vajzave, sepse këtu ato kanë një rreth të gjerë familjar dhe kjo i kënaq. Ndërsa atje në Barcelonë na kanë vetëm dy prindërit, kurse shokët e tyre kanë edhe gjyshër, edhe dajallarë, xhaxhallarë dhe ato duan të ndihen në afërsi të njerëzve të tyre. Ka ndryshime të mentalitetit në mënyrën e jetesës në Barcelonë, nga Shqipëria? -Ne jemi mesdhetarë dhe ka mentalitete të përbashkëta me katallanët. Më tepër ne kemi ngjashmëri me njerëzit më në jug të Katalanjës, por edhe me spanjollët në përgjithësi ne kemi të përbashkët mënyrën e komunikimit, jemi të hapur, të shpejtë, lidhet lehtë miqësi. Kur ju kanë pyetur për cilën arsye shkruani letërsi dhe për ç'arsye përktheni, më bëri përshtypje përgjigjja juaj se letërsinë “e shkruani për pasion”, ndërsa me tej thoni se “punoj me përkthimet të fitoj jetën time”. Të jemi të sinqertë, në kohën e diktaturës ju përfytyronim si princat e “Bllokut”. Nuk keni trashëguar diçka, si është gjendja juaj ekonomike? -Mbas diktaturës unë nuk kisha as rroba. Kur kam dalë nga burgu më kanë veshur shokët e mi. Më kanë dhënë rrobat e tyre dhe para për të jetuar, gjersa fillova punën dhe nisa të përdorja rrogën. Edhe më përpara unë kam qenë skenarist në Kinostudio dhe nuk kam pasur asnjë post drejtues. Rroga ka qenë pasuria ime, por natyrisht jetoja në shtëpinë e prindërve dhe kisha një strehim. Kur e ke nisur jetën kështu, që të jetosh duhet të punosh dhe unë punoj gjithë ditën nga mëngjesi deri në darkë për të fituar jetën dhe në shtëpi bëj punën që më pëlqen, krijimtarinë. Kjo është e mira e punës. Kështu që unë shpesh punoj edhe të shtunën, edhe të dielën, përveçse kur kam detyrime familjare dhe jam i lodhur. Ju e kini merak, që të shkruani herë pas here për të kaluarën. Të kuptohemi në Shqipëri ende nuk është sqaruar e kaluara komuniste. Përshkrimi i saj kalon mes përfoljeve e përgojimeve, më tepër si histori e kafeneve. Besoj e dini se kohëve të fundit mediat i janë kthyer sërish figurës së babait tuaj, duke e akuzuar për krime të ndryshme. Si e përjetoni ju këtë interes të ringjallur? -Mendoj se rikthimi tek figura e babait tim është një fryrje artificiale që i bëhet historisë nga media, që herë pas here në krye të disa muajve ose një viti përsëritet i njëjti refren… Të dalim në një konkluzion, meqë flitet shpesh për vetëvrasjen e të ndjerit, ishte viktimë apo diktator babai juaj? -Të dyja. Edhe viktimë edhe diktator. Këto gjëra i kam thënë dhe s'dua të zgjatem më, sepse e kam thënë publibikisht mendimin tim. Vetëvrasja e tij, edhe njëherë si shpjegohet. Nëse ishte ai pikërisht diktatori, mund të vriste të tjerët, siç bëri “diktatori i madh”, por jo të vetëvritej? -Unë e kam shpjeguar disa herë që këtu ka një lloj tragjizmi. Pak me tepër, ju lutem? -Vuajtja, dhimbja në përgjithësi është njerëzore. Unë nuk e përjashtoj qenien njerëzore nga vuajtja, sikurse shkaktimi i vuajtjes është dukuri njerëzore. Njeriu është i aftë për gjithçka. Ndryshe nga speciet që janë në planet, njeriu është i aftë për gjërat më të tmerrshme, pra edhe të shkaktojë vuajtje. Babai im shkaktoi vuajtje dhe vuajti. Si e keni përballuar këtë dramë personale dhe familjare, duke pasur edhe brengën ‘pse babai juaj shkaktoi vuajtje'? -E kam përballuar me letërsi. Letërsia është nja motivet. E kam përballuar me miqtë e shumtë, me bashkëvuajtësit në burg, solidariteti me ata që vuajtën, të gjitha këto më kanë bërë mua të mbijetoj. Pse keni reflektuar për dënimin që
24 E enjte, 21 shkurt 2013 Departamenti i Marketingut: Cel: +355696060419 marketing@shqiptarja.com Shpërndarja: Saimir Zenelaj cel : +355696060418 Ermal Kacaniku cel : +355696088847 • Alba Malltezi Drejtore e Përgjithshme e Free and Fair Media Group • Anila Basha Drejtore e Shqiptarja.com • Arben Rrozhani Kryeredaktor • Genc Kondi Zv.Kryeredaktor Politika: Jakin Marena Ekonomia: Genc Kondi Sociale: Esmeralda Keta Kulturë: Admirina Peçi Design: Altin Aliaj Genti Manelli Website: Suela Gera Indrit Maraku Redaksia: Rruga: “Dervish Hima” tre kullat, kulla e dytë-Tiranë. E-mail: redaksia@shqiptarja.com - Website: www.shqiptarja.com - Mobile: +355696060421 - Shtypur në shtypshkronjën: A.K shpk, Rruga 5 Maji, Tiranë GJITHMONE PRANE JUSH! Origjina e Lajmit VALË UHF SATELITORTOKESORE KANALI 50KANALI 48 NË PREFEKTURAT: TIRANE - DURRES - LEZHE - FIER KANALI 158 Do na ndiqni në gjithë Shqipërinë, Maqedoni, Kosovë, Itali, Greqi ??????????????????????????????? Do na ndiqni në gjithë Shqipërinë www.shqiptarja.com LAJME NGA BOTA ■ Bruksel, takim Thaçi-Daçiç Në Bruksel ka nisur dita e dytë e raundit të pestë të bisedimeve mes kryeministrit të Kosovës, Hashim Thaçi dhe atijë të Serbisë, Ivica Daçiç. Edhe ky takim po ndërmjetësohet nga përfaqësuesja e lartë e Bashkimit Evropian për Politikën e Jashtme dhe Sigurinë, Catherine Ashton. Bisedimet kanë filluar dje dhe rezultatet e tyre është thënë se janë thelbësore për përparimin e të dyja vendeve në rrugën e euro-integrimeve. ■ Shpërthim e fl akë në zonën tregtare, 14 të plagosur Të paktën 7 persona raportohen të plagosur dhe 3 të zhdukur, pas një shpërthimi të dyshuar gazi, që shkaktoi fl akë të mëdha, në një lagje tregtare në Kansas City, Missouri. Televizioni lokal shfaqi flakë të shumta jashtë zonës së shitjeve me pakicë “Country Club Plaza”. Policia bëri të ditur se një makinë besohet të jetë përplasur me një depozitë gazi pranë një restoranti, pasditen e së martës. Gjendja shëndetësore e të plagosurve nuk bëhet ende e ditur, por disa prej tyre “dukeshin në gjendje kritike”, njoftoi zëdhënësja e spitalit. ■ Benedikti XVI, ndryshim rregullave të konklaves? Papa Benedikti XVI është duke marrë në konsideratë që të ndikojë në ndryshimin e rregullave të Kishës Katolike, për të përshpejtuar procesin e zgjedhjes së pasardhësit së tij. Ishte një zëdhënës i Atit të Shenjtë të Romës ai që deklaroi të mërkurën se në ditët në vazhdim, Papa mund të lëshojë një dekret në lidhje me konklavën, siç quhet ndryshe procesi i grymbullimit të kardinalëve, të cilët vendosin se cili prej tyre do të drejtojë më pas Vatikanin. Papa Benedikti XVI do të braktisë vullnetarisht detyrën e tij në datën 28 shkurt. ■ Japoni, defi çiti tregtar në nivele rekord Defiçiti tregëtar i Japonisë në muajin janar regjistroi humbje rekord, si rrjedhojë e veprimit të vendosur të Bankës Qëndrore, që ndikoi në një humbje të vlerës së jenit për të lehtësuar përballimin e borxhit tepër të lartë kombëtar. Në muajin janar, eksportet regjistruan rritjen e parë në tetë muaj, pasi me zhvlerësimin e monedhës ato u bënë më tërheqëse dhe të përballueshme për kërkesën e huaj blerëse. ■ Interpol, 200 arrestime për tregti të paligjshme Interpoli ka njoftuar arrestimin e rreth 200 personave, në një operacion të shtrirë gjerësisht në disa shtete, kundër prerjes së paligjshme dhe tregtimit të drurit. Përpjekjet 3 mujore përfshinë 12 shtete të Amerikës Qendrore dhe Jugore, ndërkohë që është sekuestruar një sasi druri me vlerë prej 8 milionë dollarë. Interpol tha se tregtimi i drurëve të prerë në mënyrë ilegale mund të kapë shifrat e 100 miliardë dollarëve në të gjithë botën. ■ Turi i Sekretarit të ri Amerikan Udhëtimin e tij të pare si Sekretar Shteti John Kerry do ta zhvillojë në Europë dhe Lindjen e Mesme. Qëllimi i këtij turi do të jetë të diskutohet mbi çështje rajonale, por edhe mbi konfl iktin që ka përgjakur Sirinë, situata e së cilës ende nuk ka marrë zgjidhje. Departamenti i Shtetit sqaron se shefi i diplomacise amerikane ka në plan të vizitojë 9 vende; Britani, Gjermani, Francë, Itali, Turqi, Egjipt, Arabi Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Katar. Udhëtimi i tij nis ne 26 shkurt e vazhdon deri më 6 mars.
16 E enjte, 21 shkurt 2013 SHËNDETIW W W . S H Q I P T A R J A . C O M 10 gjëra ushqyese që u duhen fëmijëve Këshilla ? Shmangni argumentet dhe debatet familjare të çfarëdolloj natyre gjatë të ngrënit, dhe diskutoni vetëm për gjëra pozitive duke përfshirë edhe shijen e mirë të ushqimit. ? Nëse fëmijët nuk hanë gjatë orareve të përcaktuara nga ju, ofrojini çdo dy orë ushqime të cilat kanë shumë vlera ushqimore, Por, kujdesuni që çdo herë, ushqimet që i ofroni t'i prezantoni në mënyrë që ri tërhiqni vëmendjen. ? Mos lejoni që fëmija të luaj me lodra, të shikojë libra ose televizor gjatë kohës kur do të ushqehet. ? Mos e kërcënoni ose ta shtyni me doemos për të ngrënë dhe mos e dënoni nëse nuk ha. Thjesht pranoni refuzimin e tij/saj dhe mos i tregoni mërzitjen tuaj ? Respektoni oraret e të ngrënit, kjo gjë i ndihmon fëmijët të kuptojnë rëndësinë e ushqimit dhe i bën më të disiplinuar. ? Informojeni fëmijën gjithmonë 10 deri në 15 minuta përpara se të shtroni për të ngrënë, kështu i jepni kohë që të largohen nga aktivitet që janë duke bërë në mënyrë të qetë. ? Mos harroni ti përsërisni fëmijës se sa e rëndësishme është kur të gjithë në familje hanë së bashku dhe se ai/ajo duhet të rrijë në tavolinë deri sa të gjithë të kenë mbaruar së ngrëni. ? Kur doni t'i jepni fëmijëve ushqime të reja, prezantojani ato disa herë në ditë. Shumica e fëmijëve mund të provojnë diçka vetëm pasi i është ofruar për të paktën 10-15 herë. për fëmijët qëv tT lë je ig hanë Megastudimi në mbi 85 mije fëmijë. Vitamina e grupit B, thelbësore për formimin e embrionit. Të marrësh acid folik në ? llim të shtatzanisë, duke filluar që nga katër javë më parë e deri në tetë javë pas ngjizjes, mund të reduktojë me 40 % rrezik për autisëm të lindur. Këtë e thotë një studim i Institutit të Shëndetit Publik të Norvegjisë si dhe universiteti i Columbias në Neë York dhe publikuar në revistën “Journal of the American Medical Association (Jama)”. Çfarë është- Acidi folik dhe folatet janë vitamina të grupit B, të rëndësishme për sintezën e molekulave të AND-së dhe ARN-së. Kështu që janë të rëndësishme për qelizat që marrin pjesë në procesin e de? rencimit, si për shembull qelizat e gjakut dhe të lëkurës, që janë veçanërisht të rëndësishme gjatë formimit të embrionit. Acidi folik, që në natyrë është tek mishi, dhe në shumë perime(karcof, jeshillëqe, portokalle dhe agrume) reduktohet në mënyrë të dukshme gjatë pjekjes (rreth 80%). Për këtë arsye është e rëndësishme që gratë shtatzana ta shtojnë në dietë. Në Amerikë, Kanada dhe Kili acidi folik i është shtuar miellit, duke plotësuar në mënyrë Mënyra se si ushqhen fëmijët e vegjël dhe të porsalindurit ka një rëndësi të madhe për të gjithë vitet e mëvonshme në shëndetin e tyre.Ndauj prindërit duhet të jenë të kujdesshëm në përzgjedhjen e ushqimeve që do tu japin të vegjëlve të tyre. Ekspertët japin disa këshilla për 10 gjërat bazë të cilat nuk duhet të mungojnë asnjëherë në ushqimet dhe vaktet që ata konsumojnë. Kalciumi: Ndërton eshtra dhe dhëmbë të fortë, nxit nerva të shëndetshme dhe funksionin e muskujve, ndihmon mpiksjen e gjakut dhe ndihmon trupin të kthejë ushqimin në energji. ACIDET ESENCIALE YNDYRORE Acidet esenciale yndyrore (EFAs): Ndihmojnë në ndërtimin e qelizave, rregullojnë sistemin nervor, forcojnë sistemin kardiovaskular, ndërtojnë imunitetin, dhe ndihmojnë trupin në absorbimin e produkteve ushqimore. Të rëndësishme edhe për funksionim të shëndetshëm të trurit dhe të të parit. Hekuri: I rëndësishëm për krijimin e hemoglobinës, për oksigjenin – mbajtjen e pigmentit të kuq në gjak dhe mioglobinës, pigmentin që ruan oksigjenin në muskuj. Mungesa e hekurit mund të shkaktojë aneminë, e cila mund të rezultojë me lodhje, dobësi dhe irritim. Magnezi: Mban eshtrat e forta dhe ritmin e zemrës të qëndrueshëm, përkrah sistemin imunitar dhe ndihmon në ruajtjen e muskujve dhe funksionimin e nervave. Kaliumi: Bashkëpunon me natriumim për të kontrolluar ekuilibrin e trupit me ujë, i cili ndihmon në ruajtjen e presionit të gjakut. Ndihmon në funksionimin e muskujve dhe të ritmit të zemrës dhe, në vitet e mëvonshme, mund të ulë rrezikun e gurëve në veshka dhe osteoporozën. Vitamina A: Luan një rol të rëndësishëm në vizionin dhe rritjen e eshtrave, ndihmon për të mbrojtur trupin nga infeksionet, promovon shëndetin dhe rritjen e qelizave dhe indeve në trup, duke perfshirë edhe ? okët, thonjtë dhe lekurën. Vitamina C: Ndihmon në krijimin dhe riparimin e qelizave të kuqe të gjakut, eshtrave, dhe indeve, ndihmon për të mbajtur nga mishrat e dhëmbëve të fëmijës tuaj të shëndetshme dhe forcon enët e gjakut, ndihmon në shërimin, nxit sistemin imunitar, dhe mban infeksionet larg. Gjithashtu ndihmon trupin në absorbimin e hekurit nga hekuri i pasur. Vitamina D: E ndihmon trupin të absorbojë minerale si kalciumi dhe ndërton dhëmbë dhe kocka të fortë. Është thelbësorë për të arritur potencialin e rritjes. Edhe funksionon si një hormon me role të rëndësishme në sistemin e shendetshëm imunitar, në prodhimin e insulinës dhe rregullimin e rritjes së qelizave. Vitamina E: Limiton prodhimin e radikaleve të lira, të cilat i dëmtojne qelizat. Është e rëndësishme për imunitetin, riparimin e ADN-së, dhe proceseve të tjera metabolike. Zinku: Nevojiten më shumë se 70 enzima të cilat ndihmojnë tretjen dhe metabolizmin dhe janë esenciale për rritjen. Acidi folik Shkencë Ul rrezikun nga autizmi gjatë shtatzanisë Përtypja e çamçakëzit të bën më të zgjuar automatike nevojat e konsumatorit me këtë vitamin. Ndërsa në Norvegji ende nuk ka ndonjë iniciativë të tillë. Studimi, frut i një bashkëpunimi në nivel ndërkombëtar midis USA dhe Norvegjisë, ka realizuar një monitorim në shkallë të gjerë për të verifikuar bashkëveprinmin midis acidit folik dhe zhvillimit të deformimeve neurologjike, midis të cilit edhe autismit. Janë ekzaminuar 85.176 fëmijë të lindur midis 2002 e 2008, madje edhe prindërit e tyre kanë qenë pjesë e studimit. Ka rezultuar se nënat që kishin marrë acid folik në ? llim të shtatzanisë rreziku për të lindur fëmijë me autisëm është reduktuar me 40 % krahasuar me gratë që nuk kishin marrë acid folik. Acidi folik, ashtu siç është thënë edhe më parë, është një integrator i rëndësishëm gjatë shtatzanisë që parandalon një keqformim të madh të zhvillimit nervor të fetusit. Ekspertët kanë monitoruar kampionon e fëmijëve për disa vite me radhë dhe kanë diagnostikuar 270 raste me autisëm dhe sëmundje bashkëshoqëruese. Shkencëtarët kanë zbuluar se si camcakëzi është i mirë për trurin. Përtypja e camcakëzit forcon të menduarit dhe kujdesin, ndërsa sipas studimit, reagimi i atyre që përtypin camcakëz është 10 herë më i shpejt se sa reagimi i personave që nuk përtypin. Në studimin e kryer në Japoni i cili është publikuar ne gazetën “Truri dhe njohja” pohohet që tetë zona të trurit aktivizohen vetëm gjatë përtypjes. Një nga teoritë ofron shpjegimin se si përtypja rrit entuziazmin dhe çon deri te përmirësimi i përkohshem i qarkullimit të gjakut në tru. Gjate hulumtimit, vullnetaret kanë pasur detyra te caktuara që është dashur t'i kryejnë gjatë kohës së përtypjes së camcakëzit, dhe me këtë rast u është fotografuar truri për të parë se cilat fusha aktivizohen. Gjatë testit 30 minutësh pjesëmarrësit kanë shtypur butonat me gisht të majtë ose djathtë si përgjigje se në cilin drejtim gjendet shigjeta në ekran. Meshkujt dhe femrat që nuk kanë përtypur kanë reaguar për 545 milisekonda, ndërsa ata që kanë përtypur u janë dashur 493 sekonda. Është vërtetuar që më së shumti aktivë kanë qenë regjionet e trurit për lëvizje dhe kujdes. “Rezultatet tona tregojnë që përtypja rrit nivelin e entuziazmit dhe kujdesit, çka mund të çojë deri te përmirësimi i pjesëve kognitive”, kanë thënë hulumtuesit nga Instituti Nacional për shkenca radiologjike në Japoni. Çfarë duhet të përmbajnë ushqimet e të vegjëlve
20 E enjte, 21 shkurt 2013 RRETHE Lëzhë, rrokulliset makina, vdes shoferi 29-vjeçar Një makinë ka humbur kontrollin dhe është përmbysur në rrugë, duke shkaktuar një të vdekur. Gjovalin Vuksanaj, 29 vjeç nga fshati Gajush i Lezhes, ka humbur jetën në një aksident që ndodhi mengjesin e dheshëm rreth orës 06.00, në superstradën Lezhë-Laç. Viktima po udhëtonte me automjetin e tij, por në afërsi të kryqëzimit të Markatomajve, ka rreshqitur dhe ka humbur kontrollin e mjetit, duke dalë jashtë rruge. I riu ka tentuar të rikthejë mjetin sërish në rrugë, por kjo manovër i ka kushtuar jetën. Pas daljes nga rruga, drejtuesi i BMW me targa amerikane, e ka rikthyer mjetin serish ne rruge pas 50 metrash, por duke e përmbysur plotësisht atë. Përplasjet e shumta i shkaktuan plagë të forta 29-vjeçarit Vuksanaj, e per pasojë, ka humbur jetën në mënyrë të menjëhershme, pa mundur të marrë ndihmën e parë. Nga hetimet e para ka rezultuar, se shpejtësia e madhe dhe lagështia në rrugë, janë bërë shkak i këtij aksidenti. el.hi PERMET ARTAN LILI Lajmi Dy zyrtarë vendorë të qarkut të Gjirokastër janë arrestuar nga policia, pasi kishin futur në listat e përkrahjes sociale emra personash fiktivë, lekët e të cilëve i merrnin vetë. Në pranga kanë rënë Shefi i Zyrës së Përkrahjes Sociale në Bashkinë e Këlcyrës, Elidon Beqiri dhe Shefi i Zyrës së Punës në Përmet, Erald Ristani. Medreseja 517-vjeçare do të shembet, në vend të saj zyra TIRANE Medreseja”, apo siç njihet ndryshe “Myftinia”, një prej ndërtesave themeluese të qytetit të Korçës, shumë shpejt do të prishet dhe në vend të saj do të ndërtohen zyra. Kjo godinë 517-vjeçare është ndërtuar së bashku me xhaminë, rreth viteve 1496, nga Iliaz Bej Mirahori dhe janë dy prej ndërtesave të para dhe më të vjetra në qytetin juglindor. Sikurse citon edhe në testamentin e tij themeluesi i saj, godina shërbente si shkollë, ku të gjithë vajzat dhe djemtë myslimanë mësonin kuranin, si dhe dituri të tjera. Ndërsa rezistoi për pesë shekuj, sot pamja e jashtme dhe e brendshme e ndërtesës lë shumë për të dëshiruar. Suvatë po bien çdo ditë, ndërsa drejt rënies është dhe dyshemeja. Por, në vend që ndërtesa 517-vjeçare të rindërtohet për të ruajtur vlerat e saj të dikurshme, historike, kulturore dhe arsimore, mesa duket, si rrugë më e shkurtër është zgjedhur shembja dhe ndërtimi në vend të saj i zyrave moderne. Ndërtesa ndodhet shumë pranë qëndrës së qytetit, mes xhamisë së vjetër të Iliaz Bej Mirahorit dhe drejtorisë së policisë. Sot, dyert e saj janë me kyç, ndërkohë që syri të sheh shumë pak besimtarë. Shembja e Medresesë dhe ngritja në vend të saj e disa zyrave, pranohet edhe nga vetë myftiu Haxhi Qazim Muçi, por askush nuk pranon të flasë para kamerave apo për gazetat. Ndërsa historia po shtrembërohet dhe shkatërrohet çdo ditë, duket se të njëjtën rrugë po ndjekin dhe ndërtesat qindra vjeçare, ndërkohë që askush nuk e ngre zërin. Siç mësohet, është vetë myftinia që do ta shkatërrojë këtë ndërtesë dhe në vend të saj do të ngrejë një të re, e cila do të shërbejë për zyra. Megjithëse është ngjitur me xhaminë, vetëm kjo e fundit është monument culture, ndërsa Medreseja e vjetër nuk ka statusin e tillë. da.is LAJME SHKURT Si u heqin zyrtarët bukën të varfërve PERMET Ja si funksiononte skema e mashtrimit Dy në pranga, jepnin asistenca fi ktive Qindra persona apo familje mund të vuajnë për kafshatën e gojës, aq sa lënë jetën e tyre edhe nëpër gërmadha duke mbledhur skrap. Të tjerë, robtohen në punë në Greqi, apo edhe në Shqipëri. Por, në listat e borderove “fi rmosin” çdo fundmuaji, përkrahjen sociale që u jep shteti. Në fakt, lekët i merr tjetër kush, pikërisht ata që merren me punësimin e tyre apo me dhënjen e asistencës. Ose, kishin future në lista persona, miq apo të afërm, të cilëve nuk u takonte të përfi tonin nga ky fond. Rastet e fundit janë zbuluar në rrethin e Përmetit, ky dy zyrtarë lokalë fi rmosnin për persona të tjerë, emrat ë të cilëve i kishin future fi ktivisht në listat e nevojtarëve. Ndërsa paratë i çonin në xhepat e tyre. ARRESTIMET Drejtoria e Policisë së Gjirokastrës, ka njoftuar dje, se në kuadër të operacionit “Asistenca”, është arrestuar Shefi i Zyrës së Përkrahjes Sociale në Bashkinë e Këlcyrës, Elidon Beqiri dhe Shefi i Zyrës së Punës në Përmet, Erald Ristani. Ata akuzohen, se prej 5 vitesh, në bashkëpunim dhe me disa persona të tjerë, kanë përfi tuar asistencë sociale në mënyrë të paligjshme, shuma e të cilës arrin mbi 2 milionë lekë. Ndërkaq, po sipas uniformave blu, në gjëndje të lirë ndiqet specialistja e zyrës së Përkrahjes Sociale të Bashkisë Këlcyrë, Floresha Shahu, për shkak të gjendjes së rëndë shëndetësore, si dhe 5 persona të tjerë që kanë përfi tuar në mënyrë të paligjshme asistencë sociale për 5 vjet rresht nga fondet e shtetit që i akordoheshin Bashkisë Këlcyrë për të papunët. SKEMA E ASISTENCËS Burime zyrtare nga policia kanë treguar për “Shqiptarja. com”, se si funksiononte skema e mashtrimit. Tre persona përfi tues të asistencës sociale ishin të punësuar në firmën ‘Flutone”, Gurore në Këlcyrë dhe punëdhënësi u kishte paguar sigurimet shoqërore çdo muaj. Ndërsa dy persona të tjerë prej vitesh figuronin emigranë në Greqi dhe nuk dihet se kush i përfi tonte këto lekë në emër të tyre. “Nga verifi kimet e bëra, rezultoi se Rrald Ristani, ka lëshuar vërtetime për të 5 këta persona që janë të papunë për këtë periuhdë kohe prej 5 vitesh. Ndërkohë Zyra e Përkrahjes Sociale në Bashkinë Këlcyrë, në bazë të ligjit, duhet të bënte verifikmet çdo muaj me sigurimet shoqërore, të cilën nuk e ka kryer”, tha zëdhënësi i Policisë së Gjirokastrës, Gentian Mullai. Policia dyshon, se nga bashkia e Këlcyrës mund të kenë përfi tuar asistencë sociale të paligjshme mbi 50 persona. TË ARRESTUARIT Elidon Beqiri, i datëlindjes 1986, lindur dhe banues në Këlcyrë, me detyrë Shef i Zyrës së Përkrahjes Sociale në Bashkinë Këlcyrë. Erald Ristani, i datëlindjes 1985, lindur dhe banues në Përmet, me detyrë Shef i Zyrës së Punës në Përmet. Ata akuzohen për “Shpërdorim detyre kryer në bashkëpunim”. Po ashtu, është proceduar penalisht për veprën penale “Shpërdorim detyre kryer në bashkëpunim ” dhe ndiqet në gjendje të lirë për shkak të gjendjes së rëndë shëdetësore kohët e fundit, Specialistja e Zyrës së Përkrahjes Sociale në Bashkinë Këlcyrë Floresha Shahu. Gjithashtu janë proceduar dhe ndiqen penalisht në gjendje të lirë për veprën penale të “Vjedhje me anë të mashtrimit , kryer në bashkëpunim” tre shtetasit F.XH, A.B, G.B, që kanë përfituar në mënyrë të paligjshme asistencë sociale, ndërsa për dy shtetasit e tjerë që aktualisht janë emigrantë në Greqi dhe rregullisht çdo muaj prej 5 vitesh kanë marrë asistence sociale, po punohet për të zbardhur nëse lekët e përfi tuara i kanë marrë këta dy shtetas apo i kanë përfi tuar punonjësit e zyrës së përkrahjes sociale në Bashkinë Këlcyrë. ■ Vlorë, molet e paligjshme pushtojnë bregun Vlonjatët, por edhe turistët që do të zgjedhin rrethin e Vlorës për të pushuar këtë verë qe vjen, sërish do të kenë shumë pak plazhe publike në dispozicion për të frekuentuar. Sërisht si një vit më parë, i njëjti fenomen po shoqëron bregdetin vlonjat, uzurpimi i plazheve nga mole të paligjshëm. Kjo konfi rmohet edhe nga Drejtori i Agjencisë Rajonale të Mjedisit, Geron Gumbardhi, i cili shprehet, se fenomeni është tepër shqetësues. Ai thotë, se janë bërë kallëzimet përkatëse në polici, si dhe janë vënë në dijeni bashkitë Vlorë e Orikum. ■ Durrës, 53-vjeçari nën hetim për armë pa leje Policia e Durrësit ka nisur procedimin penal në gjëndje të lirë, për 53-vjeçarin B.L., banues në fshatin Likesh, pranë Shijakut. Kjo, sipas uniformave blu, pasi gjatë kontrollit të banesës së tij, iu gjetën dhe sekuestruan 24 copë fi shekë model 56, kaliber 7.62 mm, të cilët ky shtetas i mbante pa leje. ■ Durrës, tri gra e një djalë nën mbrojtje nga dhuna Dy grad he një djalë 28 vjeç gra janë marrë nën mbrojtje, me urdhër gjykate, pas dhunës së ushtruar nga bashkëshortët e tyre dhe i vëllai. Sipas policisë së Durrësit, u plotësua Kërkesë-Padia për Lëshimin e Urdhërit të Mbrojtjes së Menjëhershme për një grua 51 vjeçe dhe një tjetër 43-vjeçare, nga Durrësi, pasi bashkëshortët e tyre ushtronin dhunë prikologjike e fi zike. Një rast tjetër është shënuar për padisë së një djali 28-vjeçar, po nga Durrësi. Ky i fundit, deklaron se ndaj tij ka ushtruar dhunë fi zike e psikologjike vëllai i tij, shtetasi S.D., 30 vjeç. ■ Gjirokastër, vendorët s'paguajnë Qarkun Këshilli i Qarkut të Gjirokastrës, po haset me një sërë vështirësish fi nanciare të cilat e kanë burimin tek të ardhurat e veta, ku rezultojnë të parealizueshme në masën 80%. Shkak për këtë është bërë refuzimi i krerëve të njësive vendore kryesisht të atyre që i përkasin PD-së dhe forcave të tjera aleate të saj, për të paguar kontributin fi nanciar prej 2.5% nga buxheti i tyre, në adresë të Këshillin e Qarkut. KORÇE Myftinia LEKË Eshtë shuma që kanë përfi tuar për 2 vjet zyrtarët në Bashkinë Këlcyrë dhe Zyrën e Punës Përmet, nga asistencat fi ctive që merrnin vetë, ose ua jepnin të afërmve të tyre. 2 mln Aksidenti në Lezhë
5E enjte, 21 shkurt 2013 POLITIKE Idrizi e Tahiri prezantojnë Rezolutën Çame: Miratojeni, të merrni votat Inteligjenca Noka: Ngushtoni kompetencat e nënkomisionit Ministria e Brendshme dhe Instituti për Demokarci dhe Ndërmjetësim kërkon rishikimin e projektligjit për mbikqyrjen parlamentare të Shërbimeve Informative të Sigurisë në vend. Nëpërmjet një kërkese zyrtare të mbërritur në Komisionin e Sigurisë, ministri Noka kërkon ngushtimin e kompetencave që duhet të ketë ky nënkomision hetimor që do të jetë nën drejtimin e opozitarëve. “Të rishikohen pika f dhe h e nenit 14 të pr.ligjit, duke mos tejkaluar kompetencat e nënkomisionit (Të shqyrtojë programin vjetor të punës të Shërbimeve Informative dhe të Sigurisë si dhe të shqyrtojë projekt-buxhetin kombëtar dhe projektligje të tjera mbi fi nancimin e Shërbimeve Informative dhe të të Sigurisë”, thuhet në ndryshimet. Një tjetër propozim që pritet të ndezë debatet ka të bëjë me programin e punës së mbikëqyrjes së nënkomisionit. Ndryshe nga drafti fi llestar që detyron kryetarin t'i paraqesë nënkomisionit për shqyrtim programin e punës çdo vit, Ministria kërkon të shtojë një klauzolë për përjashtimin nga ky detyrim nëse ndodh diçka e paparashikuar. Ndërkohë që Instituti për Demokarci dhe Ndërmjetësim kërkon që ky nënkomision të shtojë në kompetencat e tij edhe aksesin në informacion dhe në dokumente origjinale. Një kompetencë tjetër që shikohet e arsyeshme nga ky institut është dhe e drejta që duhet të kenë anëtarët e këtij nënkomisioni për të urdhëruar për nisjen e hetimeve nga institucione të pavarura si KLSH, Avokati i Popullit etj. Një tjetër rekomandim nga ky institut është rishikimi i marrëdhënieve të këtij nënkomisini me Presidentin e vendit, duke marrë parasysh këtu se Presidenti ka komeptenca në drejtimin e kontrollit të shërbimeve informative nëpëmrjet emërimeve dhe shkarkimeve të dy drejtuesve të dy shërbimeve më të mëdha në vend. Nisma u vlerësua dhe nga deputetët e opozitës. Deputeti socialist, Gazmir Bizhga, deklaroi se zhbllokimi i ligjit në fund të mandatit katër vjeçar, është tregues se mazhoranca i frikësohet humbjes së zgjedhjeve të 23 qershorit. Në lista, intelektualë jashtë grupit aktual Osman Metalla: Ardhja e Selamit, pozitive në PD “Koalicioni PD-PS, në interes të qytetarëve” TIRANE ARTEMISA HOXHA Listat Ndryshe nga PS, PD ende nuk ka zyrtarizuar asnjë emër që do të garojë për një mandat deputeti në 23 qershor. Sipas të djathtëve pritet që të ketë surpriza në listat zgjedhore. Komisioni i Jashtëm nisi dje shqyrtimin e Rezolutës Çame, dorëzuar në Kuvend në 10 dhjetor nga kreu i PDIU-së Shpëtim Idrizi dhe deputeti Dashamir Tahiri. Në fjalën e tij, Idrizi ftoi anëtarët e komisionit të bëhen pjesë e zgjidhjes së padrejtësisë që i është bërë çështjes çame, ku në të njëjtën kohë u bëri apel edhe për miratimin e saj në këmbim të votave të çamëve në zgjedhjet e ardhshme. “Ne besojmë se nuk do të përsëritet turpi i viti 2004. Ne jemi edhe para zgjedhjeve dhe ju ftoj të gjithë krahëve të forcave politike që të merrni votat e shqiptërëve të Çamërisë duke e votuar këtë rezolutë. Por, po ju them, do të merrni votat e të gjtihë shqiptarëve. Ja përse besoj se do të jete përgjegjësi e madhe dhe para votuëesve tanë”, tha Idrizi dje. Ndër të tjera,ai shtoi se askush nga polirikanët nuk duhet të bëjë si struci e të fshihet para përgjegjësive që ka çdo politika për historinë e Çamërisë. “S'mund të bëjmë strucin para egzistencës së një problemi kaq të madh. Ne nuk mund të mbyllim kapitullin e një krimi kaq të madh dhe të freskët në marrëdhëniet tona. Nuk mund të mohojmë një tragjedi kaq të madhe me afro 5 mijë të vdekur”. tha Idrizi. Deputeti i PD, Osman Metalla në një interv-istë për Shqiptarja.com shprehet i bindur në fi toren e të djathtës në zgjedhjet e 23 qershorit, por duke mos shmagur as mundësinë se kjo mund të arrihet me koalicionet parazgjedhore. Për atë nuk përbën asnjë rrezik për votat apo dhe mandatet, krijimi i një poli të tret në politikë. Metalla vlerëson ardhjen e Selamit në PD. Si po e gjen fushata zgjedhore Partinë Demokratike? PD është në përgatitjet e saj për të marrë dhe një mandat të tretë. Në dy mandatet e saj në qeverisje, të cilat u kanë dëshmuar gjithë shqiptarëve se ka qenë partia e premtimeve të mbajtura, mazhoranca realisht ka ndryshuar, ka bërë Shqipërinë një nga vendet aleate në NATO, ishte kjo mazhorancë që bëri që shqiptarët të përjetojnë ëndrrën e tyre për të lëvizur të lirë në hapsirën Shengen, dhe besoj se kjo ka qenë një nga reformat më të mëdha që është bërë nga kjo mazhorancë. Në saj të reformave mjaft të mira të kësaj qeverie, ka rezultuar se Shqipëria i ka rezistuar mjaft mirë presioneve të një krize ekonomike. Ne shkojmë të sigurt drejt një mandati të tretë, çfarë do shikohet që në fushatën zgjedhore. Strukturat e PD, ka fi lluar organizimi i tyre nga baza dhe më poshtë? Strukturrat e PD kanë fi lluar të aktivizohen, kanë filluar të bëjnë mbledhjet. Në këtë fazë përgatitore që strukturat e partisë po bëjnë duket se mjaft mirë ka një optimizëm të shfaqur për një mandat të tretë. Deputetë të PD nuk kanë shmangur mundësinë e një koalicioni pasqeveritar me PS. Si e shikoni ju këtë ide? Unë besoj se PD dhe kjo mazhorancë, që ka qeverisur me këto dy mandate dhe pushtetin e ka ndarë me aleatët e saj, ka treguar që ka bërë çdo aleancë që është në shërbim të vendit, në shërbim të integrimit, në shërbim të qytetarëve shqiptarë. Ndaj kur vjen punë te koalicionet, në formulën e krijimit të koalicioneve e vetmja gjë që do të quhet tabu do të ishte krijimi i një koalicioni që nuk do të ishte në shërbim të qytetarëve. Çdo koalicion i tillë që është në shërbim të vendit për ta transformuar këtë vend nga një vend me të ardhura mesatare në një vend të zhvilluar, sigurisht që ne jemi të hapur për të bërë çdo koalicion që do të ishte në interes të popullit shqiptar. Është hedhur kohët e fundit ideja e krijimit të një poli të tretë në politikë, ku mund të përfshihet PBDNJ, LSI apo dhe parti të tjera. A mendoni se PD mund të dëmotohet nga ky pol, fl asim për votat dhe mandatet? PD është një parti e madhe që gëzon mbështetjen të qytetarëve shqiptarë, mbështetje kjo që është treguar që nga 2008 e në vijim. Besoj se edhe në zgjedhjet e 23 qershorit, tendenca e mbështetjes do të jetë në rritje. Një pol i tillë nuk do të kishte asnjë rrezik për të djathtën. PD do të jetë përsëri forca e parë që do të vazhdojë të qeverisë këtë vend së bashku me të gjithë aleatët e saj me të cilët do të bëjë koalicione parazgjedhore ose paszgjedhore. Rikthimi i figurave të vjetra në PD, siç është ajo e Eduard Selamit, çfarë impakti pati kjo në parti dhe si e shikoni ju pozicionimin e tij politik? Unë mendj se Selami nuk është larguar ndonjëherë nga PD. Ai ishte kryetar i PD-së dhe gjatë gjithë kësaj kohe pothuajse 20 vjeçare Selami ka qenë pjesë e strukturave drejtuese të PD. Edhe pse ndoshta për arsye të distancave mund të themi që nuk ka qenë shumë prezent, gjithë kohën në PD, kjo ardhje e tanishme bën që Selami të jetë një politikan me kontribute më direkte, më aktive dhe më të dukshme në sytë e opinionit publik, pasi në srukturat e partisë ka qenë kontribues përherë. Besoj se do të ndikojë pozitivisht ardhja e tij në PD. Si i shikoni kandidaturat e para të propozuara nga PS, të cilët janë jashtë fushës së politikës? Unë nuk do të doja të përshkruaja kandidaturat e PS, pasi kjo është çështje e tyre, është një çështje e mungesës që ata kanë në krizën e brendshme që kanë në struktura dhe që po kërkojnë fi gura gjithandej. Unë do të thoja se ekipi i PD është një ekip mjaft i konsoliduar, ka fi gura mjaft të mira në përbërjen e saj, ka potenciale intelektuale të jashtëzakonshme, të cilët janë brenda grupit parlamentar, por dhe jashtë grupit që pse jo mund të përfshihen në formatimin e ri të grupit parlamentar. Do kemi surpriza në listat e PD për deputetë? Kjo është çështje, që është ende në diskutime në forumet e larta të PD. Gjithmonë ekipet riformatohen. Unë jam i sigurt që ekipi që do të formësojë PD, ekipi që ne do të dalim përpara qytetarëve dhe votuesve shqiptarë do të jetë një ekip fi tues. Çdo koalicion i tillë që është në shërbim të vendit për ta transformuar këtë vend nga një vend me të ardhura mesatare në një vend të zhvilluar, sigurisht që ne jemi të hapur për të bërë çdo koalicion që do të ishte në interes të popullit shqiptar... Osman Metalla
11E enjte, 21 shkurt 2013 “ROMANI ka edhe ndonjë ngjarje reale nga persekutimet që m'i kanë treguar bashkëkohësit, siç është persekutimi i klerit dhe një episod i dhimbshëm që nxjerr sytë në gjyq babai i djalit që dënohet” ZOGAJ: Shehu krijon një imazh më të plotë të tablosë dhe bën edhe montazhierin, edhe regjisorin. Ruan natyrën e prozës strukturaliste, plazmon personazhet, ambientin me paranojat e luftës së klasave” Promovimi i librit “Loja, shembja e qiellit” i shkrimtarit Bashkim Shehu është zhvilluar dje në mjediset e Muzeut Historik Kombëtar nga shtëpia botuese “Toena”. Autori është takuar me studiues, lexues të shumtë dhe shkrimtarë që i kanë dhënë vlerësime të mira për librin. Presidentja e “Toena”s, Irena Toçi, u shpreh se romani është ndërtuar mbi një strukturë të veçantë, ku thelbi historik dhe ngjarjet e trilluara janë përshkruar me një përgjegjësi të madhe historike. Shkrimtari dhe politikani Preç Zogaj u shpreh se romani ka trajtuar temën e kujtesës që lidhet me fatin e vetë shkrimtarit të dënuar në burgjet komuniste, pas vetëvrasjes të babait të tij Mehmet Shehu dhe përndjekjes së familjes nga diktatori Enver Hoxha. “Duke e ditur se cili ka qenë fati ynë, shpresat tona, çoroditja në post-diktaturë dhe hakmarrja, lind pyetja pse e shkruan shkrimtari një subjekt të tillë? Unë jam dakord që të shkruhen historitë e diktaturës, por shpesh ato kanë krijuar klishe në letërsi, ndërsa Bashkim Shehu u shmanget këtyre klisheve dhe na sjell një roman me një nënvizim të dukshëm për të marrë hakun e të vdekurve”, tha Zogaj. Sipas Zogaj, askush tjetër veç letërsisë nuk mund ta kryej këtë mision. “Romani i Bashkim Shehut është risi në letrat shqipe, risi në mënyrën e rrëfimit, ku shquhet për teknikën e ritregimit të një mënyre donkishoteske, duke u zhveshur nga gjërat e tepërta dhe duke u veshur me elementë të rinj”, tha Zogaj ndërsa më tej shpjegoi se pse ky është roman i palimpsestit. “Ka disa shtresa. Shehu bën edhe një fragment me një përmbledhje nga libri ia At Zef Pëllumbit “Rrno me tregue” dhe mbivendos rrëfimet. Ai me këtë krijon një imazh më të plotë të tablosë dhe bën edhe montazhierin, edhe regjisorin. Shehu ruan natyrën e prozës strukturaliste, plazmon lëndën me personazhet, ambientin me paranojat e luftës së klasave”, tha Zogaj duke i mëshuar stilit të autorit dhe cilësisë së veprës. PROMOVIMI Zogaj: Shkruhen romane klishe për diktaturën. Bashkim Shehu sjell risi oena” ur “Kur e ke nisur jetën kështu, që të jetosh duhet të punosh dhe unë punoj gjithë ditën nga mëngjesi deri në darkë për të fituar jetën dhe në shtëpi bëj punën që më pëlqen, krijimtarinë” Enver Hoxha dhe Mehmet Shehu SPECIALE BLIJE ATË QË TË DUHET! SHITE ATË QË NUK TË DUHET! Për më shumë informacion na vizitoni në faqen tonë të website: www.MerrJep.al SHITET: BMW 320 DIESEL -02 Makina ka motorr te ri dhe turbo ,me letra te paguara deri ne dhjetor 2013,, sensor mjegulle,,sensor parkimi, pasqyra elektrike,tapiceri lekure, Telefon: 0697497059 SHITET: IPHONE 4S, I ZI, 16GB, I ZHBLLOKUAR Ne gjendje shume te mire. Per kontakt kreshnikxhaxho@yahoo.com Telefon: 0693657836 SHITET: VIDEO PROJEKTOR VP6315 Video Projektor ne gjendje te perkryer 1 jave i perdorur. Mund te perdoret per ndeshje futbolli ne lokale apo per fi lma. Shume komod ne perdorim. Telefon: 0695830500 i ka bërë diktatura fesë? Ka lidhje kjo me veprën ndëshkuese ndaj fesë të babait tuaj, ish-kryeministrit Mehmet Shehu? -Është një ngacmim që m'u duk se kishte të bënte me një vepër të mirë letrare. Që do të sillte mesazhin se…? -Liria fetare është zanafilla e shprehjes. Ashtu siç do të vlerësoja lirinë për të besuar apo për të mos besuar, sepse sikurse e dini unë nuk jam besimtar. E keni njohur At Zef Pëllumbin nga afër? -Nuk e kam njohur, por kam ndjesinë se e kam njohur nga leximet. Kjo njohje lidhet edhe me faktin se kemi qenë në burg, të dënuar nga i njëjti sistem diktatorial, por përjetimet letrare nuk kanë ardhur në mënyrë të ndërgjegjshme. At Zef Pëllumbi është sot në “Parajsë”. Çfarë do t'i thoshit atje ku është? -Siç ju thashë, unë nuk jam besimtar, jam agnostik, por do të kisha pasur qejf ta kisha mik dhe do të kisha biseduar me të. Çfarë do t'i thoshit nëse do të bisedoje me të? -At Zef Pëllumbin doja ta takoja që ta dëgjoja duke “më tregue” (buzëqesh- aluzion për librin “Rrno për me tregue” të At Zef Pëllumbit.dh.h.) Ndërkohë ju vetë i riktheheni së kaluarës, duke shkruar letërsi, a do të shkruani përsëri, duke iu rikthyer kësaj teme? -Sigurisht që do të shkruaj. Ky roman nuk ka për të qenë i fundit. Është njësoj si të mos shkruash për Holokaustin. Shumëkush, duke parë se në këtë roman ka dhimbje mendon se nuk është mirë të “Njeriu është i aftë për gjithçka. Ndryshe nga speciet që janë në planet, njeriu është i aftë për gjërat më të tmerrshme, pra edhe të shkaktojë vuajtje. Babai im shkaktoi vuajtje dhe vuajti” shkruash për dhimbjen. Historia ime është vërtetë e dhimbshme, por unë e shkruaj me qetësinë më të madhe. Diktatura është një minierë për letërsinë dhe duhet shkruar për të. Popujt që nuk shkruajnë për të kaluarën, janë të detyruar ta rijetojnë atë. Sa autobiografik është libri juaj? -Libri ka një personazh fiktiv, por ajo që i jep nota autobiografike janë gjërat që kanë ndodhur, ngjarjet historike. Libri ka të bëjë me persekutimin e klerit. Subjekti më ka ardhur rastësisht, pasi unë lexova librin e At Zef Pëllumbit, kjo më bëri të reflektojë në lidhje me persekutimet që i kanë bërë At Zef Pëllumbit. Personazhi im Aleks Krasta dhe At Zef Pëllumbi kanë qenë të dy viktima të këtyre persekutimeve. Libri ka një pluralitet leximesh dhe unë nuk kam menduar ta ndikojë lexuesin apo të jap opinione. Rëndësi ka që lexuesi vetë të ketë një pluralitet opinionesh. Personazhet e mi janë letrarë, fiktivë dhe ngjarjet janë të trilluara. Vetëm një episod me At Zef Pëllumbin në gjyq është real, të gjitha të tjerat janë të trilluara. Por ka edhe ndonjë ngjarje reale nga persekutimet që m'i kanë treguar bashkëkohësit, siç është persekutimi i klerit dhe një episode i dhimbshëm që nxjerr sytë në gjyq babai i djalit që dënohet. Këto detaje janë vënë qëllimisht dhe janë pjesë të romanit. Të vërtetat historike janë në thelb të romanit, si tema. Autori ka të drejtë të vërë episode dhe të tjerat është më mirë të mos thuhen, por ta thotë lexuesi atë që ka për të thënë.
2 E enjte, 21 shkurt 2013 POLITIKE WIKILEAKS I RI Në një kabllogram të ri menjëherë pas 21 janarit të vitit 2011 shprehet shqetësimi se kjo ngjarje rrezikoi përplasjen Jug-Veri. Kabllogrami shkruan se anarkia e '97 është pranë. Kabllogrami Berisha një mik i serbëve punoi kundër shqiptarëve “Rama, lideri “modern” që shqiptarët e kanë pritur nga viti ‘90” Lajmi Kabllogrami i ri ka përfshirë sërish kryeministrin Berisha duke e akuzuar për 21 janarin si shkaktar dhe për rrezikun e përplasjes mes veriut dhe jugut. Ai akuzohet se bashkëpunon me serbët, ndërsa përmend rrezikun e përfshirjes së vendit në anarki si më ‘97. TIRANE Kryeministri Berisha ka hyrë sërish në “axhendën” e kabllo-grameve teksa është përmendur madje dhe si strumbul-lari i të gjitha trazirave në Shqipëri, por dhe për lidhje të forta me Serbinë, futjen e duarve për përfi time nga ngjarjet në Shqipëri, Kosovë dhe tërë hapësirën mbarëshqiptare. Madje e cilëson një mik të serbëve, duke nënvizuar faktin e thyerjes së embargos me ish-Jugosllavinë e Miloshevçit, mungesën e mbështetjes për UÇK-në dhe të bashkëpunimit me Damir Fazlliç dhe Kështu, Wikileaks ka pak kohë që ka publikuar disa dokumente interesante të agjencisë së sigurisë dhe konsulencës globale, Stratfor, që njihet ndryshe edhe si CIA-s hije e Amerikës. Në ditën e ngjarjes së rëndë, ka pasur një komunikim shumë intensiv mes një analisti të kësaj organizate, të quajtur Marko Papiç, që informon për Shqipërinë dhe personave të tjerë në këtë kompani, përfshi zv.presidentin Fred Burton. Një seri e-mailesh shkëmbehen me pyetjen se çfarë dreqin po ndodh në Shqipëri më 21 janar. Marko Papiç përgjigjet: “Shoku, Berisha ishte president para anarkisë së vitit 1997”. Më pas me shpejtësi Papiç njofton se ka pasur 3 të vdekur. “Opozita, e drejtuar nga lideri socialist, Edi Rama, i ka bërë thirrje kryeministrit Sali Berisha që të dorëhiqet më 20 janar, pasi zëvendëskryeministri Ilir Meta dha dorëheqje pas një skandali ryshfeti në lidhje me një HEC. Çështje e vërtetë lidhet në fakt me pakënaqësitë mbi zgjedhjet e fundit parlamentare, të fi tuara nga Berisha me rezultat të ngushtë. Socialistët pretendojnë se zgjedhjet janë manipuluar. PËRPLASJA Megjithatë, ekziston edhe njëfarë komponenti kulturor i ndarjes. Socialistët janë mjaft të fuqishëm në qytetet e jugut si Vlorë, Berat dhe Gjirokastër. Poshtë Shkumbinit janë toskët ku PS është e fuqishme. Shqiptarët e veriut, shtrirë edhe në Kosovë, janë gegë. Tirana është vendi ku takohen”, nënvizon informacioni i Papic. Më tej ai sqaron dhe rëndësinë e këtyre ngjarjeve përmes rrezikut për kalimin e vendit në një anarki të pamenaxhueshme si 14 vite të shkuara. “Shqipëria përgjithësisht nuk ka rëndësi. Megjithatë, është një shtet ku qeveria është një nga shumë grupe të krimit të organizuar, që konkurrojnë për pushtet. Anarkia është gjithmonë shumë pranë. Në vitin 1997, Shqipëria rrëshqiti në anarki. Ngjarja pati rëndësi pasi bëri që të ndërhyjnë italianët, për të parandaluar shqiptarët që të vërshojnë në Itali, që ndodh gjithmonë kur nuk ka qëndrueshmëri. Gjithashtu në vitin 1997, anarkia bëri që shumë armë të kalojnë lehtësisht në Kosovë, duke bërë që UÇK të bëhet faktor”, shkruan Papiç. Përveç kësaj çdo lloj proteste në Shqipëri që sjell paqëndrueshmëri është një çështje me rëndësi rajonale, që mund të sjellë destabilizim edhe në vendet e tjera si Maqedonia dhe Kosova. Ndërkohë që një ditë pas 21 janarit, informatori Marko Papiç informon se situata është e qetë. Ai thotë se opozita ka kërcënuar se do të veprojë derisa Berisha të japë dorëheqje. Po ashtu theksohet se Berisha ka deklaruar se kushdo që prek godinat zyrtare, do të ketë të njëjtin fat si protestuesit. “Ka thashetheme se agjentë të Shërbimit Informativ Shtetëror janë infi ltruar në turmë për të provokuar dhunën. (Koment: Nuk ka prova, por nuk do ishte hera e parë që SHISH përdoret për gjëra të tilla)”. Më pas, në një tjetër e-mail, qendra kërkon informacion nga Papiç për situatën në vazhdim dhe ndikimin në rajon. “Sipas meje, gjërat nuk do të përkeqësohen si në vitin 1997, për shkak se ajo situatë u nxit nga kolapsi ekonomik dhe jo vetëm diferencat politika. Shqiptarët kanë kujtime dhe ndjenja të forta nga ajo periudhë dhe do mundohen të shmangin përsëritjen,” shkruan ai. PISTA SERBE I pyetur për ndikimin e Berishës në Kosovë e Maqedoni, analisti i Stratfor shkruan: “Po flas në përgjithësi, Berisha nuk ka shumë rol në rajon. Ai vazhdon të shihet si model i liderit të vjetër. Qartësisht, Kosova do të ketë gjithmonë nevojë për mbështetjen e kryeministrit shqiptar dhe qeverisë së tij. Megjithatë shumë kosovarë mbajnë mend se Berisha i dha një mbështetje të vakët UÇK-së dhe besohet se ka përfi tuar personalisht duke lejuar ngarkesat me karburant në Serbi dhe Mal të Zi, pavarësisht embargos së NATO-s në atë kohë. Berisha akoma shihet si njeri me lidhje të ngushta me Serbinë-një nga kontaktet e tij më të ngushta është Damir Fazlliç, një personazh që mendohet se ka kontakte me nivelet më të larta në qeverinë serbe. Berisha nuk mendohet se ka lidhje të forta në Maqedoni dhe me humbjen e Xhukanoviç, ai ka kufi zuar edhe ndikimin në Mal të Zi”. I pyetur se çfarë ndryshimesh do të kishte në Shqipëri dhe rajon me ardhjen e Ramës në pushtet, ai shprehet: “Edvin Rama është lideri i opozitës socialiste shqiptare, që përfaqëson rreth 50 përqind të votuesve shqiptarë. Rama është i njohur si kokëfortë dhe deri diku si radikal mes komunitetit ndërkombëtar në Tiranë. Nuk është i mirë në dialog, duke krijuar situata ku asnjë palë nuk fi ton. Pavarësisht këtyre dobësive, Rama përfaqëson liderin “modern” që shumë shqiptarë e kanë shpresuar që prej vitit 1990. Puna e tij në modernizimin dhe pastrimin e kryeqytetit e ka bërë shumë popullor dhe i ka dhënë imazhin e njeriut që mund të bëjë diçka për njerëzit. Popullariteti i Ramës dhe të menduarit modern të tij janë komentuar në mënyrë të favorshme nga shumë liderë dhe përfaqësues të BE”. NGJARJA Një thirrje për një protestë paqësore përpara Kryeministrisë, e iniciuar nga PS, përfundoi me një tragjedi, ku mbetën të vrarë katër protestues. Këto vrasje, për të cilat më pas u lëshuan një lumë akuzash ndaj organeve të ndryshme, u kthyen në arenën e debateve jo vetëm në politikën dhe opinionin publik shqiptar, por edhe atë mbarkombëtar. Kryeministri Berisha doli në konferencë për shtyp, duke deklaruar se donin t'i bënin puç, ndërkohë që opozita u shpreh se shteti, nëpërmjet segmenteve të Gardës së Republikës dhe Policisë së Shtetit, ka vrarë katër qytetarë të pafajshëm shqiptarë dhe ka mbytur në gjak një demonstrim paqësor, që është e drejtë kushtetuese e qytetarit. Berisha nuk u ndal vetëm me akuzat për PS, ai sulmoi ashpër Prokurorinë, SHISH dhe Presidentin, që, sipas tij, donin ta rrëzonin me dhunë. Madje, që natën e parë Berisha tha se sulmi ishte i mirorganizuar, ku u përdorën çadra-pistoletë. Për këto vrasje nisi një proces i gjatë gjyqësor, ku të akuzarit kryesorë për vrasjen e të pafajshmëve ishin ish-kreu i Gardës, Ndrea Prendi si dhe gardisti Agim Llupo, përveç personave të tjerë në Kryeministri që kishin ndihmuar në fshirjen e pamjeve fi lmike, videove reale që tregonin se nga u lëshuan plumbat drejt turmës së demonstruesve. Por mazhoranca, para dy viteve duke hedhur akuza se opozita kërkonte që të merrte me dhunë qeverinë, nuk ngurroi dhe brenda 2 ditëve ngriti një komision hetimor parlamentar, i cili për hir të së vërtetës deri tani ka mbledhur vetëm dëshmi të ish krerëve të instutucioneve. Madje ky proces shkoi edhe më tej ku u hoq mandati i 3 deputetëve të PS, të akuzuar drejtëpërdrejtë si organizues të demonstratës së dhunshme. Por pas dy viteve procesi gjyqësor ndaj të akuzuarve u mbyll me pafajësinë e tyre duke argumentuar se të shtënat e armëve ishin për vetëmbrojtje ndaj dhunës së ushtruar nga protestuesit ndaj gardistëve. Kjo shkaktoi zemërim të madh te familjarët e Ziver Veizit, Faik Myrtajt, Hekuran Dedës si dhe Aleks Nikës që kërkuan apelim të vendimit të gjykatës së Tiranës. Riker dhe Vestervele Diplomatët në Tiranë për zgjedhjet, nacionalizmin e gjykatat Sot Tiranën pritet ta vizitojë zv/ndihmës Sekretari i Shtetit për Evropën dhe Euroazinë Filip Riker dhe Ministri i Jashtëm gjerman, Guido Vestervele. Mësohet se gjatë vizitës në Tiranë, Riker do të takohet me krerët më të lartë të shtetit, presidentin Bujar Nishani dhe kryeministrin Sali Berisha. Pritet që zhvillimet më të fundit në vend, si dhe zgjedhjet e 23 qershorit, do të jenë në fokus të diskutimeve të zyrtarit të lartë amerikan, i cili pritet të japë një mesazh të rëndësishëm për politikën shqiptare. Burime nga ambasada amerikane në Tiranë, thanë se temë e bisedave të z.Riker me zyrtarët shqiptarë do të jenë zgjedhjet, nacionalizmi i trumbetuar nga politika shqiptare, veçanërisht nga qeveria dhe sistemi i drejtësisë, i njollosur rëndë pas vendimeve për vrasjet e 21 janarit dhe gjyqin e Gërdecit. Po sot Tiranën do ta vizitojë, Ministri i Jashtëm gjerman, Guido Vestervele. Ministri gjerman kishte parashikuar një vizitë në Tiranë më datën 14 shkurt, por ajo u anulua pas një fatkeqësie familjare. Gjatë vizitës së tij në Tiranë, kryediplomati gjerman Vestervelle do të takohet me krerët e lartë të shtetit, presidentin e Republikës, Bujar Nishani dhe kryeministrin Sali Berisha. “Gjatë takimeve, ministri i Jashtëm gjerman pritet të shprehë mbështetjen e Gjermanisë për integrimin e Shqipërisë dhe marrjen e statusit të vendit kandidat në BE. Gjithashtu, vizita e ministrit Vestervelle në Tiranë pritet t`i japë një impuls të ri bashkëpunimit midis dy vendeve në të gjitha fushat e në veçanti në atë ekonomike, në mënyrë që të rriten investimet gjermane në vendin tonë”, thuhet në një deklaratë të Ministrisë së Jashtme. Dokumentet e Wikileaks të rrjedhura nga CIA-hije, siç quhet kompania Stratfor, flasin për kryeministrin shqiptar si mbështetës të politikës serbe Kryetari i Partisë Socialiste Edi Rama, pavarësisht se njihet si kokëfortë, vlerësohet si lideri modern që presin shqiptarët dhe që ka vlerësimin e BE
21E enjte, 21 shkurt 2013 OPINION Meqë jam tip që nuk duroj dot, edhe këto rradhë po i shkruaj pa rradhë. Sepse besoj që 7 marsi, si 14 shkurti, ose duhen festuar gjatë gjithë vitit, ose më mirë le të humbin në obskurantizëm. Për mësuesit është shkruar e folur shumë, ndër vite, e kryesisht në dritë pozitive. E kështu duhet edhe të jetë. E kështu edhe ka qënë. Në fakt, këto rradhë nuk do t'i përdor për të lëvduar punën e mësuesëve dhe mësueseve që na mësuan duke na dhënë mësim, por edhe duke mos na e dhënë këtë të fundit. Mësuesi është prind i dytë, ishte slogani i kohës dikur, por në fakt bota nuk ka hequr dorë nga ky slogan asnjëherë. Ajo botë e cila arsimimin e fëmijëve e ka parë lidhur ngushtë me edukatën, por edhe me drejtimin e udhëzimin e duhur të fëmijëve në jetën, që deri në moshën e ëndërrave është sipas librave. Pikërisht këtë detyrë të vështirë, por edhe misionare kanë pasur e do të kenë mësuesit. Por më lejoni t'i referohem përvojës sime konkrete, në vend që të bëj variacione mbi një temë që të gjithë ata që do ta lexojnë këtë shkrim e kanë “hequr vetë mbi kurriz”. Shkollat në të cilat unë kam mësuar kanë qënë ndër ato “të privilegjuarat”. 11 janari (sot Edit Durham, që megjithë respektin për Editin, nuk e kam kuptuar kurrë se përse kjo shkollë e ndërroi emrin e ne prapë kur marrim taksi themi tek 11 janari, edhe në ato raste kur taksisti është i epokës së “Edit Durhamit”, përsa i takon mbërritjes në Tiranë) dhe “Asim Vokshi” ose për ata që nuk e dinë Gjuhët e Huaja. Do të kisha pasur dëshirë që t'i përmendja me emër një për një të gjithë mësuesit “e mirë“ të këtyre shkollave, por jam e sigurt që ata e dinë. Ama ata “të këqinjt” do kisha dashur t'i bëja “telef” sepse jo vetëm që nuk na mësuan gjë prej gjëje, por përkundrazi here pas here me qëndrimet e tyre ishin përgjegjës që na e kthyen shkollën në “ferr”. Le të ndalem një hop…Për shkollën fi llore e tetëvjecare përgjithësisht njerëzit fl asin mirë, ca nga që nuk iu kujtohen gjërat tamam, por ca edhe ngaqë ndoshta pa e kuptuar që është pikërisht ajo baza e njeriut që sot drejton bankën, zyrën, ndërmarrjen dhe rrjedhimisht refl ekton ato mësime që mori apo nuk mori në ato banka. Për shkollën time tetëvjecare ka shumë dëshmitarë që ishte një shkollë e mirë. Dhe këtu po e mbyll me kaq. Por për shkollën e mesme i kam nja dy tre fjali. Në këtë shkollë edhe nxënësit ishin “të privilegjuar”, duke më përfshirë edhe mua, sepse “privilegjin” gjithmonë e kam parë si gjë të mirë. Në këtë shkollë mësonin fëmijë prindërish “me pozitë“ ose “me partishmëri të lartë“ ndaj edhe mësuesit pritej të ishin “të aftë“ për të tilla pritshmëri. Mësuesit e lëndës kryesore, pra gjuhës së huaj ishin “si shpirt”, sic do të kishin dashur 2010-shat që t'i quaja. Na mbështesnin, na ndihmonin që gjuhën e huaj ta mësonim në kontekstin e vendit të origjinës së saj. Herë me kaseta, e herë me libra e revista, nën dorë e mbi dorë, sipas rastit. Këta mësues që në pjesën dërmuese të rasteve e zotëronin vetë mirë gjuhën që shpjegonin, na u bënë edhe shokë e na e bënë jetën shkollore “t'ia vlente barra qeranë“. Por ata “të tjerët” nuk mundën kurrë ta bënin një gjë të tillë. Disa prej tyre hynin në kategorinë “me partishmëri të lartë“ që me fjalë të tjera donte të thoshte që lënda qoftë matematikë, fi skulturë, apo fi zikë e histori duhej doemos të lidhej me Partinë dhe mësimet e saj. Këta më së shumti ishin të paaftë për lëndën që jepnin, por për shkak të kushedi c'rrethane ndodheshin në ato vende pune. Këta jo vetëm që nuk arritën të na fusnin gjë në kokë, por përkundrazi nuk na krijuan asnjë mundësi që ne ta donim Partinë. Sot është e mundur të duash ose jo shumë parti, ose asnjë prej tyre, por atëherë kjo nuk mundej të ndodhte kurësesi. Sigurisht që shumë nga këta mësues të partishmërisë së asaj kohe “pollën” ata të “partishmërive” të kësaj kohe. Grupi tjetër ishin mësuesit “e rreptë“. Këtu futeshin mësues që jepnin letërsi, histori, por edhe fi skulturë, matematikë e fi zikë. Ndërsa këto dy llojet e fundit mund të kishin një shpjegim, të fi lozofi së ruse të shkencave ekzakte, historia, letërsia dhe sidomos fi skultura nuk kishin asnjë justifi kim. Cfarë mund t'i bënte njeriu historisë, në fund të fundit, përvec se të tregonte që në x vit kishte fi lluar lufta, e në aksh kishte përfunduar. Cfarë interpretimi priste prej teje një mësues që që kur hynte në klasë e kishte deklaruar të fi tuar “betejën e trëndafi lave”. Humbësi nuk ishte Eskili, por ti. Letërsia duhej të ishte një lëndë posacërisht e bukur, me vend për të zhvilluar imagjinatën (brenda kufi jve të vendosur nga koha dhe sistemi), por e bukur gjithësesi. A ka mundësi që letërsia dhe gjuha shqipe të ktheheshin në dy lëndë makth për nxënësit. E në rastin e shkollës time, kjo ishte e mundur. Më kujtohet sesi ngriheshim me gjunjët që na dridheshin përpara dërrasës së zezë, për ditën tonë të zezë dhe sesi mësuesja (edhe kjo e dinte që do të dilte fi timtare) na fl iste me shpoti dhe hera-herës edhe na hutonte duke e ditur që do ta humbisnim fi llin, dhe ashtu ndodhte. Më kujtohet triumfi sidomos në rastet kur mesatarja jote varej nga nota në lëndën e saj. Por ajo që nuk shtyhej as me vaj dhe as me uthull dhe që nuk kishte vend ku të rrinte, ishte…fi skultura. Më kujtohet fare qartë sidomos dimrave, kur në të ftohtë mësuesja e fi skulturës, me zë të cjerrë ( nuk e di nëse kjo ishte profesionale, apo “virtyt” që e fi tonin gjatë viteve të punës) na kërkonte të bënim fi skulturë me kilota. Disave prej nesh u vinte zor, se edhe po rriteshim dhe përpara shokëve (ndonjëri që edhe na pëlqente) nuk donim të dukeshim si pula të rrjepura me mishin kokërr nga të ftohtët. Por kush të linte? Duhej të kapërceje kalucin dhe kur t'i me lotët gati në sy i kërkoje të mos të detyronte ta bëje se do mbesje si thes mbi të, ajo jo vetëm që nuk ua vinte veshin përgjërimeve të tua, por të zgjidhte ty të parën, si model. Për mësuesit mirë do të ishte që të fl itej gjithnjë mirë, por realiteti ka treguar që shumë prej nesh e kanë nganjë mësues, apo dy që e kanë “fi ksim” për dackat, shpullat, fjalët si “debile”, apo shkuljet e fl okëve. Mirë do të kishte qenë që këto rradhë të kishin një fund të lumtur apo një zgjidhje deux ex machina, por kjo është e pamundur. Le të kënaqemi me faktin që mendimi ynë për ta sot është i kthjelluar dhe ne e dimë vendin e vërtetë të tyre. Ndërkaq, in anteprima, shumë respekt dhe dashuri për mësonjësit tanë… Blog/ Grimca Urbane Koment NGA EVIS CERGA NGA JOZEF RADI 7 marsi in anteprima Rikthim te 20 shkurti entuziazëm dhe përkrahje. Turma shpejt u nda më dysh dhe lumi i grave mori formë dhe nisi teposhtën drejt televizionit...N'at çast ekzaltimi të turmës së grave, ndërsa Bulku po i printe turmës, m'u duk si nji Zhan d'Ark shqiptare...! Vazhdimi është si nji ëndërr! Ndërsa turma e grave do të ballafaqohej shpejt me breshëritë e krismave, pjesa tjetër e turmës kryesisht rinia dhe burrat në bllok morën rrugën drejt qendrës... Lumi njerëzor antidiktaturë po derdhej drejt Sheshit të Madh!! Ndërkohë që krejt zona e TV, KQPPSH dhe Ministrive nxinte prej uniformave ushtarake, policore, skafandrave breshërive automatike dhe makinave spërkatëse... Po kurajo e grave nisi të shkurajonte këdo që shfaqej para tyre. Ura e Lanës në Rrugën e Elbasanit qe bllokuar nga skafandrat... Duke mbajtur fort Lazrin 75 vjeçar kaluam nëpër tubin metalik...!! Në qendër ishte pothuaj e pamundur të hyje... duhej të vërtiteshe rrotull, po ne çamë aty ku skafandrat u dorëzuan para turmës së rrebeluar...Ai 20 shkurt, ishte nji ditë e çuditshme! Ajri i asj dite gri kishte nji jehonë të pabesueshme... mjaftonte nji krismë, nj breshëri automatiku, nji brohorimë, mjaftonte nji zë i lartë dhe dukej sikur krejt qyteti jehonte... S'e di, po dukej sikur edhe natyra po i vinte në ndihmë turmës në at ngjarje të madhe...Edhe pse im atë këmbëngulte të qëndronte me ne... i thamë se ai e kishte kryer misionin e vet, tashti duhej të pushonte. Me Nandin dhe grupin e shokëve të tij të Teatrit, lamë Lazrin në shtëpi... dhe me ngut u drejtuam te Sheshi qendror! Aty krismat dhe breshëritë, qentë dhe policia e kishin humbë çdo pushtet ndaj gjëmimit të gjokseve të atyre burrave dhe grave që kishin zbarkuar të gatshëm për të vdekur.. . Ishte pothuaj e pam u n d u r t a çaje turmën, pasi dallget e sulmit dhe të zbrapsjes ishin të frikshme... Drejt statujës së zymtë të Diktatorit vërvitesh mijra pllaka trotuaresh dhe zhurma e nji helikopteri që u duk sikur do të zbrazte flakën e fundit në mbrojtje të së Keqes, u largua me bisht ndër shalë, duke e bërë turmën të papërmbajtshme... Nga shkallët e bankës ku ishim ndaluar pamë kavon që së pari dështoi, po më vonë mbas disa përpëlitjesh statuja gjigante u lëkund dhe bashkë me pesëdhjetë vitet e krimit shtetëror u plandos për tokë... Nuk ishte brohorimë... ishte nji ulërimë gëzimi e papërsëritshme, si ai që i ka ikur vdekjes! Ishte diçka që nëse s'ke qenë vetë aty në shesh, s'ke për ta ndjerë kurrë se ç'është ajo ndjenjë dhe ajo klithmë që dukej sikur i shqyente mushkëritë! Ishte nji përlotje gëzimi dhe frike, nji përlotje për gjithë krimet dhe qëndresat, për gjitha vuajtjet dhe shpresat... për gjithë brezat e humbur dhe ata që s'donin të humbnin! Ishte nji fi tore ...se nuk bëhej shaka me frymën e lirisë! At mëngjes, në shtëpinë tonë, si krejt atyre ditëve erdhën herët mjaft prej artistëve të Teatrit Kombëtar si I.Bezhani, V.Toçe, M.Bozgo, N.Radi, M.Kutali, N.Alibali, B.Ndrenika... Mbasi e vumë Lazrin, si patriark në mes, ashtu bashkë grup u nisëm drejt Qytetit Studenti, që ato ditë shkurti qe bërë Meka e pelegrinazhit kryeqytetas! Asnjiherë Tirana s'kish qenë aq e bashkuar dhe aq solidare kundër Tiranit!! Rrugët ishin përplot me njerëz dhe mbërritja në sheshin e madh, na e dëshmoi qartë se shpirti i revoltës ishte diçka që shihej, që ndjehej, që prekej... Ishte nji zemërim dhe gëzim i përzier bashkë, që i futur ndër shpirtra, i shfaqej çdo fytyre në nji trajtë specifi ke... Fryma e lirisë ishte e gjitha ndër fytyra!!! Ndjeja diçka mahnitëse kur i kundroja fytyrat e atyre grave dhe burrave që po përpëliteshin ta vrisnin frikën e nji gjysëm shekulli nga sytë e tyre... Grupi i Teatrit Kombtar ishte nga ma të plotët në at shesh! Dukej sikur sapo kishin dalë nga dramat dhe tragjeditë e Shekspirit dhe kishin zbritë aty në shesh, për të qenë pjesë e asaj drame të madhe që po luhej, (mos o zot dhe asaj tragjedie të mundshme, që mund të shfaqte tirania!), në nji nga amfiteatret ma të pazakonta shqiptare: Qytetin Studenti... Kur në sheshin e madh të Protestave, s'e hidhje dot as “kokrrën e mollës” në nji nga ballkonet e G o d i n a v e , sindikata e uzinës “Traktori” foli me megafon përpara turmës së ekzaltuar! Megafoni për më shumë se nji orë kaloi dorë më dorë derisa erdhi edhe aty mes grupit ku ishim ne: unë, Lazri dhe pothuaj krejt trupa e Teatrit Kombëtar! Rajmonda Bulku, kishte gjithë sharmin rinisë së vonë dhe krejt roleve që kish luajtur... po aty nga afër e duke folur me të, e ndjeje edhe ma të madh at pushtetin që zotëronte bukuria dhe emri i saj... Kishte kaluar mesdita dhe fjalimet po e humbnin paksa at shpirtin entuziast... Megafoni i zbritur nji çast te buzët e Bulkut, bëri tjetërsimin i beftë të krejt asaj dite! Ajo me timbrin e saj, foli në emër të nënave, grave dhe motrave...se vazhdimi i nji proteste para Televizionit dhe Presidencës në emër të atyre që përfaqsonin jetën, mund ta sensibilizonte Byronë e Krimit!... Edhe pse fjalët e saj qenë të pakta nxitën vijon nga faqja 1 që at çast s'kishte përmasë, dhe s'ka artist që mund ta përjetësojë atë çka ndeju çdonjeri prej nesh, kur shkoi dhe preku bronxin e nji miti të rrëzuar për jetë të jetëve... Ishte bronx i nji kufome që e kishte shëndrruar krejt nji popull në skllav të ideollogjisë më perverse në histori! Isha aty dhe ndjehesha në ëndërr! Më dukej sikur ai mit që po zvarrisej si trofe e popullit të Tiranës te dyert e grevës së studentëve, do t'i jepte fund njiherë e përgjithmonë jo së Keqes së nji pakice, po së Keqes së krejt nji populli! Dhe të besoje në nji çast të tilla... mbetet gjëja më e bukur e botës...! Sot, sërish është 20 shkurt! Edhe vetëm duke e kujtuar at ditë jetojmë dhe përjetojmë diçka magjike...Çdo 20 shkurt, bëj me mendjen time krejt itinerarin e asaj dite të papërsëritshme, me të gjitha hollësitë, personazhet, detajet dhe frymën që ajo la ndër ne...Rijetoj nji magji që pakkujt i jepet, e cila sipas meje, duhet të jetë e përafërt si të rijetosh nji dashuri! Sigurisht, sot brenda nesh jeton nji deluzion i madh, nji deluzion i vrazhdë dhe rrënues: deluzioni se pas ngjarjeve të mëdha, përfi tojnë krijesat më të vogla... për të mos thënë... më të ultat!!! s mijr heliko
14 E enjte, 21 shkurt 2013 SHËNDETIW W W . S H Q I P T A R J A . C O M Gurët e tëmthit, shenjat dhe kurimi Flet specialisti: Si ta njohim sëmundjen Cilat janë ? Një atak tipik shkakton: ? Dhimbje të qëndrueshme në pjesën e sipërme të barkut, që shtohet menjëherë dhe që zgjat nga 30 min në disa orë. ? Dhimbje në shpine midis dy shpatullave ? Dhimbje nën shpatullën e djathtë ? Të përziera dhe të vjella ? Shpesh ataku i gurëve vjen pas një vakti të pasur me yndyra dhe mund të ndodhë gjatë natës. ? Shenja të tjera mund të jenë: ? Fryrje barku ? Intolerance e përsëritur ndaj ushqimeve yndyrore ? Dhimbje në forme kolikash ? Gromësira, gazra, mostretje Njerëzit të cilët kanë njëkohësisht dhe ndonjë nga simptomat e mëposhtme duhet të takojnë menjëherë mjekun: ? të dridhura ? temperature e lehtë ? zverdhje të lëkurës dhe të syve ? feçe të zbardhura Shumë njerëz me gurë në tëmth nuk kanë simptoma. Këta quhen paciente asimptomatike dhe gurët e tyre quhen “gurë të heshtur”. Ata nuk ndërhyjnë në funksionin e fshikëzës së tëmthit, mëlçisë dhe pankreasit dhe nuk kanë nevoje për trajtim. ? Më të rrezikuarit ? gratë ? njerëzit mbi 60 vjeç ? burrat dhe gratë mbipeshe ? rënia e menjëhershme në peshë ? gratë shtatzëna, ? gratë që marrin terapi zëvendësuese hormonale, ? gratë që përdorin kontraceptive orale. (shenjat)?simptomat m jSë u and DR. ALTIN CEKODHIMA Gastroenterolog vijon nga faqja 13 ...hollë duke ndihmuar në tretjen e ushqimeve. Bila përmban ujë, kolesterol, yndyra, kripëra biliare, proteina dhe bilirubine. Kripërat biliare shpërbejnë yndyrnat, ndërsa bilirubina i jep feçeve (jashtëqitjes) ngjyrën e verdhe. Në qoftë se lëngjet biliare përmbajnë shumë kolesterol, kripëra biliare ose bilirubine, në situate të caktuara formohen gurët. KEMI DY TIPE GURËSH NË TËMTH: Gurë kolesteroli dhe gurë pigmenti. Gurët e kolesterolit zakonisht janë me ngjyrë të verdhe në jeshile dhe përbehen kryesisht nga kolesterol i ngurtësuar. 80% e gurëve të tëmthit janë të kësaj natyre. Gurët e pigmentit janë të vegjël, me ngjyre të errët, të përbërë nga bilirubine. Gurët e tëmthit mund të jenë sa kokrrizat e rërës deri në madhësinë e topit të golfit. Fshikëza e tëmthit mund të formojë një gurë të vetëm të madh, qindra gurë të vegjël, ose çdo kombinim të mundshëm të tyre. Gurët mund të bllokojnë rrjedhjen normale të biles (lëngut të tëmthit) nqs ato vendosen në ndonjë nga duktuset prej nga rrjedh bila nga mëlçia në zorrën e holle. SHENJAT LAJMËRUESE TË KËSAJ SITUATE SERIOZE JANË: temperaturë e lartë, zverdhja e lëkurës dhe dhimbje të qëndrueshme Nga se shkaktohen gurët e tëmthit? GURËT KOLESTEROLIKE Shkencëtaret mendojnë se gurët kolesterolike formohen kur bila (lëngu i tëmthit) përmban shumë kolesterol. Shumë bilirubine, ose kripëra biliare të pamjaftueshme, ose kur fshikëza e tëmthit nuk zbrazet plotësisht për arsye të ndryshme. GURËT E PIGMENTIT Shkaku i formimit të këtyre gurëve është i paqartë. Ato kanë gjasa të formohen tek personat që kanë: cirrozë hepatike, infeksion të traktit biliar, sëmundje gjaku të trashëguara (siç është anemia drepanocitare ku trupi prodhon shume bilirubin). Faktorë të tjerë Mendohet se prania e një guri të thjeshte të tëmthit mund të shkaktoje prodhimin e shumë gurëve. Megjithatë, janë zbuluar faktorë të tjerë që ndikojnë në formimin e gurëve të tëmthit, në veçanti të gurëve kolesterolike. OBEZITETI. Është një faktor rreziku për të krijuar gurë, veçanërisht tek gratë. Një studim i gjerë ka treguar që të qenit qofte lehtësisht mbi peshë rrit rrezikun për të bëre gurë në tëmth. Kjo ndodh sepse obeziteti mund të reduktoje sasinë e kripërave biliare në bile (lëngun e tëmthit) duke çuar në përqendrim më të lartë të kolesterolit në të. Obeziteti gjithashtu ul aftësinë e fshikëzës së tëmthit për t'u zbrazur. ESTROGJENI (HORMON FEMËROR). Sasia e shtuar e estrogjenit gjatë shtatzënisë, terapisë zëvendësuese me hormone dhe gjatë marrjes së kontraceptiveve orale, shton nivelin e kolesterolit në bile (lëngun e tëmthit) dhe pakëson lëvizjet e fshikëzës së tëmthit. Të dy këta faktorë së bashku çojnë ne formimin e gurëve. GJINIA. Gratë e moshës 20 deri 60 vjeç janë dy herë më shumë të favorizuara për të bërë gurë në tëmth sesa burrat. Mosha mbi 60 vjeç MJEKIMET PËR TË ULUR NIVELIN E KOLESTEROLIT. Medikamentet që përdoren për të ulur nivelin e kolesterolit në gjak rrisin sasinë e kolesterolit që sekretohet (derdhet) në bile (lëngun e tëmthit). Si pasoje rritet rreziku për formimin e gurëve të tëmthit Diabeti. HUMBJA E MENJËHERSHME NË PESHE. Ndërsa trupi shpërben yndyrnat që mund të përdoren janë: Tomogra? a e kompjuterizuar (CT) skaneri i cili tregon praninë e gurëve ose komplikacionet e mundshme . Rezonanaca magnetike kolangiogra? ke e cila mund të diagnostikoje duktuset biliare të bllokuara Koleshintigra? a (HIDA skaner) i cili përdoret për të diagnostikuar anormalitë e kontaksioneve (tkurrjeve) të fshikëzës së tëmthit dhe obstruksionet (bllokimet). Kolangiogra? a endoskopike retrograde (ERCP): faza e parë e ekzaminimit kryhet njësoj si gastroskopia dhe kur mjeku ka arritur në ? llimin e zorrës së hollë ai injekton një ngjyrues te veçante i cili qëndron përkohësisht në duktuset e sistemit biliar. ERCP përdoret për të lokalizuar dhe për të hequr gurët në duktuse. Teste laboratorike te gjakut. Testet e gjakut përdoren për të parë shenjat e infeksionit, obstruksionit (bllokimit), pankreatitit (inksionit te pankreasit) ose të verdhëzës. Cili është trajtimi? A. TRAJTIMI KIRURGJIKAL Heqja me kirurgji e fshikëzës së tëmthit është mënyra më e shpeshtë e trajtimit të gurëve simptomatike. Kirurgjia në këtë rast quhet kolecistektomi. Metoda më e shpeshtë dhe më e mirë e heqjes kirurgjikale të fshikëzës së tëmthit është kolecistektomia laparoskopike. Kjo lloj ndërhyrjeje kryhet nëpërmjet tre çarjeve të vogla milimetrike të barkut, ku futen instrumentat kirurgjikal me një kamera të vogël. Për shkak se muskujt e murit të barkut nuk janë prerë, gjatë procudrës laparoskopike ka më pak dhimbje dhe më pak ndërlikime në krahasim me kirurgjinë e hapur, ku behet një çarje e madhe e barkut. Pacientit i duhet të qëndrojë në spital vetëm një natë pas kësaj procedure. Në qoftë se mjeku kirurg zbulon pengesa për të kryer kirurgjinë endoskopike si psh; infeksion apo cikatrice të operacioneve të tjera, atëherë ndërhyrja bëhet me kirurgji të hapur. Quhet kështu sepse mjekut kirurg do t'i duhet të bëjë një prerje të barkut rreth 15-17cm për të hequr fshikëzën e tëmthit. Kjo është kirurgji që kërkon hosptializimin e pacientit 2-7 dite. B. TRAJTIMI JO KIRURGJIKAL Ky lloj trajtimi përdoret vetëm në raste të veçanta, psh: pacienti ka situate serioze mjekësore që nuk lejon kryerjen e kirurgjisë dhe vetëm në rastet e gurëve kolesterolike. Gurët zakonisht riformohen pas trajtimit jo kirurgjikal Terapia me tretës orale. Medikamente me përbërje të acidit biliar përdoren për të tretur gurët. Mund të jenë të nevojshëm muaj ose vite të tëra trajtimi për të tretur gurët kolesterolike. Këto medikamente kanë si efekt anësor diarre të lehtë dhe mund të rrisin lehtësisht nivelet e kolesterolit dhe enzimave hepatike ne gjak. Terapia me tretje direkte. Kjo procedure eksperimentale konsiston ne injektimin e medikamenteve direkt në fshikëzën e tëmthit për të tretur gurët. Metil terbutil eteri mund të shpërbeje gurët në 1-3 ditë por duhet bërë shumë kujdes sepse është substance shume toksike. Kjo procedure mbetet akoma eksperimentale. gjatë rënies së menjëhershme në peshë, mëlçia sekreton (derdh) më shumë kolesterol në bile (lëngun e tëmthit) gjë që çon në formimin e gurëve. Mos ngrënia (agjerimi). Ul lëvizshmërinë e fshikëzës së tëmthit duke shkaktuar mbi përqendrim të biles me kolesterol, gjë që çon në formimin e gurëve. Si diagnostikohen gurët e tëmthit? Shume gurë e tëmthit, në veçanti ata të heshturit zbulohen rastësisht gjatë ekzaminimeve për probleme të tjera. Por, kur mendohet se gurët e tëmthit mund të jenë shkaktaret e simptomave, kërkohet kryerja e ekogra? së së barkut. ENDOSONOGRAFIAEUS: Është një procedure minimalisht invasive me risk të ngjashëm me atë të gastroskopisë. Afërsia e ekoendoskopit me sistemin biliar ekstrahepatik,(rrugët e tëmthit), mungesa e radiacionit dhe siguria e bën EUS një metode të shkëlqyeshme për ekzaminimin e duktusit biliar tëe perbashkët, fshikzës e tëmthit dhe guret e vegjël në të, llumin biliar gjithashtu dhe per mikrogurët (mikrolitiazis). Sistemi biliar ekstra hepatic (rruget e tëmthit) me EUS mund të vlerësohet plotësisht tek 96 % e pacientëve. Teste të tjera diagnostikuese
19aE enjte, 21 shkurt 2013 AKTUALITET TIRANE GRANIT SOKOLAJ “Puna, ministri na gënjeu” E pushuara nga puna tregon se si i “zunë pritë” Imamit e Spahiut: Na premtuan se do në kthenin një përgjigje dhe do ta takonin me drejtorin tonë, por na mashtruan INTERVISTE/ Flet Pranvera Hallvaxhiu: Pas 30 vjetësh punë, më fl akën në rrugë DESHMIA Nuk na kanë dhënë asnjë arsye, thjesht na kanë nxjerrë listën e të pushuarve te muri ATA KANË pushuar 37 veta dhe që të gjithë janë inxhinjerë dhe teknikë me përvojë e nuk jepet spjegim Ankesa Avokati i Popullit: Shkoni në gjykatë Pas peticionit të punon-jësve, Avokati i Popullit iu ka kthyer përgjigje, se e ka shqyrtuar ankesën e tyre. Sipas korrespondencave, bëhet e ditur se ky institucion i ka kërkuar spjegime Ministrisë së Mbrojtjes. Kjo e fundit, me anë të një shkrese të datës 16.01.2013, i është përgjigjur se, “struktura e këtij institucioni do të ristrukturohet totalisht e shumë nga vendet e punës do të suprimohen”. Në këto kushte, Avokati i Popullit u ka rekomanduar punonjësve gjykatën, si kompetentja për të zgjidhur konfl iktet. Asnjë prej institucion-eve shtetërore nuk u ka kthyer përgjigje. Ka qenë vetëm Avokati i Popullit, i cili e ka marrë në shqyrtim peticionin e fi rmosur nga 37 punonjësit, që nga 1 marsi do të jenë pa punë. Ndërsa drejtuesit e tyre, të cilët kanë vulosur shkarkimin, si dhe formosur listën e emrave që do të pushohen, nuk i kanë pritur për t'ju dhënë asnjë sqarim. Megjithëse punonjësit i kanë “zënë pritë” Imamit, por edhe zëvendësministrit, në aktivitete të ndryshme që kanë pasur, si e vetmja mënyrë për t'i takuar, nuk kanë marrë asnjë përgjigje. Megjithatë, kjo ende s'ka ndodhur e pak ditë e ndajnë ditën e tyre të largimit nga puna, kohë kur nuk lejohet të kalojnë postblloqet apo portat e Ministrisë së Mbrojtjes. Pranvera Hallvaxhiu, me detyrë Teknike Printimi pranë Institutit të Studimeve dhe Projektimeve në Ministrinë e Mbrojtjes, ka treguar për “Shqiptarja.com” mënyrën, se si e morën vesh lajmin për lagrimin nga puna. Ndërkohë, thekson, se askush nuk i ka protur për një takim. Zj .Pranvera, pasi morët vesh që do të largoheshit nga puna në fund të shkurtit 2013, keni kërkuar takim me ministrin? Në i këmi bërë një kërkesë për takim, Ministrit të Mbrojtjes, Kryeministrit, si dhe Presidentit, ku prisnim të thonim se çfarë na kishte ndodhur dhe të na ndihmonin. Por, asnjën nga këta nuk na ka kthyer asnjë përgjigje. Ju kur jeni pushuar nga puna? Më daten 26 nëntor të 2012, kemi marë paraljamërimin, se data 28 shkurt 2013 është dita e fundit e punës për ne. Keni kontrata pune? Kontratë pune nuk kemi aktualisht, por quhen të mirëqena ato të para dy viteve. Sa vite keni ju që punoni në këtë institucion? Unë kam mbi 30 vite punë në këtë insitucion, konkretisht që në vitin 1984. Cila është arsyeja që ju kanë dhënë për pushimin nga puna? Nuk na kanë dhënë asnjë arsye, thjesht na kanë nxjerrë listën e të pushuarve te muri i institutit dhe prandaj ne i jemi drejtuar mediave. Sepse, presim që zotëria që është drejtor, të bëjë takimi me punojënsit dhe t'u thotë pse e ka bërë këtë. Në njoftimin që kanë nxjerrë te muri, thotë që ju në strukturën e re, nuk do jeni. Ata kanë pushuar 37 veta dhe që të gjithë janë inxhinjerë dhe teknikë me pervojë e ndërkohë që nuk jepet asnjë lloj spjegimi. Ne e kemi kapur ministrin një ditë në një konferencë, i kemi dalë përpara. Ai tha, që do jap urdhër që drejtori të takohet me ju, por deri tani ne nuk kemi bërë ndonjë takim me të, sepse ai nuk pranon. Kemi kapur edhe zëvendësministrin, por po e njëjta gjë. Na tha do ju kthej unë pëgjigje dhe deri tani asnjë nuk ka kthyer përgjigje. NË FOTO: Faksimile e listës së personave që do të shkarkohen nga puna në Ministrinë e Mbrojtjes nga data 1 mars 2013 Instituti ISPM merret me studime, projektime dhe nderime të ushtrisë, të burgjeve me gjithccka që ka të bëjë me Ministrin e Mbrojtjes. Por, iu vjen në ndihmë dhe institucioneve të tjera, kur ka aktivitete me interes publik. NË FOTO: Faksimile të njoftimeve për shkarkimin e 37 punonjësve të Institutit të Projektimeve, të ngjitura në muret e institucionit NË FOTO: Ministria e Mbrojtjes
22 E enjte, 21 shkurt 2013 “Ekipi është mbushur me militantë partiakë” Ish-trajneri i Tiranës analizon situatën në ekipin bardh e blu Muça: Basha ka politizuar ekipin Lajmi Shkëlqim Muca në një intervistë për gazetën ‘Shqiptarja.com' komenton lëvizjet dhe sitiuatën në renditjen e përgjithshme në ekipin e Tiranës në dy edicionet e fundit. Muca deklaron se ekipi po katandiset nga drejtuesit për mënyrën se si po menaxhohet, pasi është kthyer në një strehë militantësh. TIRANE DYLBER BALLA Situata mjaft kaotike në ekipin e Tiranës ka tër-hequr vëmendjen e të gjithëve duke përfshirë tifozët, ish-futbollist dhe drejtuesit, por edhe dashamirësit e futbollit. Pas Partizanit dhe Dinamos është Tirana që nuk ndodhet në një moment aspak të mirë, pavarësisht se në renditje ndodhet në vendin e 4. Ndryshimet e tre trajnerëve, cilësia e futbollistëve dhe mënyra e menaxhimit këtë edicion kanë lënë një shije të hidhur te të gjithë, mes të cilëve është edhe Shkëlqim Muça, i cili është një nga personat që e njeh më mirë se askush ekipin bardheblu. Z. Muça çfarë mendoni për ecurinë e ekipit të Tiranës këtë edicion? Dy edicionet e fundit që përkojnë me largimin e donatorëve dhe kalimin e ekipit në varësi totale te bashkia kanë rezultuar dështim. Ekipi është çorientuar plotësisht në të gjitha aspektet. Nuk e kuptoj më se çfarë po bëhet me Tiranën, ekipin që është shpallur 24 herë kampion i vendit. Cilat janë arsyet që ju shtyjnë në këtë konkluzion? Kjo situatë është rrjedhojë e marrjes së vendimeve vetëm nga një person, pasi pjesa tjetër e stafit drejtues, apo bordit nuk pyetet për asgjë. Gjatë fushatës së 2011, kreu aktual i bashkisë, Lulzim Basha premtoi që ekipin do ta privatizonte dhe për cdo vendim do të konsultohej me Memën, Fortuzin dhe Alimehmetin, por një gjë e tillë nuk ndodhi kurrë. Përse nuk është realizuar privatizimi i ekipit sipas mendimit tuaj? Premtimi nuk është mbajtur, pasi ekipi i futbollit të Tiranës po përdoret politikisht duke u kthyer në një strehë militantësh të paaftë që janë punësuar për qëllime politike. Organika ka pësuar rritje të numrit të të punësuarve pa kriter. Tirana sot ka drejtues që marrin vendime pa pyetur askënd, por që janë të panjohur për botën e futbollit. P o r p a v a r ë s i s h t deklaratave tuaja, ekipi vazhdon rrugën e nisur.. Po është e vërtetë që vazhpin don të shkojë në një rrugë pa krye që nuk ka të ardhme, përkundrazi po rrënohet cdo ditë. Personalisht jam i habitur me faktin që shteti vazhdon të njoh këtë ekip që në fund të edicionit del me humbje kolosale. Tirana sot derdh në arkat e ekipit vetëm paratë e biletave të tifozëve që më vjen keq që e kanë braktisur. Çfarë duhet të bëhet sipas jush për të shpëtuar ekipin e Tiranës? Bashkia duhet privatizojë sa më shpejt, për të mirën e klubit, por edhe për të shpëtuar paratë publike, pasi drejtuesit e kanë privatizuar politikisht dhe askush nuk kërkon llogari për paratë e taksapaguesve të qytetit të Tiranës. Cdo vit dëgjojmë shifra 500-600 milionë leke që derdhen në arkat e ekipit dhe që përfundojnë në duart e militantëve, ndërkohë që ekipi shkon drejt rrënimit dhe askush nuk pyet se kujt ia janë ato lekë që hidhen pa asnjë kriter. Bashkia ka deklaruar se nuk ka oferta për të privatizuar ekipin e futbollit.. Jo, unë nuk mendoj kështu. Bashkia le të realizojë procedurat e privatizimit dhe më pas të shikojmë nëse ka ose jo të interesuar për të blerë aksionet dhe jo ta mbajë në këmbë me paratë e popullit dhe fi nancuesve anonimë. Një shembull i qartë është Vllaznia, e cila pas privatizimit po arrin rezultate konkrete. Si i komentoni lëvizjet e trajnerëve dhe merkaton? Trajnerët janë vendosur dhe larguar sipas dëshirave të drejtuesve të ekipit, pa pyetur askënd. Nivilit i uroj suksese, por nuk mendoj që Tiranës i ka ardhur e keqja nga trajnerët, por nga drejtuesit. Sa për merkaton, mendoj që ka qenë e dështuar, pasi janë afruar futbollistë që në Shqipëri kanë treguar që nuk vlejnë. A mendoni të rikthejeni përsëri një ditë te Tirana? Dëshira ekziston, por kurrë me këtë sistem drejtues, nëse ekipi do të privatizohet dhe do të më bëhet një ofertë sigurisht që do të kontribuoja. Kupa e Shqipërisë Kukësi shkruan historinë në Kupë grupi B mbetet akoma i hapur Në Kupën e Shqipërisë janë zhvil-luar ndeshjet e parafundit në grupe. Në grupin A janë përcaktuar tashmë dy ekipet që do të kalojnë në gjysmëfi nale, ndërsa në grupin B gjithcka mbetet e hapur. Pas ekipit të Skënderbeut që siguroi kualifikimin disa javë më parë, tashmë i bashkohet edhe ekipi i Kukësit që siguron gjysmëfi nalen pas fi tores në Krujë. Skënderbeu ka humbur në shtëpi përballë ekipit të Shkumbinit me rezultatin 0-1, por rezultati nuk cënon kualifi kimin. Surpriza e këtij edicioni, Kukësi mposhti ekipin e Kastriotit me rezultatin 0-3 duke arritur kuotën e 12 pikëve. Verilindorët shënuan tre herë në portën krutane me autorë Alikajn në minutën e 17′, Inzaghi dyfi shoi në minutën e 23′ dhe në pjesën e dytë Abdurrahman në minutën e 75′ vulosi fi toren historike. Bylisi nuk ka mundur të marrë një pikë në Vlorë që do ta kalonte automatikisht në turin tjetër, pasi ka humbur 2-3 me Flamurtarin. Teuta-Laçi përfundoi me fi toren e miqve me shifrat 1-2. Ndeshjet e fundit në grupin B do të jenë mjaft të rëndësishme për Flamurtarin dhe Bylisin. Fitorja e Lacit ndaj Bylisit dhe ajo e Flamurtarit ndaj Teutës në çerekfi nalet e fundit do t'i lejonte të ecnin më tej vlonjtët dhe kurbinasit, teksa Bylisit, i mbetet të luftojë për një barazim në Laç. Champions League ka vazhduar mbrëmë me dy ndeshje që kanë plotësuar aktin e parë të ndeshjeve çerekfi nale. Milani ka pritur në shtëpi ekipin e Barcelonës, ndërsa Gallatasaray Shalke 04 në Turqi. Në ‘San Siro' është zhvilluar njëra nga ndeshjet më të bukura ku Milani ka fituar 2-0 me Barcelonën. Pas pjesës së parë në barazim pa gola, Milani rikthehet në pjesën e dytë duke shënuar dy gola të mrekullueshëm. Fillimisht është Boateng që shënon në minutën e 52' duke surprizuar Barcelonën, ndërsa në minutën e 81' është Muntari që dyfishon shifrat duke gjunjëzuar katalanasit. Miqtë tentojnë të shënojë me Mesin dhe Iniestën në minutat e mbetura të ndeshjes të paktën një gol për të qëndruar në lojë për ndeshjen e kthimit në ‘Camp Nou', por s'arrijnë. Kualifikimi duket larg për blaugranët pas kësaj humbje. Në ndeshjen tjetër mes Gallatasaray dhe Shalke 04 është mbyllur në barazim 1-1. Vendsait kaluan së pari në avantazh me Yilmaz në minutën e 12' të pjesës së parë, ndërsa ekipi gjerman nuk u dorëzua dhe barazoi në minutën e 45' 1-1. Pjesa e dytë nuk pati gola, pavarësisht lojës së fortë dhe rasteve pa fund. Kështu kualifi kimi mbetet i hapur për të dy ekipet në ndeshjen e kthimit. Komisioni i Disiplinës Lumë dënimesh, përjashtohet për 8 ndeshje edhe Arben Laze Komisioni i Disiplinës pranë FSHF ka dhënë një lumë dënimesh këtë javë. Kështu Klement Xhyra i Shkumbinit, Gersi Arbri i Tomorit, Gezim Krasniqi i Besës, Drilon Skura i Burrelit dhe Elhan Galica i Lushnjes dënohen me nga 3 ndeshje pezullim secili për fyerje dhe ofendim të kundërshtarit. Ndërsa zv. trajneri Burrelit, Enis Haxhia për ofendim dhe kërcenim te zyrtarit te ndeshjes dënohet me 8 ndeshje pezullim. Presidenti i Elbasanit, Arben Laze është dënuar me 8 ndeshje për shkak sjelljeve jo sportive. Dënimet e dhëna këtë javë nga Komisioni i Disiplinës kanë qenë më të ashpra që janë aplikuar deri më tani nga ky institucion që po vepron me dorë të hekurt. Arben Laze NË FOTO: Ish-trajneri i Tiranës, Shkëlqim Muça SPORT Champions League Milan magjik, fundos Barcelonën në ‘San Siro'
18 E enjte, 21 shkurt 2013 AKTUALITET REPUBLIKA E SHQIPERISE Ministria e Mjedisit Pyjeve dhe Administrimit të Ujërave fton personat e interesuar të marrin pjesë dhe të konkurojnë për të përfi tuar çertifi katën e ekspertit të Vlerësimit të Ndikimit në Mjedis dhe Auditimit Mjedisor : KERKESA TE PERGJITHSHME: a) Kërkesën për pajisjen me çertifi katë si dhe mënyrat e kontaktimit (telefon, e-mail, etj); b) Diplomën e noterizuar dhe listën e notave; c) Dëshmi të kualifi kimeve; d) CV, ku veç të tjerave, të provohet diplomimi dhe përvoja e punës në fushën e mjedisit, jo më pak se pesë vjet; e) Informacion për eksperiencën në projekte për mbrojtjen e mjedisit; f) Faturën e tarifës së shërbimit prej 10.000(dhjetë mijë) lekë, që paguhet për llogari të Ministrisë së Mjedisit, Pyjeve dhe Administrimit të Ujërave dhe që është e pakthyeshme; Të drejtën për të aplikuar për ekspert të Vlerësimit të Ndikimit në Mjedis dhe Auditimit Mjedisor e kanë specialistët e diplomuar në fushën e mjedisit ose të agromjedisit, në Universitetin Politeknik të Tiranës, në Univesitetin Bujqësor të Tiranës , në universitetet ose shkollat e larta jopublike, të akredituara për degët e sipërpërmendura ose në institucionet e huaja të arsimit të lartë që ofrojnë këto programe studimi, pas njësimit të diplomës së tyre, si dhe specialistët e diplomuar në shkencat inxhinierike, biologjike, kimike, gjeologjike, hidrologjike, ekonomike dhe gjeografi ke. Personat e interesuar të dorëzojnë dokumentat e sipërcituara Brenda datës 05.03.2013 në adresën: Ministria e Mjedisit, Pyjeve dhe Administrimit të Ujërave, Rruga e Durresit, Nr.27. Tiranë. MINISTRIA E MJEDISIT, PYJEVE DHE ADMINISTRIMIT TE UJRAVE R R U G A “ D U R R Ë S I T ” N R 2 7 T I R A N Ë , T E L 0 4 2 2 2 4 9 9 6 F A X . 0 4 2 2 7 0 6 2 7 - W W W . M O E . G O V. A L NJOFTIM PER SHTYP “SHKRIHET” Instituti i Projektimeve, nga 54 persona, do të mbeten vetëm 17 në detyrë. Ja dokumentetShkarkimet Imami pushon nga puna 37 vetë pa i lajmëruar Punonjësit: E morëm vesh nga “traktet” në mure Inxhinieri Erjon Qosja: Na larguan një muaj pas emërimit Erjon Qosja, me detyrë inxhinjer mekanik pranë Institutit të Studimeve e Projektimeve në Ministrinë e Mbrojtjes, emri i të cilit gjendet mes 37 të pushuarve nga puna, tregon për “Shqiptarja. com”, se ata janë emëruar në muajin tetor, ndërsa në nëntor është mësuar për pushimin. “U njoftuam për largimin nga puna më 26 nëntor 2012. Vunë disa shpallje, megjithëse ne jemi me kontrata. Ndërkohë që nuk na kanë dhënë asnjë arsye për këto largime”, thotë Qosja, sipas të cilit, “punëtorët kanë kërkuar takim me drejtorin, po ai nuk i ka pritur”. Më tej, ai thotë se, 37 të pushuarit nga detyrat e tyre, i kanë dërguar edhe një peticion ministrit Arben Imami, Kryeminstrit të vendit, Presidentit edhe Avokatit të Popullit, por vetëm nga Avokati i Popullit kemi marrë një përgjigje, nga të tjerët jo. Megjithëse në njoftime fl itet për një reformë të thellë, Instituti i Studimeve dhe Projektimeve nuk do shkrihet, por nga 54 veta, do të mbahen në punë vetëm 17 dhe të tjerët do nga pushohen. Inxhinjeri tregon se asnjë lajmërim më parë nuk i është bërë stafi t. Madje, ai shpreh habinë, pasi, “më 1 tetor të 2012 u emëruan në punë, ndërsa më 26 nëntor të 2012 nxorrën listat që me datën 28 shkurt 2013 do të jemi të pushuar nga puna”. Lajmi Ministria e Mbrojtjes nxjerr në rrugë 37 punonjës të saj. Bëhet fjalë për specialistë, mekanikë apo inxhinjerë, të gjithë pjesë e Institutit të Studimeve dhe Projektimeve, pjesë e këtij institucioni. 37 persona, nga 54 qe ka kjo drejtori, janë njoftuar për vendimin e eprorëve të tyre, vetëm me një njoftim të ngjitur në murët e zyrave ku punojnë. TIRANE Neni 148 Kur do të bëjë pushime kolektive nga puna, punëdhënësi është i detyruar të bëjë konsultime me sindikatën e njohur si përfaqësuese e punëmarrësve ose në mungesë të saj me vetë punëmarrësit, me qëllim që të arrihet marrëveshja. Kur kanë dalë në korri-dore apo janë bërë gati të mbyllin ditën e punës, 37 punonjës të Institutit të Studimeve dhe Projektimeve, në Ministrinë e Mbrojtjes, kanë vërë re një njoftim, sipas të cilit, në fund të muajit shkurt 2013, atyre do t'u ndërpritej puna. Njoftimi i ngjitur në ambientet e zyrave të punonjësve në fjalë, mban datën 26 nëntor 2012, ku sqarohet se për 37 persona, vendi do të suprimohet, për shkak të reformimit të strukturës. Pak më vonë, është publikuar edhe lista e atyre që do të largohen nga puna. Pas kësaj, ata kanë ardhur në redaksinë e “Shqiptarja.com”, ku dhe kanë denoncuar, sipas tyre, “heqjen pa të drejtë nga puna dhe shkeljen e ligjit”. 37 punonjësit e Institutit të Studimeve dhe Projektimeve i kanë dërguar një peticion Ministrit të Mbrojtjes Arben Imami, Presidentit Bujar Nishani, në cilësine e Komandatit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura, si dhe Avokatit të Popullit. Por, deri dje, vetëm nga ky i fundit kanë marrë një përgjigje për ankesën e tyre. NJOFTIMI Ka qenë data 26 nëntor 2012, kur 37 punonjës të Ministrisë së Mbrojtjes, kanë mësuar se më 28 shkurt 2013, do të shkëpusnin marrëdhëniet e punës me këtë institucion. Sipas punonjësve të këtij instituti, të cilët denoncuar problemin e tyre në “Shqiptarja.com”, njoftimi për pushimin nga puna është shpallur në murin e institucionit dhe punojësit nuk kanë marrë asnjë njoftim me shkrim. Ata janë njoftuar për pushimin nga puna me anë të një liste të vendosur në institucion, po në datën 26 nëntor, krahas njoftimit. Ndërsa me një njoftim shtesë, atyre u është thënë, thuhet se do të jenë në punë dëri më datën 28 shkurt të vitit 2013. Por, siç pretendojnë ata vetë, pushimi nga puna i tyre bie ndesh me nenin 144 dhe 148 të Kodit të Punës. Në nenin 148 thuhet, se “kur bëhet pushimi kolektiv nga puna, punëdhënësi është i detyruar të bëj bisedim me sindikatat. “Kur do të bëjë pushime kolektive nga puna, punëdhënësi është i detyruar të bëjë konsultime me sindikatën, e njohur si përfaqësuese e punëmarrësve ose në mungesë të saj, me vetë punëmarrësit, me qëllim që të arrihet marrëveshja. Konsultimet duhet të fi llojnë të paktën 20 ditë para zgjidhjes së kontratës së punës” thuhet në nenin 148. Sipas punonjësve, me sindikatat dhe me ta, nuk është bërë asnjë bisedë. Madje, atyre nuk u është dhenë asnjë shpjegim për këtë pushim edhe pse ata kanë kontrata të rregullta pune. Në njoftimin e drejtorisë, i cili mban vulën e institucionit shkruhet: “Njoftojmë të gjithë punonjësit e Institutit të Studimeve e Projektimeve të Mbrojtjes, se do të kalohet në strukturë të re dhe se do të këtë reduktim të funksioneve organike, për rrjedhojë 37 veta do të humbasin vendin e punës dhe nuk do të emërohen në strukturën e re”. ANKESA Punonjësit e institutit i kanë dërguar një letër Kyeministrit, Presidenti, Minsitrit të Mbrojtes dhe Avokatit të Popullit, po u është kthyer një përgjigje vetëm nga Avokati i Popullit. Punonjësit e pushuar shprehen se, “në Ministrinë e Mbrojtjes janë bërë prokurimet për projektimin e Shtëpisë Qëndrore të Ushtrisë (SHQUP), hoteli i ofi cerave (ESKU), të cilat i janë dhënë një fi rme italiane në një kohë, kur Instituti i Studimeve dhe Projektimeve të Ministrisë së Mbrojtjes (ISPMB) diskutohet për ta shkatërruar. “Vetëm tarifa e projektimive të këtyre objekteve mbulonin pagat e 54 punonjësve për 2 vjet. Sipas drejtueseve të ministrisë, punonjësit e insitutit nuk janë mirë me prokurimet”, thonë punonjësit. Ata shprehen gjithashtu, se kjo nuk është e vërtetë, pasi prokurimet e objekteve i kanë bërë fi rmat private dhe kanë marrë ciklimin tek drejtuesit e insitutit dhe jo tek specialistët përkatës. Punonjësit shprehen se shkurtimi i tyre është bërë vetëm për të justifi kuar punën dhe prokurimet e fi rmave, për të marrë fitimet përkatëse. Instituti i Studimeve dhe Projektimeve të Mbrojtjes shërben për t'u përgjigjur interesave dhe nevojave të Forcave të Armatosura të Republikës së Shqipërisë, në kryerjen e studimeve dhe projektimeve të veprave në fushën e mbrojtjes. Ky institut është krijuar që në vitin 1975. GRANIT SOKOLAJ
8 E enjte, 21 shkurt 2013 Loja me predhën e paplasur, parandalohet tragjedia e fëmijëve Ndërhyrja në kohë e policisë ka shpëtuar mrekullisht nga vdekja disa fëmijë në Tepelenë, të cilët po luanin me një predhë të paplasur. Burime zyrtare policore thanë se mesditën e së mërkurës, në fshatin Dukaj të rrethit të Tepelenës, disa fëmijë kanë qenë duke kullotur bagëtitë në një fushë pranë fshatit. Ata kanë gjetur pranë një shkurreje një predhë topi 107, predhë me një rrezikshmëri të lartë dhe me një rreze shpërthimi prej afro 200 metrash. Pasi e kanë gjetur, ata kanë nisur të luajnë, por fatmirësisht janë pikasur në kohë nga inspektori policor i zonës, i cili është ndodhur rastësisht në ato anë. Burimet theksojnë se efektivi i policisë ka ndërhyrë pikërisht në momentin kur fëmijët po tentonin që të hiqnin djegoren e predhës. Sipas policisë bëhet e ditur se inspektori e ka parë skenën, teksa po kthehej nga shkolla 9-vjeçare e fshatit Dukaj, pasi me urdhër të Drejtorit të Policisë së Qarkut Gjirokastër, çdo ditë punonjësit e policisë patrullojnë në afërsi të shkollave dhe mbajnë në vëzhgim të gjitha shkollat 9-vjeçare dhe të mesme në të gjithë qarkun Gjirokastër në bashki e komuna. LAJME SHKURT Prokuroria lexon kërkesën për gjykim Nis shqyrtimi gjyqësor ndaj 20-vjeçarit Aldo Hoxha Vrasja për varësen, autori: Nuk e bëra unë Lajmi 2 0 - v j e ç a r i A l d o Hoxha i akuzuar për vjedhjen me pasojë vdekjen ndaj Fatbardha Tafës në 7 gusht të vitit 2012, vazhdon të këmbëngulë se nuk e ka bërë ai vrasjen. Por prokuroria lexoi kërkesën për gjykim në ngarkim të të riut, për të cilin organi i akuzës ka një sërë provash të forta që e implikojnë drejtpërsëdrejti në krim. TIRANE ELONA ELEZI Flet Tufa Festimet e PD-së, tre të përndjekur, 8 orë në polici TIRANË Teksa kryeministri i vendit Sali Berisha festoi dje 22-vjetorin e rrëzimit të bustit Enver Hoxhës, 3 persona, 3 ish-të burgosur politik të regjimit komunist, e akuzojnë, se “është ai diktatori i shqiptarëve, Hitleri i shqiptarëve”. Skënder Tufa dhe shokët e tij, ish të burgosur politik, përndiqen çdo ditë dhe që mbas grevës së urisë për ta nuk ka më qetësi. Dje, në 22-vjetorin e rrëzimit të diktaturës, Tufa rrëfen në studion e lajmeve të televizionit A1 REPORT!, se për plot 8 orë janë mbajtur në ambientet e komisariatit numër 1, pasi së bashku me Petrit Lipon dhe Besim Valterin, u panë në rrugët e kryeqytetit me disa qese me miell, vezë e sheqer në duar. “Do bënim revani për ta ndarë për festën, do ndanim copa të revanisë para shoqatës së ish-të përndjekurve politikë”, është shprehur Skënder Tufa, kreu i shoqatës, i cili ndihet i përndjekur edhe në ditët e demokracisë shqiptare. Ai tregon se sot (dje), teksa bënin përgatitjet për të festuar shembjen e diktaturës, mbi 10 makina policie i ndiqnin nga mbrapa, derisa më tej, policët i ndaluan për t'i thënë, se duhej t'i shoqëronin në komisariat. “Kemi shkelje ligjore?”, tregon t'i ketë pyetur Tufa. “Jo kemi urdhër t'ju marrim”, thotë se iu përgjigjën policët. Të indinjuar dhe të zhgënjyer nga kjo demokraci e një kryeministri që vepron hapur si një diktator, siç e quajnë ata, Tufa me 2 ish-të përndjekurit e tjerë nga studio e A1 REPORT, me ironi deklaruan se nëse për ta janë të ndaluara veprimtari të tilla, si kalimi në bulevard dhe blerja e vezëve, kjo gjë t'i thuhet me shkrim. “Nuk kam gisht në atë vrasje. Nuk jam unë autori”. Me këto fjalë i është drejtuar gjyqtarëve 20-vjeçari Aldo Hoxha, ndaj të cilin rëndon akuza e “vjedhjes, me pasojë vdekjen”. I qetë, fjalëpak dhe me sytë ulur në pjesën më të madhe të kohës, Hoxha ka dëgjuar prokurorin e çështjes teksa lexonte fabulën e historisë së rëndë për të cilën akuzohet. Përgjatë seancës të së mërkurës në Gjykatën Penale të Tiranës, procesi kaloi në shqyrtim gjyqësor. Avokati mbrojtës I Aldo Hoxhës, Arben Qeleshi, nuk kërkoi gjykim të shkurtuar, por theksoi se klienti i tij nuk ka aspak lidhje me ngjarjen për të cilën akuzohet. PROVAT E PROKURORISË Në kërkesën për gjykim të prokurorisë është ndërtuar qartë skena e ngjarjes. Sipas hetimeve të akuzës, më datë 7 gusht 2012, rreth orës 19:00, Lumturi Gjana me motrën e saj Fatbardha Tafa, të shoqëruar nga katër fëmijët e tyre kanë qenë duke ecur në rrugën “Babë Rexha” për të shkuar në lulishten e ish-Fushës së Aviacionit. Drejt tyre ka ardhur një motor i zi, në të cilin udhëtonin dy të rinj. Drejtuesi i motorit mbante në kokë skafandër, ndërsa pasagjeri kishte në kokë një kapele. Ky i fundit, Aldo Hoxha, ka zbritur nga motori dhe i është afruar Fatbardha Tafës, të cilën e ka sulmuar për t'i shkëputur varësen që mbante në qafë. Fatbardha, duke qenë e gjatë sa i pandehuri dhe e fuqishme fi zikisht është përleshur me të dhe është munduar të mos e lëshojë. Aldo Hoxha e ka goditur me thikë. Motra e Fatbardhës, Lumturi Gjana, ka ndërhyrë për të ndihmuar të motrën. Në ndihmë të Aldos ka ndërhyrë drejtuesi i motorit. Gjatë përleshjes është goditur me thikë edhe Lumturia. Fatbardha Tafa ka humbur jetën, ndërsa Lumturi Gjana është plagosur. Sipas aktit të ekspertimit rezulton se viktima është qëlluar tri herë me thikë, plagë të cilat i shkaktuan vdekjen e menjëhershme. Ndërsa motra e saj është qëlluar dy herë me thikë, duke i shkaktuar plagë në të dy krahët. Menjëherë pas ngjarjes, dy autorët e krimit janë larguar në panik, pa mundur të marrin kapelën e Aldo Hoxhës, e cila mbeti në vendin e ngjarjes. Aldo Hoxha ka pasur dëmtime të shumta në qafë, në pjesën e përparme të supit, në bark, në shpinë, në ije, në parakrah, në duar dhe në gishtat e dorës. Duke analizuar dëmtimet e konstatuara në trupin e të dyshuarit është arritur në konkluzionin se janë pasojë e veprimeve me thonj nga të dëmtuarat, si dhe fëmijët e tyre, që gjithashtu kanë tentuar të mbrojnë nënat e tyre. PRETENDIMET E HOXHËS Por ashtu siç është pretenduar edhe gjatë hetimeve paraprake, avokati Arben Qeleshi deklaroi përgjatë së mërkurës se dëmtimet në trupin e Aldo Hoxhës nuk ishin si pasojë e përleshjes gjatë krimit, por si rezultat i keqtrajtimit nga policia në momentin e shoqërimit. Po sipas Qeleshit, klienti i tij kishte gënjyer policinë gjatë arrestimit, duke u dhënë gjeneralitete false, për shkak se kishte pasur frikë nga precedenti i mëparshëm, ku ishte dënuar nga gjykata për vjedhje. Në momentin e shoqërimit, në banesën e xhaxhait të tij, Aldo Hoxha u gjet i fshehur pas një divani në dhomën e gjumit. Por në ndryshim nga kushërinjtë e tij, ai u dha agjentëve policorë të dhëna të rreme. Pas mbrojtjes së bërë nga avokati Qeleshi, vetë Hoxha tha se nuk e kishte bërë ai vrasjen. ■ Vodhën egjiptianin, pranga 18-vjeçarëve Dy 18-vjeçarë u arrestuan nga agjentët e Seksionit të Vjedhjeve me Dhunë në Policinë e Tiranës. Edison Haklaj dhe Edison Ponari u vunë në pranga pasi dyshohet të jenë autorët e vjedhjes me dhunë të një egjiptiani. Ngjarja për të cilën akuzohen dy të rinjtë mësohet të ketë ndodhur afro një javë më parë në Rrugën e Durrësit, ku në bashkëpunim me njëri-tjetrin, Ponari dhe Haklaj i kanë vjedhur të huajit një shhumë parash dhe disa sende personale me vlerë. ■ Kërcënon familjen, e denoncon i biri Dhuna e ush t rua r në familje ka çuar në pranga një 56-vjeçar me banim në Paskuqan. Efektivët policorë të Komisariatit Nr.5 në Kamzë arrestuan Luftim Selën. Shkak për prangosjen e tij u bë një kallëzim penal i depozituar nga i biri rreth orës 16:30 të dy ditëve më parë, ku akuzonte Selën se dhunonte bashkëshorten dhe fëmijët, duke i kërcënuar vazhdimihst me jetë me anë të një arme zjarri tip pushkë që mbante pa leje në banesë. ■ Vodhi pompën e ujit, pranga 34-vjeçarit Vjedhja e një pompe uji i ka kushtuar lirinë një 34-vjeçari nga fshati Vaqarr i Tiranës. Bardhyl Shkreta, I dënuar më parë për të njëjtën vepër penale, u arrestua një ditë më parë nga punonjësit policorë të Komisariatit Nr.6. Sipas burimeve zyrtare mësohet se ndalimi i tij u krye rreth orës 14:30 të ditës së djeshme, pranë ish-Kombinatit Tekstil, në ambientet e një magazine private, ku vodhi pompën e tubacionit të ujit. Ishte administratori i magazinës i cili raportoi për vjedhjen, dhe më pas u bë i mundur arrestimi i 34-vjeçarit për “vjedhje”. ■ Kapen me 50 gramë hashash, arrestohen Agjentët e anti-drogës në policinë e Tiranës vunë në pranga dy të rinj, të cilët u kapën me 50 gramë hashash. Burime zyrtare thanë se arrestuan 22-vjeçarin Ardian Thaçi, dhe bashkëmoshatarin e tij Juxhin Jargavani. Të rinjtë u kapën dy ditë më parë tek sheshi “Shtraus” nga shërbimet e Patrullës së Përgjithshme të Komisariatit Nr.4. 22-vjeçarit Thaçi iu gjetën dhe sekuestruan gjatë kontrollit personal 50 gramë hashash, I ambalazhuar. Ndërkohë që gjatë kontrollit në banesën e tij, ku jetonte së bashku me Jargavanin, u gjetën pesë qese farmacie me hashash. Ndaj tyre rëndon akuza e “prodhimit dhe shitjes së lëndëve narkotike”. Në foto: Viktima Fatbardha Tafa, (djathtas) Aldo Hoxha gjatë një seance gjyqësore Skënder Tufa dhe dy të përndjekur, dje në studin e A1 Report AKTUALITET
3E enjte, 21 shkurt 2013 POLITIKE Mbi bazën e një experience 10-vjecare në fushën e vendosjes së APARATEVE të dëgjimit kabineti “SALAJ” ju vjen në ndihmë në këto shërbime: Matjen e dëgjimit (audiogram) FALAS. Marrjen e masës si dhe përgatitjen e saj (silikon apo akrilike) në kohë rekord brënda dy ditëve. Përcaktimin dhe programimin e aparatit sipas shkallës së dëgjimit. Shërbime (servis) për të gjitha tipet e aparateve. Adresa: Pallatet e Shallvareve, Rr. Dëshmorët e 4 Shkurtit, përballë Taiëan Nd. 24, Shk. 4, Ap.5 - Tiranë Tel: +355 4 2262 304 / Mob: 068 23 800 95 E-mail: info@salajakustik.com Ëebsite: ëëë.salajakustik.com KABINETI APARATE DËGJIMI Pjesë nga kabllogrami i Wikileaks Berisha, miku i serbëve dhe Fazllicit 26 janar 2011 Ndonjë mendim për pasojat që mund të kenë trazirat në Shqipëri për rajonin në tërësi? Jostabiliteti në Shqipëri në përgjithësi do të thotë jostabilitet në të gjithë diasporën shqiptare në rajon. A.Kosova: Një gjendje jostabile në Shqipëri do të jetë një humbje e madhe për Kosovën. Ajo nuk ka përfaqësim në institucionet ndërkombëtare dhe Shqipëria është mbështetësi kryesor dhe aleat për politikën e jashtme të Kosovës. Një krizë në Shqipëri do ta bëjë dialogun mes Serbisë dhe Kosovës, që po kërkon një ndarje të Kosovës veriore. Pas anarkisë së 1997, armët u shpërndanë përtej kufi jve të Kosovës dhe maqedonisë. Ka ndonjë shans që ndonjë krizë tjetër të ketë ndikim te vendet fqinje? Në opinionin tim, nuk ka gjasa që situate e tanishme të degjenerojë te viti 1997, e cila çoi në kolaps ekonomik. Shqiptarët e kanë të freskët në kujtesë atë period dhe mund të përpiqen që të bëjën sërish të njëjtën gjë, veçanërisht sepse I vetmi grup që mund të përfi tojë nga një krizë tjetër mund të jenë trafi kantët e armëve, drogës dhe karburanteve. Cili është roli i Berishës në vendet fqinje Kosovë dhe Maqedoni. A ka ai ndonjë ndikim te lidershipi i Kosovës ose të shqiptarët e Maqedonisë? Duke folur në përgjithësi, Berisha nuk ka shumë rol në rajon. Ai shikohet si modeli i lidershipit të vjetër. Qartësisht Kosova do të dojë mbështetjen e kryeministrit shqiptar dhe të qeverisë së tij, megjithatë, shumë kosovarë mbajnë mend se Berisha ka përfi tuar personalisht se lejoi ngarkesat me karburante Brenda Serbisë dhe malit të Zi, pavarësisht embargos të NATO-s në atë kohë. Berisha besohet se ka marrëdhënie shumë të ngushta me Serbinë-njëri prej kontakteve më të ngushtë është Damir Fazlliç, një personazh që besohet se ka kontakte të nivelit të lartë në qeverinë serbe. Berisha duket se nuk ka lidhje të forta me Maqedoninë, dhe pas humbjes së Jukanoviç, ka zvogëluar infl uencën në Mal të Zi. Faksimile e kabllogrameve të Wikileaks për raportimet e analistit Stratfor për Shqipërinë në 22 dhe 26 janar 2011
12 E enjte, 21 shkurt 2013 TIRANA Vihet semafori te “Dritan Hoxha”, shumë të tjerë problematikë Në një prej akseve më problematikë të kalimit të qytetarëve, në rrugën “Dritan Hoxha” është vendosur një semafor. Ky aks rrugor ishte kthyer në një problem shqetësues për banorët dhe burim i shumë aksidenteve, me pasojë humbje jetë njerëzish. Drejtoresha e Transportit dhe Lëvizshmërisë Nereida Hoxha u shpreh dje gjatë vendosjes në funksionim të këtij semafori se “Përveç këtij aksi, në Tiranë ka edhe akse të tjera problematike, siç është ai i Unazës së Re, ku aktualisht sot e në vijim do të punohet për të montuar nyje të reja semaforike. Njëra është në Unazën e Madhe, njëra tek fabrika e bukës , tek ish “Misto Mame” e kështu me radhë në të nëntë nyjet semaforike, të cilat janë të parashikuara në projektin e Qendrës së Kontrollit të Trafi kut” – sqaroi znj. Hoxha. Ndonëse në një prej akseve rrugore të kryeqytetit është vendosur një semafor në shumë kryqëzime të rrugëve të Tiranës ata nuk funksionojnë. Mosfunksionimi i semaforëve në rrugë, ka vështirësuar edhe më shumë qarkullimin e automjeteve. Mosfunksionimi i tyre është një burim aksidenti. Lame: Zhduken hapësirat e gjelbërta Parashikohen ndërtime për banim dhe ambasada Plani shkatërron Parkun e Liqenit TIRANE JONIDA LATE Lajmi Plani i ri Rregullues i kryeqytetit e cilëson zonë në zhvillim, pjesën e Parkut të Liqenit, midis Gardës së Republikës dhe Universitetit Politeknik. Gjithashtu sipas planit edhe zona te Varrezat e Dëshmorëve është konsideruar si zonë mikse për banim. LAJME SHKURT Vendimi: Ministria e Shëndetësisë u heq tenderat e ilaçeve spitaleve TIRANE Me një vendim të posaçëm, Këshilli i Ministrave ka vendosur t'u heqë të drejtën spitaleve dhe institucioneve të tjera shëndetësore të bëjnë prokurime për ilaçe dhe pajisje mjekësore, duke ja kaluar këtë kompetencë vetëm ministrisë së Shëndetësisë. Në VKM përcaktohet lejimi i Ministrisë së Shëndetësisë, si organ qendror blerës, për kryerjen e procedurave të prokurimit, në emër dhe për llogari të spitaleve publike në varësi të saj, për blerjen e medikamenteve dhe materialeve mjekësore. Autoritetet kontraktore brenda muajit shkurt duhet të dërgojnë në Ministrinë e Shëndetësisë, si organi qendror blerës, të dhënat, teknike e sasiore, dhe fondin Ftesa Kryetari i Grupit të Punës për Infrastrukturën në Partinë Socialiste, Artan Lame ftoi këdo nga ekipi “BashaMalltezi”, siç e cilëson ai të ulemi në një tryezë publike ose televizioni për të debatuar për të gjitha denoncimet e bëra nga ata. Plani i ri Rregullues i Ti-ranës, zhduk nga hapë-sirat e gjelbërta zonën mbi Universitetin Politeknik dhe të gjithë parkun te zona e Varrezave të Dëshmorëve. Kryetari i Grupit të Punës për Infrastrukturën në Partinë Socialiste, Artan Lame ka denoncuar dje shkatërrimin e këtyre hapësirave të gjelbërta. Sipas tij pjesa e parkut te Liqenit midis Universitetit Politeknik dhe Gardës së Republikës, parashikohet të kthehet në zonë zhvillimi. “Pjesa e Parkut të Liqenit, midis Universitetit dhe Gardës së Republikës, në hartën numër 39 të planit Basha-Malltezi parashikon shkëputjen nga parku dhe kthimin në zonë zhvillimi. Në rregulloren shoqëruese, faqe 135 shkruhet thatë: ‘Shërbime publike, rizhvillim'. Si duket nuk kanë patur kohë të bëjnë pazarin, por thjesht e kanë nxjerrë nga parku e kanë kthyer në zonë ndërtimi dhe të shohim në vijim se çfarë do të ndërtojnë në të”, tha Lame. Në faqen 135 të rregullores së planit shkruhet ‘Nënnjësia strukturore 2/64. Parashikime të përgjithshme, rregullat e përdorimit dhe kushtet për zhvillim. Kategoritë e lejuara të përdorimit të tokës dhe strukurave në të; Nën-njësi Shërbime Publike. Llojet e lejuara të përdorimit dhe të zënies së territorit ; Lejohen zhvillime brenda nënkategorive të lejuara të përdorimit të tokës dhe strukturave në të. Llojet e ndërhyrjes në territor ; Rizhvillim”. Kryetari i Grupit të Punës për Infrastrukturën në Partinë Socialiste, denoncoi edhe shkëputjen e zonave të tjera nga parku i Liqenit, që sipas tij janë dhënë për ndërtimin e përfaqësive diplomatike. “E gjithë pjesa e parkut në zonën e Varrezave të Dëshmorëve është nxjerrë jashtë kufijve të parkut dhe është konsideruar si zonë miks me prioritet banim. (harta 38 e Planit). Dhe në fakt e gjithë zona e gjelbërt poshtë Varrezave të Dëshmorëve është blerë nga një përfaqësi e huaj diplomatike dhe është rrethuar për të ndërtuar rezidencën e saj. Një tjetër zonë pylli është blerë nga një tjetër përfaqësi diplomatike. Jane edhe dy përfaqësi të tjera që janë në tratativa për të blerë truall brenda parkut për të ndërtuar përfaqësitë e tyre” shprehet Lame. Gjithashtu Lame ka fajësuar Bashkinë e Tiranës, për aksidentet e ndodhura për shkak të kantierit të ndërtimit të ngritur në afërsi të Pallatit të Brigadave. “Pasi u shkatërrua cdo gjë, u prenë me qindra pemë dhe u shkatërrua edhe një pjesë e Parkut historik të Pallatit të Brigadave, bashkë me rrethimin dhe me kullat që ishin pjesë e monumentit të kulturës aty ka disa muaj që gjithçka është braktisur. Paralajmëruam për rreziqet e aksidenteve në këtë kantier të braktisur të Bashkisë”, tha Lame. ■ Vonesa e linjave urbane shqetësim për qytetarët Nëse do të duhet të udhëtosh me linjat e “Unazës” në kryeqytet, nuk mund të mbërrish në destinacion asnjëherë në kohën e duhur. Shkak për këtë është se urbanët e kësaj linje ecin shumë ngadalë dhe qëndrojnë shumë nëpër stacione. Kjo ka bërë që qytetarët të cilët udhëtojnë me këtë linjë të irritohen “Unë udhëtoj gjithmonë me unazën, por është një tmerr i vërtetë. Pasi në çdo stacion vonohet gati 5 minuta mos të them më shumë” thotë qytetarja Odeta L. Ajo thotë se edhe pse shpesh qytetarët zihen me fatorinot dhe shoferin, por ata nuk shqetësohen fare, pasi vazhdojnë me atë të tyren dhe nuk regojnë fare. ■ Testi i mësuesve sipas pikëve dhe paga Mësuesit e sistemit parauniversitar që do të testojnë njohuritë e tyre për rritjen e pagës, duhet të kenë punuar të paktën pesë vjet në arsim. Sipas udhëzimeve të Institutit të Zhvillimit të Arsimit, testimi do të zhvillohet në Tiranë brenda muajit prill, ndërsa mësuesit duhet të dorëzojnë portofolet e tyre profesionale sipas profi leve në DAR. Në bazë të profi lit të çdo kandidati, DAR do të hartojë listat me kandidatët që do të hyjnë në këtë provim kualifi kimi, që do të bëhen publike nga 15-31 mars. Udhëzimet e IZHA përcaktojnë se kandidatët do të vlerësohen për pikët e portofolit të tyre profesional dhe sipas pikëve do të bëhet edhe rritja e rrogës ■ Lëndët e reja për arsimin parauniversitar, gati Paketa e re e lëndëve për arsimin parauniversitar është gati. Sipas Institutit të Zhvillimit të Arsimit, kurrikula, programet lëndore në arsimin fi llor ofrojnë përmbajtje të integruara. Plani i ri mësimor përmban disa lëndë të reja, të konceptuara me strukturë, përmbajtje dhe shtrirje të rishikuar. Paketa e re përmban lëndë si ‘Dituri natyre' ‘Unë dhe shoqëria' ‘Letërsi' ‘Teknologji Informacioni dhe Komunikimi' ‘Kërcim' ‘Teatër' dhe ‘Edukim për karrierën'. Ndërsa shkencat shoqërore (Edukim Shoqëror, Histori dhe Gjeografi ) dhe shkencat natyrore (Biologji, Kimi, Fizikë dhe Shkencë e Tokës), vijnë si lëndë të integruara që nga klasa e parë. Pemët e prera në rrugën e Elbasanit përkatës, për çdo artikull që prokurohet. “Lejimin e Ministrisë së Shëndetësisë, si organ qendror blerës, për kryerjen e procedurave të prokurimit, në emër dhe për llogari të spitaleve publike në varësi të saj, për blerjen e medikamenteve dhe materialeve mjekësore. Ministria e Shëndetësisë të prokurojë fondin limit, të llogaritur si shumë e fondeve buxhetore, të miratuar për çdo spital, për secilin nga artikujt” shkruhet në vendim. Ky vendim u mor dje nga Këshilli i Ministrave. Ministria këtej e tutje do të zhvillojë procedurat për prokurimin e përqendruar të medikamenteve dhe materialeve mjekësore, për nevojat spitalore, përfshirë procedurat e prokurimit me negociim pa shpallje paraprake të njoftimit.Ky veprim bie ndesh me politikën e deritanishme të decentralizimit të prokurimeve nga institucionet, duke përqendruar në një dorë vendime për miliona euro në vit.
6 E enjte, 21 shkurt 2013 EKONOMI Drejtorja e BB për Evropën Juglindore viziton Shqipërinë KURSI I KËMBIMIT VALUTOR Çmimet të ushqimeve në kryeqytetBurimi: Banka e Shqipërisë Data 20.2.2013 Data 20.2.2013 Burimi: Ministria e Bujqësisë dhe USAID Dollari Euro Paund Franga LEKË NDRYSHIMI DITOR 104.31 -0.44 LEKË NDRYSHIMI DITOR 139.79 +0.03 LEKË NDRYSHIMI DITOR 159.81 -2.47 LEKË NDRYSHIMI DITOR 113.40 -0.01 ■ Mollë 79 ■ Portokall 92 ■ Mandarina 185 ■ Limon 200 ■ Ullinj 172F R U TA ■ Domate 183 ■ Kastravec 230 ■ Spec 277 ■ Spinaq 109 ■ Lakër 50 ■ Lulelakër 120 ■ Karrota 95 ■ Patëllxhan 265 ■ Kungull 277 ■ Fasule 310 ■ Qepë 74 ■ Patate 82 Çmimet në lekë/kg PERIM E LAJME SHKURT Kompania, në vështirësi fi nanciare Heqja e licensës, jepen 550 mijë euro ERE: Borxhet e CEZ-it, 300 milionë euro Lajmi Sipas Entit Rregullator të Energjisë, kompania CEZ u ka subjekteve shqiptare një detyrim financiar prej 300 milionë eurosh. Ndërkohë, qeveria ka caktuar 350 mijë euro për auditimin fi nanciar dhe teknik të saj TIRANE GENC KONDI Situata Situata në sektorin e shpërndarjes është problematike si pasojë e amortizimit të rrjetit dhe pajisjeve të mirëmbajtjes. Konstatohen vazhdimisht ndërprerje të energjisë në zona periferike për shkak të mungesës së investimit Sipas shtetit shqiptar, kompania çeke CEZ Group duhet të paguajë një faturë prej 300 milionë eurosh, për të shlyer borxhet e saj ndaj të tretëve, ku përfshihen Korporata Elektroenergjetike Shqiptare, Operatori i Sistemit të Transmetimit, etj. Në një intervistë për median, anëtarja e bordit të ERE-s Entela Shehu u shpreh dje se çekët e CEZ-it, pas heqjes së licensës së shpërndarjes dhe tregtimit të energjisë me pakicë, kanë gjithsej rreth 300 milionë euro borxhe. Për momentin, kompania e Shpërndarjes së Energjisë edhe pse është nën administrimin shtetëror, ndodhet në vështirësi të mëdha fi nanciare, ku çdo lek që arkëtohet nga shitja e energjisë me pakicë të konsumatori, ekzekutohet nga Përmbarimi për llogari të kompanive, të cilave iu detyrohet. Një nga problematikat qe Enti Rregullator po diskuton në mënyrë intensive këto ditë është edhe çështja e importit të energjisë për pjesën e humbjeve në rrjet, të cilin KESH-i detyrohet ta kryejë deri në 1 mars. “Varianti më i vlefshëm është që CEZ-i të nisë importin në 1 mars, por nuk dihet ende se si do të zgjidhet sistemi i borxheve. Në këtë mënyrë, ne do të detajojmë një fond të veçantë, që të shkojnë për mirëmbajtjen dhe furnizimin me energji për pjesën që modeli i tregut detyron kompaninë e shpërndarjes“, deklaroi Shehu. Sipas saj, situata në sektorin e shpërndarjes së energjisë është mjaft problematike, sidomos përsa i përket amortizimit të rrjetit dhe pajisjeve të mirëmbajtjes, ku, deklaron ERE, konstatohen vazhdimisht ndërprerje të energjisë në zona periferike për shkak të mungesës së investimit në këtë sektor. Pak kohë më parë, Enti Rregullator kishte deklaruar se borxhet e CEZ-it ndaj të tretëve ishin në masën 1 miliard euro, të llogaritura si dëm ekonomik, shkaktuar subjekteve shtetërore. Ndërkohë, investitorët çekë kanë deklaruar gjithnjë se humbjet e tyre në Shqipëri llogariten më masën 200 milionë euro. Mosmarrëveshjet dypalëshe do të zgjidhen nga Gjykata e Arbitrazhit Ndërkombëtar, së cilës i është drejtuar edhe CEZ-i, edhe qeveria shqiptare. Mendohet se procesi gjyqësore do të zgjatë disa vjet. FONDI REZERVË Heqja e licensës për kompaninë çeke të shpërndarjes nga ana e Entit Rregullator sjell edhe shpenzimet e para ligjore dhe teknike ekstra për qeverinë. Me një vendim të Këshillit të Ministrave të miratuar ditën e djeshme, është vendosur që t'i akordohet një fond Ministrisë së Ekonomisë, Tregtisë dhe Energjetikës, në buxhetin e vitit 2013, prej 550.000 eurosh. Nga kjo shumë, 350.000 euro janë caktuar vetëm për përzgjedhjen e një shoqërie audituese ndërkombëtare për të kryer procedurat e auditimit të shoqërisë “CEZ Shpërndarje”, sh.a. Ndërkohë, 200.000 euro janë caktuar për përzgjedhjen e një shoqërie vlerësuese ndërkombëtare për vlerësimin teknik të rrjetit të shpërndarjes. Efektet financiare, që rrjedhin nga zbatimi i këtij vendimi do të përballohen nga fondi rezervë i Këshillit të Ministrave. Ushtarakët VKM, caktohen pagat për misionet Në mbledhjen e Këshillit të Ministrave është vendosur dje edhe masa e shpërblimit që ushtarakët me shërbim në Afganistan dhe Bosnje do të marrin nga shteti me anë të një page ekstra ditore, përveç rrogës. Në rastin e ushtarakëve që do të jenë me shërbim në Afganistan, kjo pagë ekstra ditore do të akordohet në masën 12.000 lekë të reja, ndërkohë që shtesa mbi rrogën normale do të jetë për ushtarakët e tjere në masën 6.000 lekë, në rastin e shërbimit të tyre në misionin ushtarak të Republikës së Shqipërisë në Bosnje-Hercegovinë. Për ushtarakët në Afganistan, shteti siguron, veç kësaj pagese shtesë, edhe jetën e ushtarakut, mbështetjen e tij shëndetësore, shërbim telefonik, postar dhe internet, transport, trasportimin e individëve të shkëputur të misionit për në atdhe, në raste vdekjeje, sëmundjeje ose thyerjeje disipline, aktivitete social-kulturore në rastet e festave kombëtare, gjatë kryerjes së misionit, etj. Ndërkohë, veç kushteve të mësipërëme, për ushtarakët me shërbim në Bosnje, shteti siguron edhe akomodim (fjetje, ngrohje, ujë), ushqim, energji elektrike, ujë të pijshëm, lavanderi, etj, me shpenzime buxhetore, të përballuara nga ministria e Mbrojtjes. Ellen Goldstein, drejtoresha e re e Bankës Botërore dhe Koordinatore Rajonale për Evropën Juglindore, mbërriti në Shqipëri për një vizitë katërditore. Qëllimi i vizitës është të prezantohet tek qeveria shqiptare, të diskutojë prioritetet dhe sfi dat, me të cilat po përballet ekonomia shqiptare, si dhe rolin e Bankës në mbështetje të axhendës së reformave në vend. Gjatë vizitës së saj, Goldstein do të takohet me kryeministrin Berisha dhe anëtarë të tjerë të kabinetit, si ministrat Haxhinasto, Bode, Olldashi, Mediu, Tavo, guvernatorin e Bankës së Shqipërisë Ardian Fullani, përfaqësues të lidershipit të Partisë Socialiste dhe të komunitetit të donatorëve. Drejtoresha e Bankës Botërore për Evropën Juglindore do të vizitoje disa projekte të fi nancuara nga Banka Botërore dhe do të takohet me përfi tues të tyre. Gjatë kësaj vizite ajo do të shoqërohet nga znj. Kseniya Lvovsky, Përfaqësuese e Zyrës së Bankës Botërore në Shqipëri. Ditën e premte më 22 shkurt, në ora 3:30 do të organizohet një konferencë për shtyp në zyrën e Bankës Botërore në Tiranë. ■ Inspektimet shtetërore, afati ulet tri herë Afati kohor për inspektimin e bizneseve do të ulet deri në 15 ditë, nga rreth 45 ditë që është aktualisht. Inspektorja e përgjithshme në Inspektoriatin Qendror, Mimoza Hajdarmataj, tha se miratimi i ndryshimeve në Kuvend që u bë gjatë javës së kaluar, ul kostot për bizneset, si edhe parandalon abuzimet nga ana e administratës shtetërore. “Të gjitha inspektoriatet duke u udhëhequr nga inspektoriati qendror përsa i përket metodologjive do të zbërthejnë me fushat përkatëse se sa i takon një biznesi sipas madhësisë, riskut, 5-10 apo 15 ditë apo një shifër të ndërmjetme. Nuk ka më inspektime të paprogramuara dhe të palajmëruara përveç rasteve kur e parashikon ligji”, deklaroi Hajdarmataj. Zbatimi i procedurave të reja pritet të fi llojë pas dy muajsh. ■ Durrës, Tatimet gati për mbledhjen e taksës vendore Dega rajonale e TatimTaksave në Durrës është e gatshme të aplikojë mbledhjen e taksës vendore sapo kuadri ligjor ta mundësojë këtë proçedurë. Burime zyrtare nga kjo drejtori bënë të ditur dje se infrastruktura e degës së tatim-taksave është krejtësisht e përgatitur për proçedurën e mbledhjes së taksës vendore, e cila prej më shumë se 6 vjetësh është mbledhur nga administrata e bashkive dhe komunave. Këto taksa janë vjelur nga një agjent tatimor, i caktuar nga administrata vendore dhe rezultatet kanë qenë të pakënaqshme. Vitet e fundit, në bashkinë e Durrësit janë grumbulluar mesatarisht 76 për qind e taksës vendore, çka e bën të domosdoshëm ndryshimin e mënyrës së pagesave.
Gurët e tëmthit, si mjekohen ???? TIRANE SHËNDETI BOTIM I PËRJAVSHËM I GAZETËS SHQIPTARJA.COM Mbipesha Masa dhjamore është forma në të cilën organizmi ynë depoziton energjinë e pa shfytëzuar, por përveç këtij funksioni ka edhe funksione të tjera shumë të dobishme. Pra, është një ind që duhet të jetë në trupin e njeriut, por kur tejkalohen normat e lejuara atëherë fillon dhe bëhet problematik për shëndetin tonë. Vitet e fundit dhjamosja është fajësuar për diabetin, hipertensionin, hiperlipidemin, disa lloje tumori, problemet e fertilitetit etj.Shikojmë tek tabela se masa dhjamore për femrat duhet të jetë nga 21% deri në 33% sigurisht nëse ështe një vajze e re preferohet të jetë më afër 21% dhe për femrat rreth 50-60 vjeçare të jetë më pak se 33%. E njëjta gje vlen dhe për mejshkujt... Studimi Acidi folik, parandalon autizmin Megastudimi në mbi 85 mije fëmijë. Vitamina e grupit B, thelbësore për formimin e embrionit. Të marrësh acid folik në fillim të shtatzanisë, duke filluar që nga katër javë më parë e deri në tetë javë pas ngjizjes, mund të reduktojë me 40 % rrezik për autisëm të lindur. Këtë e thotë një studim i Institutit të Shëndetit Publik të Norvegjisë si dhe universiteti i Columbias në Neë York dhe publikuar në revistën “Journal of the American Medical Association (Jama)”. Çfarë është- Acidi folik dhe folatet janë vitamina të grupit B, të rëndësishme për sintezën e molekulave të AND-së dhe ARN-së. Kështu që janë të rëndësishme për qelizat që marrin pjesë në procesin e defirencimit, si për shembull qelizat e gjakut dhe të lëkurës, që janë veçanërisht të rëndësishme gjatë formimit të embrionit. Acidi folik, që në natyrë është tek mishi, dhe... Faqe 16 10 gjëra ushqyese që u duhen fëmijëve Karrotat, sekreti fshihet te ngjyra portokalli Çfarë duhet të përmbajnë ushqimet e të vegjëlve Mënyra se si ushqhen fëmijët e vegjël dhe të porsalindurit ka një rëndësi të madhe për të gjithë vitet e mëvonshme në shëndetin e tyre. Ndaj prindërit duhet të jenë të kujdesshëm në përzgjedhjen e ushqimeve që do tu japin të vegjëlve të tyre. Ekspertët japin disa këshilla për 10 gjërat bazë të cilat nuk duhet të... Mendohet se karotat janë zbuluar 5.000 vjet më parë në territorin e Afganistanit të sotëm. Ende sot e kësaj dite janë me shumicë kolonitë e egra me rrënjë të kuqe apo gështenjë. Atëherë ? lloi udhëtimi i gjatë përmes shekujve që e çoi karotën në Lindjen e Mesme, Azi, Afrikë si dhe në Evropë, ku...Faqe 16 Vetitë kurative, lufton thuajse të gjitha sëmundjet Faqe 17 GASTROENTEROLOGU, DR. CEKODHIMA SHPJEGON ÇDO DETAJ TE SEMUNDJES Ja si të shmangim dietat e rrezikshme Nëse përdoret gjatë shtatzanisë redukton me 40% rrezikun Gurët e tëmthit janë problem për shumë njerëz. Në fakt pak kush di se si mund të prandalohen apo të trajthen në mënyrë që sëmundja të mos dëmtojë rëndë shëndetin e pacientëve. Çfarë janë gurët e tëmthit? Gurët e tëmthit formohen kur lëngu i grumbulluar në fshikëzën e tëmthit mpikset ose ngurtësohet në copa të vogla materiali të ngjashme me gurët. Lëngu, i quajtur bile (lëngu i tëmthit) ndihmon në tretjen e yndyrave të ushqimit. Bila (lëngu i tëmthit) prodhohet në mëlçi, pastaj depozitohet në fshikëzën e tëmthit derisa trupit t'i nevojitet për tretjen e yndyrave. Në ketë kohe fshikëza bën kontraksione të cilat shtyjnë bilen (lëngun e tëmthit) në një tub të quajtur duktusi biliar i përbashkët prej te cilit bila (tëmthi) kalon në zorrën e... Vijon në faqen 14 Faqe 15 E ENJTE 21.02.2013 Shenjat, shkaktarët dhe mjekimi i sëmundjes që njihet ndryshe si “ataku” i gurëve. Cilët janë kategoritë më të rrezikuara dhe roli i diagnozës së saktë që në ? llesat sëmundjejes DR. ALTIN CEKODHIMA
7E enjte, 21 shkurt 2013 EKONOMI Raiffeisen Bank, 725 milionë euro fi tim neto në 2012-ën Intervistë me ish-përfaqësuesen shqiptare në GJEDNJ Qiramarrësit, shansi i fundit Strasburgu TIRANE GENC KONDI Lajmi Sipas dr.Suela Mënerit, Gjykata Kushtetuese e Shqipërisë, me vendimin e saj në favor të pronarëve të banesave, që ishin zënë nga qiramarrësit, ka zgjidhur vetëm njerën anë të problemit. Por qeveria u ka kufi zuar këtyre të fundit të drejtën themelore të pronës ka disa limite, që shtetet kanë detyrimin t'i respektojnë. Pra, shteti nuk i ka respektuar limitet e veta në rastin konkret duke sjellë si pasojë rëndimin e pozitave të qiramarrësve? Cilat limite nuk ka respektuar shteti konkretisht? Si fi llim, qytetarët duhet të kuptojnë se çdo ligj, përveçse rregullon një marrëdhënie shoqërore, materializon edhe një premtim politik. Në vitin 1995, me ligjin nr. 8.030, shteti u premtoi qiramarrësve në banesat private të pronarëve se ata do të lejoheshin të përfitonin banesë sipas kushteve ligjore për privatizimin e banesave shtetërore të vitit 1992. Shteti iu përmbajt këtij detyrimi deri në vitin 2004, kohë kur, me miratimin e nenit 9 të ligjit për kthimin dhe kompensimin e pronave, pa sjellë asnjë arsye para këtij grupi qytetarësh, ai shpalli një politikë kryekëput të ndryshme nga ajo, e ndjekur për 10 vjet rradhazi. Sigurisht, Gjykata Kushtetuese shkurajoi dy herë këtë nismë të shtetit për t'u bërë bisht premtimeve të veta ligjore, megjithatë, nga ana tjetër, Gjykata Kushtetuese nuk tregoi kurajë të mjaftueshme për të interpretuar efektet e veprimeve të saj tek ligji nr. 8.030, duke u kufi zuar, në këtë pikë, të shpallte, në mënyrë kontradiktore me konkluzionet e veta për problemin në fjalë, se kishte boshllëk ligjor lidhur me statusin e qiramarrësve e duke vulosur, si pasojë, gjendjen e pasigurisë së kësaj shtrese për vitet që do të pasonin. Ky qëndrim i Gjykatës Kushtetuese u ka çelur rrugën përpjekjeve të njëanshme të autoriteteve për të imponuar me çdo kusht zgjidhjen, e cila, jo vetëm është kundërshtuar fort nga qiramarrësit, por, sikurse e përmenda, dy herë është deklaruar antikushtetuese nga vetë Gjykata Kushtetuese. Akti Normativ po ashtu imponon në thelb të njëjtën zgjidhje. Por Gjykata Kushtetuese, në vendimin e saj të fundit lidhur me këtë çështje, i kushton një hapësirë të gjerë raportit të interesit publik përkundrejt sigurisë juridike. A nuk mjafton kjo për të justifikuar kushtetutshmërinë e Aktit Normativ? Unë mendoj se kjo qasje e Gjykatës nuk mjafton, pasi interesi publik është një kufi zim, i cili ka nevojë të interpretohet gjërësisht kur kufizohet e drejta e pronës. Sigurisht, Akti Normativ u ka kufi zuar qiramarrësve, përveç se të drejtën për banesë, edhe të drejtën e pronës, por Gjykata Kushtetuese, në rastin konkret, interesin publik e ka interpretuar, si për të vlerësuar ndikimin e Aktit tek kufi zimi i së drejtës së qiramarrësve për pronë, ashtu edhe për të vlerësuar ndikimin e Aktit Normativ tek kufizimi i së drejtës për banesë të qiramarrësve. Sipas Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, kufi zimet e së drejtës për banesë është e gabuar të analizohen në prizmin e interesit publik. Çfarë mund të kishte bërë Gjykata Kushtetuese ndryshe, nëse mbajmë parasysh garancitë e KEDNJ-së? Unë mendoj se Gjykata Kushtetuese duhet të kishte vlerësuar (në dritën e jurisprudencës së GJEDNJ) veçmazi barrën që vendos Akti Normativ tek shtresa e qiramarrësve (duke fi lluar nga kredia deri tek azili) në raport me të drejtën kësaj shtrese për strehim dhe veçmazi të njëjtën barrë në raport me të drejtën e qiramarrësve për pronë. Konkluzionet e këtyre dy analizave padyshim do të kishin pasur impakt të padiskutueshëm në zgjidhjen e problemit të qiramarrësve nga ana e shtetit me efektivitet dhe në mënyrë përfundimtare. Pra, ju mendoni se Gjykata Kushtetuese nuk e ka zgjidhur përfundimisht dhe në mënyrë efektive çështjen e qiramarrësve? Unë mendoj se Gjykata Kushtetuese ka qenë një shpresë potenciale për qiramarrësit sa i takon të ardhmes së tyre. Por, në vend që të fokusohej tek pajtueshmëria e Aktit me Kushtetutën, duket se Gjykata është kujdesur për pasojat që mund të sillte deklarimi antikushtetues i Aktit tek realiteti politik në vend. Nuk gjej dot tjetër shpjegim, se pse, në rastin në fjalë, në prani të një jurisprudence të pasur për nenin 8 të KEDNJ, Gjykata Kushtetuese të ketë zgjedhur të lerë jashtë fokusit të analizës faktin, që autoritetet shtetërore kanë qenë plotësisht të lira në vitin 1995, që, midis një sërë alternativash për zgjidhjen e statusit të banesave private të pronarëve dhe qiramarrësve që banonin në to, të zgjidhnin si më të përshtatshmen alternativën konkrete, atë të kthimit të banesave pronarëve dhe strehimin e qiramarrësve me kushtet e ligjit për privatizimin e banesave shtetërore të vitit '92! Pyetja që natyrshëm lind - dhe që duhej analizuar nga Gjykata Kushtetuese - është: A është legjitime që sot, pas 20 vjetësh, kjo zgjedhje e shtetit, e bërë prej tij lirisht, të sjellë pasoja negative në jetët, apo dinjitetin e njërës, apo tjetrës shtresë të shoqërisë? Pra, me pushtetin e vendimeve të saj, Gjykata Kushtetuese duhet të marrë një rol aktiv në rritjen e përgjegjshmërisë së shtetit për politikat, që ai ndërmerr. Nëse përjashtohet nga çdo lloj përgjegjësie, shteti rrezikon të mbetet pa asnjë eksperiencë në administrimin e përgjegjshëm të çështjeve publike. A mendoni ju se qiramarrësit janë ankues potencialë për në Gjykatën e të Drejtave të Njeriut në Strasbourg? Une mendoj se Gjykata e Strasburgut deri më tani, disa herë, në vend të gjykatave të brendshme, ka korigjuar shkeljet e të drejtave të njeriut në vendin tonë, madje disa herë i ka kritikuar gjykatat e brendshme se kanë dështuar të përmbushin funksionet e tyre në mbrojtje të të drejtave të qytetarëve. Deri sa u publikua arsyetimi i vendimit të Gjykatës Kushtetuese nuk isha e sigurt nëse qiramarrësit do të mundeshin apo jo t'i drejtoheshin Gjykatës së Strasburgut, sepse besoja që kjo Gjykatë sidoqoftë do t'i kishte aplikuar siç duhet testet e kontrollit. Por, pasi studjova arsyetimin e bërë prej saj, mendoj që po, nëse problemi parashtrohet siç duhet, padyshim qiramarrësit kanë edhe një shans të fundit në Strasburg. Dr. Suela Mëneri ka qenë për vite me rrad-hë përfaqësuese e interesave të shtetit shqiptar pranë Gjykatës së Strasburgut (Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut – GjEDNj). Në një intervistë për Shqiptarja.com, ajo është shprehur se familjet, që janë nxjerrë jashtë banesave nga një Akt Normativ qeveritar, i cili u ka kthyer me të drejtë shtëpitë ish-pronarëve të konfi skuar nga regjimi komunist, e ka zgjidhur problemin vetëm në mënyrë gjysmake. Ajo mendon se të gjitha këto familje mund t'i drejtohen Gjykatës së Strasburgut, si shans i fundit për të gjetur zgjidhje për problemet e tyre. A vlerësoni se Akti Normativ i Këshillit të Ministrave për lirimin e banesave të pronarëve të ligjshëm është në përputhje me detyrimet e shtetit shqiptar sipas Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut? Mendoj se Akti Normativ u ka dhënë një zgjidhje të qartë pronarëve të banesave nga njëra anë, por këtë sigurisht e ka realizuar duke rënduar ndjeshëm pozitat e qiramarrësve. Pse mendoni që Akti rëndon ndjeshëm pozitat e qiramarrësve? Mendoj kështu, sepse Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut në një numër çështjesh ka theksuar që shtetet palë në Konventë janë në pozita më të përshtatshme se sa vetë Gjykata, që të përzgjedhin politikat e nevojshme për strehimin e qytetarëve të vet, duke nënkuptuar sigurisht që kjo liri nuk mund të abuzohet nga autoritetet, por duhet të kufizohet në detyrimin për të zbatuar vetëm të atilla politika strehimi që janë të nevojshme në një shoqëri demokratike. Pra, liria e shteteve në këtë pikë Problemi Qëndrimi i Gjykatës Kushtetuese u ka çelur rrugën përpjekjeve të njëanshme të autoriteteve për të imponuar me çdo kusht zgjidhjen, dy herë të deklaruar antikushtetuese nga vetë Gjykata Kushtetuese Mëneri: Akti Normativ preku të drejtën e pronës Protesta e qiramarrësve te çerdhja Nr. 3 në Tiranë Rezultatet paraprake të Raiffeisen Bank International AG (RBI) për vitin fi skal 2012 fl asin për një fi tim para taksës prej 1 miliard eurosh. Fitimi i konsoliduar ishte 725 milionë euro, që është rreth 25 për qind nën shifrën e vitit 2011. Volumi i kredive të klienteve u rrit 2.2 për qind në 83.3 miliardë euro, theksohet në një komunikatë të zyrës së shtypit të kësaj banke. Ndëkrohë, depozitat e klientëve kanë shënuar rënie me 0.7 për qind, në 66.3 miliardë euro. Bilanci total ra me rreth 7.4 për qind, në 136.1 miliardë euro, kryesisht si rezultat i masave aktive për të reduktuar likuiditetin e tepërt. Norma “core tier 1” në total u fuqizua ndjeshem në 2012 në vlerën 10.7 për qind në fund te vitit (fundi i 20110-ës: 9 për qind). Kjo shifër përfshin fi timet për 2012 dhe neton e dividentit mbi kapitalin pjesëmarrës si dhe dividentin e propozuar mbi aksionet e zakonshme. Për vitin fi nanciar 2012, Bordi i Menaxhimit do të propozojë në mbledhjen e përgjithshme vjetore shpërndarjen e dividentit në masën 1.17 euro për aksion (1.05 euro në 2011-ën).
23E enjte, 21 shkurt 2013 FJALEKRYQI PA SKEME IPR S K HORIZONTAL 1. Eshtë diletanti -Edgar Allan që shkroi Korbi. -Bozgo aktor. 2. Eshtë tip... që ndizet menjëherë. -Bëjnë arte me re. -Eshtë sport me stil të lirë 3. Andej nga fi llimi. -Një pikturë në mur. -Ente Ndërtimi Vlorë. -Bega komik. 4. Një ëmbëlsirë me... qirinj. -Eshtë gjuha në Talmud. 5. Ente Rajonale Urbane. -Janë dikastere. 6. Panik pa ekstreme. -Shkruan si Tristan Bernard. 7. Gjysmë aneksi. -Janë mish për... dado. -Diku në qendër. -Në krye të ekstremistëve. 8. Inicialet e Twain. -Eshtë edhe ai i skuadrës. -Inicialet e Kilmer aktor. 9. Hidhet një si slogan. -Lindin në kokë. 10. Inicialet e Rohmer regjisor. -Janë dashuriçka jashtëmartesore. -Ed aktor 11.... Hot Chili Peppers. -Një material si eternit. -Inicialet e Ellington. -Mula soprano. 12. Agolli që qe aktore. -Tikaram këngëtare -Ente Industriale Tiranë. VERTIKAL 1. Ishte miku i Eneas. André-Marie që qe fi zikan. 2. Parashtesë për një. -Eshtë ylli më i shndritshëm i Akrepit 3. I famshmi Pacino. -Magritte piktor. -Bëjnë durim me uri. 4. I absurdit ai i Beckett. -Gjysmë kufi ri. 5. Zbriti në ferr për Euridisin. -Hidhet edhe te kiromanti. 6. Grirë pa kufi j. -Shkroi Kim. 7. Kalime në ekstreme. -Shkroi Georges Dandin. 8. Kalohen me vakanca. -Torta pa zanore 9. Thahet një me bonifi kim. -Mosha e... Celentano-s. 10. Diftong për leader. -Janë enë... benzine. 11. Qe më burracaku i akejve. -Fundi i një fundi. 12. Eshtë OTAN në Spanjë. FJALEKRYQI SPORTIV -Gjysmë hetimi. 13. Woolf që shkroi Orlando. 14. Kufi zojnë një rajon. -Douglas aktor. -Gjysma e dritës. 15. Eshtë yll me bisht. -Jules që shkroi Ishulli misterioz. 16. Lemper këngëtare gjermane. -Rrjeshtohet para komandantit 17. Ora këngëtare. -Inicialet e Kant fi lozof. -Teliti regjisor. K A P A R I K R A M M B A S A G I M I H O S D M A L T A P O E T P O L E P O S I T I O N I R R F E N O M E N A L E M D T A D E M O R A L I Z I M I A G A M B R I N U S M A N E T L U I S E A T M E T A L I G M O R R I S P E T I T G R R A P O R T E R D I R E K E E O R A R I O R A T O R R E R Z M E R E N O T E R E T R A I E T A T S B A R I U P O R T A PËRGJIGJA E FJALEKRYQIT PA SKEME P O G B A N R O M A A M A A R I E S T A M E L I E T A N A H V E R O M A T H I E U F L A M I N A L H C A R L O A N C E L O T T I P I A L E X F E R G U S O N V A N P A R I S W A T O S L S P O R T E T I S A R P I I N I C K L A S A A E S A L B A N B U S H I PËRGJIGJE E NUMRIT TË KALUAR H E L F R K A F E D R I T A R E T N A Z A M E R I K A N E T P A M A Z O N A T M A A N E A R O M A A Z Z T K D I R A N A J A R A Z E D O R A S T I P A T A N E R H S T I N A M E R I H A R A R I H T E R I T A L M A J A S T A N I I O R A T O R DASHI Duke qënë se sot hëna do jetë në shenjën e Shigjetarit ju do keni mundësi të jeni më optimist dhe ndoshta të ndermerni udhëtime dhe të kontaktoni me njerëz që janë largë apo vijnë nga largë.Daljet romantike nuk do mungojnë. DEMI Dita e sotme me sa duket me hënën në shenjën e Shigjetarit do ketë të bëjë shumë me cështjet ekonomike për ju.Sqarimet që keni me të tjerët në këtë drejtim do jenë në favorin tuaj dhe në të njëjtën kohë favorizoheni në dhurime të ndryshme. BINJAKET MERI Dita e sotme me hënën përball shenjs tuaj do sjell një frymë të re bashkëpunuese e cila e përmirëson klimin në lidhje me marrëdheniet tuaja në përgjithësi si dhe me marrëdhënien në cift në vecanti GAFORRJA Ka shumë mundësi që të ndjeheni më mirë dhe më të gjallë në ditën e sotme. Dicka e re futet në jetën tuaj dhe e ndryshon më së miri rutinën e përditshme. Nuk do mungojnë diskutime apo takime pune si dhe udhëtime. LUANI Dita e sotme do jetë shumë argëtuese dhe e gëzueshme.Marrëdhënie të mira me partnein në cift apo punë krijuese si dhe udhëtime me njerëz të dashur nukdo mungojnë.Mund të bëni blerje të mira dhe planifi koni takime romantike. VIRGJËRESHA Dita e sotme do jetë e përqndruar kryesisht në cështjett familjare.Ndryshime rregullime sqarime si dhe zhvendosje në disa raste nuk do mungojnë. Mund të ftoni dhe të afërmit tuaj për të festuar apo për të dikutuar PESHORJA Dita e sotme me sa duket jus jell shume ide lajme dhe energji e cila I përmirëson planet tuaja apo ju bënë më shkathët përball mundësive që do dalin para jush ditën e sotme. Mund të keni ndonjë udhëtim me njerëz të afërt. AKREPI Dita e sotme jus jell shkëlqim dhe lajme të mira në aspektin ekonomik.Me sa duket më në fund edhe ju mund të ndjeheni mirë gjatë këtyre ditëve dhe të dini më shumë apo të shpenzoni më shumë.Në planet errotike keni përparësi. SHIGJETARI BRICJAPI UJORI PESHQIT Ju do keni mbështetje dhe përkrahje të padiskutuar në ditën e sotme.Mbas disa situatave të paqarta në planin ekonomik apo në lidhje me karrieren. Disa situate në familje duhet ti keni shumë kujdes në këtë periudhë. Dita e sotme do jetë e rëndësishme në lidhje me planet që keni përsa I përket karrierës dhe së ardhmes tuaj. Disa lajme nuk do ju pëlqejnë dhe ndoshta nuk do jeni dakort edhe me ndryshimet që do ju duhet të bëni me puneën apo në familje. Kadri Vokopola SHKRONJA E NJËJTË PËR NUMËR TË NJËJTË 11P 3 5 12 12 5 5 8 5 A 14 5 3 5 4 7 10 2 8 4 15K 5 15 5 10 5 9 1 4 5 4 T 17 7 13 1 8 2 4 1 6 13 5 14 2 4 2 11 3 1 6 5 5 4 5 5 9 1 5 4 5 8 17 2 1 3 13 16 3 8 5 4 4 5 8 1 5 6 4 5 16 2 15 2 11 4 4 4 2 3 7 1 10 4 2 2 3 16 3 5 10 12 9 5 5 3 4 2 4 2 11 5 3 1 4 4 5 8 8 ASTROLOGE - 0900 673 4000 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 DUHET TË NXINI 35 KUTI 1 2 3 4 5 6 7 8 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 PËRGJIGJE E NUMRIT TË KALUAR PËRGJIGJA E FJALEKRYQIT SPORTIV HORIZONTAL 1. Kështu fi llon sporti. 3. Ai amerikan ka fi nalen Superbowl. 9. Mauricio tre Juventus. 12. Një Hasan trainer i yni. 14. Tabela e shkurtër. 15. Mbaron në fi nish. 17. Mbeten në fund. 18. Një Anton komenator i paharruar sportiv. 21. Zatopek që qe kampion i atletikës. 23. Eshtë shahu i fundit. 25. Futbollisti në foto. 28. Në fund majtas. 29. Futbollisti në foto. 30. Paul, që qe mesfushor anglez. 31. Yashin ish-portier i famshëm. 32. Lidh brigje. 33. Një pjesë e tingujve. 35. Kadiu balerin. 37. Francesco, ishkampion i çiklizmit. 40. Fillojnë lidhjen. 41. Inicialet e Daja trainer. 42. Të fundit në studim. 43. Gjysmë rrethi. 45. Skuadër daneze. 46. Sadiku suklmues. VERTIKAL 2. Të parat në pistë. 3. Cesc te Barcelona. 4. Fillojnë takimin. 5. Ajo e mësimit është në klasë. 6. Fori, ish-sulmues bardheblu. 7. Kufi j itinerari. 8. Në mes të Robin d he Persie. 10. Ai i Teutës është Niko Dovana. 11. Një derby capitolino në Itali. 13. Marubi i fotografi së. 15. Kush i luan të gjithë nuk le gjë pa bërë. 16. Një pjesë e regjistrit. 18. Një stacion i famshëm orbital. 19. Gjysmë erotik. 20. Janë çift në akademi. 22. Rush ish bomber. 23. Spitz që qe kampion i notit. 24. Eshtë ylli i skuadrës. 25. Edgar, “pit bull” holandez. 26. Mesut mesfushor i Gjermanisë. 27. Fillojnë sefte. 29. I paharruari Zhega i futbollit. 31. Kastile janë në fund. 34. Dovana ku luan Teuta. 36. Para Zeppelin në rockband. 38. Fermat pa fat. 39. Rrallë është përgjysmë. 44. Hahen të fundit. nga zonjanga zonj RH D i t a e s o t m e d o j u sjellmë shumë se kur njerëz të këndshëm pranë vetes.Do ndjeheni mirë dhe me dëshirën për të dal apo argëtuar. Nuk do mungojnë flertet dhe situatat e këndshme me partnerin erroik . Sot hëna do je të në shenjën tuaj dhe k jo ju nxjerr nga bl lokimi shpirtëror apo melankolia që ju kishte mbuluar ditët e fundit.Më së miri do përshtateni me ndryshimet apo do tentoni drejt gjërave të reja në jetën tuaj. SUDOKUI KRIPTOGRAFUAR
15E enjte, 21 shkurt 2013W W W . S H Q I P T A R J A . C O MSHËNDETI Masa dhjamore, si të shmangim dietat e rrezikshme Këshilla të rëndësishme kur vendosim të humbasim kilogramët e tepërt eDi ta Dieta, si ? Ushqim i mirë Një faktor i rëndësishëm për të pasur shëndet të mirë është të hash gjërat e duhura në masën e duhur. Që të zgjedhësh ushqimet e duhura për të ngrënë duhet të konsultoheni me mjekun specialist. Informacionet që merren nëpërmjet internetit shpeshherë nuk janë të sakta dhe mund të sjellin pasoja negative në shendet, pasi dieta caktohet duke pasur parasysh moshën, gjininë, aktivitetin ? zik që kryhet, mënyrën e jetesës etj.” ? Dieta ideale Mëngjesi duhet të jetë i detyrueshëm. Në drekë nuk duhet të hamë shumë kalori, ndërsa në darkë duhen vakte të lehta”,kjo është dieta ideale ? Sporti Por në shumë raste dieta ushqimore nuk është e mjaftueshme për të rënë nga pesha apo për të mbajtur një trup në formë. Nëse do të mendonit për pak sport dhe ? tnes, zgjedhja më i mirë është pa diskutim noti. ? Noti Noti përbën sportin më gjithëpërfshirës, duke bërë të mundur vënien në lëvizje të të gjithë trupit. Në sajë të lëvizjes së të gjitha gjymtyrëve të trupit, pas një senace noti do të ndiheshit më aktiv dhe energjik. Noti ofron diçka që asnjë ushtrim tjetër aerobik nuk mund ta ofrojë: mundësinë të lëvizni çdo pjesë të trupit dhe të mos krijoni presion në sistemin skeletor! Por noti jep një ndihmesë shumë të madhe në rimodelimin e muskujve të barkut. ? Tenisi Një tjetër sport që të ndihmon në mbajtjen e trupit në formë dhe njëkohësisht të argëton është tenisi. Përmes tij arrihet një aktivizim i gati të gjithë muskujve, ku pjesa e barkut ka një rëndësi të veçantë. ? Aktiviteti fizik Ata që nuk kanë kohë të merren me aktivitete sportive mund të gjejnë zgjidhje në palestër. Mundësitë që të ofrohen aty janë të shumta. Ushiqmi i zgjedhur dhe aktivitet ? zik, sekreti për një trup të shendetshëm. shëndetshëmtë jetojmë ROLINA NAÇO Dietologe MASA DHJAMORE Masa dhjamore është forma në të cilën organizmi ynë depoziton energjinë e pa shfytëzuar, por përveç këtij funksioni ka edhe funksione të tjera shumë të dobishme. Pra, është një ind që duhet të jetë në trupin e njeriut, por kur tejkalohen normat e lejuara atëherë ? llon dhe bëhet problematik për shëndetin tonë. Vitet e fundit dhjamosja është fajësuar për diabetin, hipertensionin, hiperlipidemin, disa lloje tumori, problemet e fertilitetit etj.Shikojmë tek tabela se masa dhjamore për femrat duhet të jetë nga 21% deri në 33% sigurisht nëse ështe një vajze e re preferohet të jetë më afër 21% dhe për femrat rreth 50-60 vjeçare të jetë më pak se 33%. E njëjta gje vlen dhe për mejshkujt thjesht normat ndryshojnë dhe duhet të jenë nga 8% deri në 20%! Vëme re se femrat kanë norma më të larta dhe kjo lidhet me natyrën e femrës pasi do të bëhet nënë, do të ushqejë një jetë të re etj. KUR DUHET TË MBAJMË DIET Është shumë e rëndësishme kur të vendosim të bëjmë një diete ose ndryshe nje regjim ushqimor për të humbur disa kilogram, të kujdesemi që të humbasim masën dhjamore! Thjesht pesha ose indeksi i masës trupore (Kg/(m²)) jo gjithmonë janë tregues të saktë të obezitetit. RREZIKU I DIETËS DRASTIKE Kur bëjmë një dietë drastike (jo të personalizuar) rrezikojmë të humbasim më shumë ujë dhe muskuj (jo dhjam). Kjo nuk është aspak e mirë për trupin tonë sepse : 1. Ajo që dëmton linjat, por edhe shëndetin është dhjami i tepërt dhe masa muskulare. 2. Duke humbur muskuj ulët dhe metabolismi! Që do të thotë më pak djegie! 3. Më pak djegie do të thotë të shtojmë më lehtë në peshë! Ndaj dhe është e rëndësishme të bëhet matja e masës dhjamore për të parë se ato kilogram që tregon peshorja nëse janë masë dhjamore apo thjesht likide dhe muskuj. Një faktor shumë i rëndësishëm për të ulur masën dhjamore është aktiviteti ? zik! Nëse ndjekim një dietë të ekulibruar a në kalori dhe të vlerave ushqyese thjesht na duhet të shtojmë pak aktivitetit ? zik për të pasur djegien maksimale të masës dhjamore! Kur ? asim për aktivitet ? zik bëhet fjalë qoftë dhe për një ecje të thjesht, jo vetëm palestra që per disa nuk është e mundshme. FEKTET NEGATIVE TË DIETAVE DRASTIKE Gjithmone kur ndjekim një diete hipokalorike trupi mund të përdorë për të plotësuar nevojat masën dhjamore por edhe masen muskulare! Ku qëndron problemi? Sipas një studimi që është bërë në universitetin e Pensilvanis kushdo që ka ndjekur një dietë drastike (si ato që qarkullojnë në treg) do të shtojë përsëri peshë ndoshta dhe disa kile plus. Dietat drastike ndryshojnë mënyrën se si truri jonë reagon ndaj stresit gjë që na bën të hamë edhe më shumë ushqim kur jemi në gjendje stresi. SI DUHET TË VEPROJMË Është shumë e rendesishme që kur jemi duke bërë një dietë për të rënë në peshë, nuk duhet të tejkalohet ulja e kalorive. Ulja minimale e kalorive ndryshon në çdo njeri sipas përmasave trupore por dhe faktorëve shëndetësor që duhet të merren parasysh. Pasi nëse ulet ndjeshëm atëherë sasia e ushqimeve sado të ekulibruara të jenë nuk do të plotësojë nevojat në mikro-element (kripra minerale ose vitamina). Kjo do të ketë një pasojë shumë të madhe në shëndetin e organizmit, disa nga pasojat e para janë: ulje e imunitetit të trupit tone; ulje të hekurit, që mund të na çoj drejt anemisë; lodhje shumë të shpejtë; dhimbje koke; ulje të përqëndrimit; ulje e fertilitetit; rrit stresin; na çon drejt abuzimit me ushqimin. Pra dietat drastike janë ato që në shkaktojmë nepsin e madh dhe jo ne se thjesht nuk e mbajtëm dot! REGJIMI!! Nuk mund të mos përmendim rëndësinë e orareve të vakteve dhe të regjimit në total! Pagjumësia dhe gjumi në oret e vona është lidhur me një stres kronik që ka si pasojë dhe shtimin në peshë, përveç problem të tjera shëndetsore! Ndaj duhet të plotësojmë 7-8 orë gjumë në ditë për të qenë me produktive dhe më të dobët! MËNGJESI Të hash mëngjes është gjëja e OBSH Ja sa kalori në ditë janë normale Organizata Botërore e Shën-detësisë (OBSH) ka saktësuar se për të qënë brenda normës një njeri duhet të marri për nevojat e veta ditore deri 1200 kalori. Nuk është i saktë mendimi se njeriu i rritur ka nevojë për 700 – 800 kalori për disa ditë ose për disa javë. Prandaj, kur problemi juaj ka marrë karakterin kronik e serioz, atëherë drejtohemi tek një dietolog specialist që do t'ju caktojë një dietë në bazë të disa kritereve shkencore. Mos mendoni për ushqim të njëanshëm të vazhdueshëm për javë radhazi si p.sh., vetëm oriz, apo vetëm me lakra të bura e të egra, pse i bëni keq vetes dhe çekuilibroni metabolizmin. Përpjekjet tuaja për të rënë në peshë p.sh 3 – 4 kg për disa javë sjell si rezultat t'i ri? toni ato. Kështu ju prishet ritmi metabolik dhe për çdo 5 ose 10 vjet bëheni më të dhjamosur me me mbipeshë. ANOREKSIA NERVORE Ruhuni nga “anorekisa psikogene” (nervore), që çon deri edhe në vdekje vajza manekine, sidomos në botën perëndimore apo botën e modeleve. Në përgjithësi mbipesha, dhjamosja, genet dhe metabolizmi kanë një lidhje zinxhir për të cilat duhet një studim më serioz dhe një ndjekje sistematike. Mos mendoni se diku dhe dikur për këtë sëmundje serioze e të rrezikshme, për këtë pandemi, shkenca do të arrijë të prodhojë vaksinë për mbrojtjen ndaj saj. Është tepër e vështirë. E pa imagjinueshme. Kështu pra, çdo fëmijë sot, çdo adoleshent i ri dhe i rritur duhet të dijë kush është në normë, kush është mbipeshë dhe kush i dhjamosur. Normat e masës dhjamore Kategoritë Femra (%) Meshkuj (%) ? Atlete 8-15 5-10 ? Normale 21-33 8-20 ? Mbi-Normale 34 20-25 ? Obezë Mbi 39 Mbi 25 parë që duhet mësuar nëse duam të ndihemi energjik, të mbajmë një peshë konstante, por dhe të dobesohemi! Duke ngrënë mëngjes të plotë trupi jonë merr gjithçka ka të nevojshme. Çdo ditë kemi nevoje për kalori, protein, vitamina, kripra minerale të cilat nëse nuk merren në sasinë e duhur dhe në kohën e duhur do të kemi pasoja! VAKTET Vaktet kryesore (mëngjesi, dreka dhe darka) nuk duhet të kenë më shumë se 6 orë distancë. Për të mbajtur në tonus metabolizmin tonë dhe për të furnizuar me glukozë trurin tonë duhet të konsumojmë edhe vaktet e ndërmjetshme si para dreke dhe pas! Gjithashtu duhet përmendur se për personat që mund të punojnë natën ose që nuk ? enë gjumë natën duhet të konsumojnë vakte të vogla edhe pse është vonë!
VITI III - NR. 41 E enjte, 21-02-2013LEKË 30 SHQIPTARJA.com + Suplementi “SHËNDETI” Koment Rikthim te 20 shkurti NGA JOZEF RADI DOKUMENTET SEKRETE Dy kabllograme të nisura nga raportuesi nga Tirana pas vrasjeve të 21 janarit 2011. Frika për përplasjen Veri-Jug si në 1997. Si shikohen kryeministri dhe lideri i opozitës 22 vjet më parë, në nji ditë pothuajse padiell shkurti, Shqipëria do të përjetonte nji nga datat e saj ma historike, ku shpresa dhe frika, ku fi torja dhe disfata, ku entuziazmi dhe terrori, ku liria dhe diktatura, ku rinia dhe gërxhot do të përplaseshin për jetë a vdekje në atë sfi dën, që për dreq ende sot mbetet e pranishme në jetën tonë! 20 shkurti 1991, mbetet nji datë së cilës duhet t'i kthehemi vazhdimisht, për të pa jo vetëm rrugën e përshkruar, po edhe gjithë stacionet e mapasme që erdhën prej kësaj dite...Ky rrëfim i sotëm ka lidhje vetëm me refl eksionet e mia mbi at ditë... Si e pashë dhe si e përjetova kët ngjarje që mbetet në kujtesën historike të çdo shqiptari... në të mirë dhe në të keq!!! . . . M ë n g j e s i i a s a j s ë mërkurë, e kishte mbërthyer krejt kryeqytetin në nji ethe të përgjithshme! Greva e urisë së studentëve kishte mbrritë nji pikë kulmore... Frikej raprezalja ndaj tyre... pra kërkohej mbështetja e krejt popullit të Tiranës, për t'i dhënë kurajo atyre djemve dhe vajzave që të mos e humbnin besimin, po njiherësh për t'i dëshmuar rudimenteve të diktaturës... “BERISHA MIK E SERBEVE RAMA LIDERI QE PRITET” Wikileaks zbulon email-et e kompanisë së Inteligjencës “Stratfor” në SHBA GRIMCA URBANE NGA EVIS CERGA 7 MARSI IN ANTEPRIMA Fjalëkryqet Fjalëkryqet e fundit ngae fundit ng Faqe 23 Kadri Vokopola Hannes Swoboda: Hiqni Berishën nga pushteti Ministri Imami pushon nga puna 37 inxhinierë Qiramarrësit, shansi i fundit është në Strasburg BRUKSELI AVOKATJA DENONCIMI ► Faqe 4 ► Faqe 7 ► Faqe 21 ► Faqe 18-19 ► Faqe 2-3 Muça: Lulzim Basha e ka politizuar klubin “Tirana” ISH-TRAINERI SUPLEMENTI “SHËNDETI” Familjarët: U dhunua në Austri, Floria: Nuk e di ► Faqe 9Nëse përdoret gjatë shtatzanisë redukton rrezikun Gastroenterologu Cekodhima shpjegon sëmundjen Dëshmitë ACIDI FOLIK PARANDALON AUTIZMIN GURËT E TËMTHIT, SI MJEKOHEN “Babai im Mehmet Shehu ishte edhe viktimë edhe diktator” Libri autobiografi k, rrëfi m për komunizmin dhe jetën në Barcelonë INTERVISTA/ BASHKIM SHEHU ► Faqe 10-11 ► Faqe 13-17 ► Faqe 22 ► vijon në faqe 21 NË FOTO: Bashkim dhe Mehmet Shehu
17E enjte, 21 shkurt 2013W W W . S H Q I P T A R J A . C O MSHËNDETI Kultura e të ushqyerit Karrotat, sekreti fshihet te ngjyra portokalli Vetitë kurative, lufton thuajse të gjitha sëmundjet Vlerat ? Perime praktike Karota është një perime praktike, gjithëvjetore, që konservohet mirë. Ngjyra Ngjyrë portokalli vjen nga pigmentet e shumta të cilat, ndër të tjera, janë antioksidantë. Deri në Luftën e Parë Botërore karota përdorej kryesisht si ushqim për kafshët dhe ushqim i veçantë për kuajt. Zbulimi i vlerave të saj ushqimore natyrisht që ndikoi në popullarizim e saj si ushqim për njerëzit. ? Zgjedhja Rrënja duhet të jetë e fortë dhe pa rrënjë të vogla të bardha, gjë që do të tregonte se karota është tepër e vjetër. Në rast se blini karota me gjethe dhe kërcell, pritini përpara se t'i vini në frigorifer. ? Ruajtja Karotat e blera konservohen në sirtarin e perimeve të frigoriferit, duke i vendosur në një qese plastike me vrima. Blini një sasi që mund të konsumohet vetëm brenda dy javësh. ? Vlerat ushqimore Përdorimi i rregullt i karotave mund të ndihmojë në parandalimin e sëmundjeve kardiovaskulare, disa kancereve dhe disa sëmundjeve që lidhen me plakjen si perdes së syrit. karotësushqyese të Të zgjedhësh një salcë me pak yndyrë mund të ndihmojë që ju të mos ? toni peshe, por kjo mund të bëjë që ju të humbisni shumë nga bene? tet që ajo sjell. Nga kërkuesit është zbuluar se salca e pasur me më tepër yndyrë e ndihmon trupin që të thithë më tepër karotenoide që përbëjnë perimet pasi kjo ka rëndësi pasi ul rrezikun nga shumë sëmundje përfshirë këtu Mendohet se karotat janë zbuluar 5.000 vjet më parë në territorin e Afganistanit të sotëm. Ende sot e kësaj dite janë me shumicë kolonitë e egra me rrënjë të kuqe apo gështenjë. Atëherë filloi udhëtimi i gjatë përmes shekujve që e çoi karotën në Lindjen e Mesme, Azi, Afrikë si dhe në Evropë, ku karota kultivohet që nga shekulli i 18-ë, kur kultivoheshin varietete karotash me mish apo lëkurë të bardhë, të verdhë, të kuqe, gështenjë dhe të zezë, por jo karota portokalli. Në fakt, karota portokalli është produkt i ndërhyrjes njerëzore. Janë hollandezët që, duke dashur të tregonin besnikërinë e tyre ndaj Shtëpisë së Portokallit, një principatë protestante franceze, shartuan në shekullin e 16-ë varietetet me mish të kuq me varietetet me mish të bardhë duke krijuatr kështu një rrënjë me një ngjyrë portokalli të ndritshme shumë të bukur. Ky varietet i ri u zuri vendin të gjitha varieteteve të tjera dhe vazhdon të jetë dominues në tregjet e gjithë botës. Përbërësit kryesorë ushqimorë: vitamina A, vitamina B6, vitamina K. Ngarkesa glicemike e një porcioni normal karotash është e ulët. Konsumi i karotave, të gjalla apo të gatuara, pra, nuk pengon rënien në peshë. Çfarë përmban karota? Për të asimiluar më mirë karotinoidët e karotave shoqërojini me burime yndyrore, për shembull, me pak vaj, arra apo djathë. Përse? Sepse karotinoidët janë të tretshëm në yndyrë. Ziejini ose piqini në mënyrë që të rritet absorbimi i tyre. KAROTINOIDËT Karotinoidët kryesorë të gjetur në përbërjen e karotave (të gjalla, të zjera, të pjekura apo në lëng) janë beta-karotina, luteina dhe zeaksantina. Karotinoidët janë përbërës para së gjithash me karakteristika antioksidante, domethënë të afta për të neutralizuar radikalet e lira të trupit. Shumë karotinoida janë paraardhës të vitaminës A, domethënë, trupi i kthen në vitaminë A sipas nevojës. Karotinoidët kanë efekt mbrojtës ndaj kancerit sepse ushqimet që e përmbajnë ulin nivelin e dëmtimeve oksidative në ADN. Kur dëmtohet ADN-ja, rritet rreziku i kancerit. FIBRAT Sipas disa studimeve të kryera, marrja në të njëjtën kohë e ? brave dhe karotinoidëve, të dyja të pranishme në karotë, rrit efektin mbrojtës të saj. Në fakt, është vërtetuar se disa lloje fibrash, sidomos ? brat e tretshme, mund të ulin kolesterolin dhe të parandalojnë procesin e arteriosklerozës tek kafshët dhe njeriu. Gjatë studimit është vërtetuar se lëngu i karotës (që përmban pak ? bra) kishte më pak efekt në yndryrnat e gjakut se karota. KAROTA HEQ URINË Personat që ndjekin një dietë Marrja në të njëjtën kohë e fibrave dhe karotinoidëve, të dyja të pranishme në karotë, rrit efektin mbrojtës të saj. Në fakt, është vërtetuar se disa lloje fibrash, sidomos fibrat e tretshme, mund të ulin kolesterolin dhe të parandalojnë procesin e arteriosklerozës tek kafshët dhe njeriu dobësimi mund të provojnë të shuajnë urinë duke ngrënë 1 ose 2 karota. Një gjë e tillë mund të përdoret edhe për t'u qetësuar në rast se keni lënë duhanin. PËRDORIMI I LËNGUT TË KAROTAVE Vetëm apo të përziera me lëng perimesh apo frutash të tjera dhe erëza: Tre deri në katër karota me disa ? etë nenexhiku, në periudhën e verës; Dy karota, një domate, një degë selino, në periudhën e vjeshtës; Dy karota dhe një portokall i shtrydhur, në periudhën e dimrit. Meqënëse lëngu i karotave përmban mesatarisht vetëm 10% ? bra të karotës, mishi i karotës mbahet për t'u përdorur për ëmbëlsira, biskota, puding, etj. Kërkimet Salcat e yndyrshme, ilaç për zemrën edhe sëmundjet kanceroze apo ato të zemrës. Kërkuesit kanë ushqyer 29 njerëz më sallatë të pasur me yndyrë, qoftë kjo vaj ulliri apo vaj misri. Më pas sallata është përzjerë me 3, 8 apo 29 gramë nga yndyra e salcës për sallatë për të parë ndryshimin që do të bëhej. Pjesëmarrësit në testim bënë testin për presionin e gjakut për të parë sesi e kishin sasinë e karotenoidit, i cili ul rrezikun për sëmundjet kardiovaskulare dhe kanceroze. Nga kërkimi dhe nga rezultatet doli se personat, të cilët kishin konsumuar sallatë me më tepër yndyrë kanë thithur më tepër karotenoide. Përfundimi i këtij kërkimi është publikuar në gazetën “Molecular Nutrition dhe Food Research”. Profesori Mario Ferruzzi është shprehur: “Nëse doni të merrni më të mirën nga frutat dhe perimet atëherë duhet që ta pajisni salcën tuaj me më tepër yndyrë në të”. ?Cili është trajtimi?Nuk ka një trajtim speci? k për infeksionin. Në rastet kur simptomat janë të moderuara mund të për-doren medikamente për të reduktuar temperaturën apo dhimbjet. Kujdes përdorimin e Aspirinës në fëmijët e vegjël pasi paraqet risk për zhvillimin e sindromës Reye. Në rastet kur infeksioni paraqet klinikën e tij më të rëndë kërkohet mbikqyrja mjekë-sore në spital.
.
|
Na vjen keq, por koha në dispozicion mbaroi.
Nëse jeni një përdorues i regjistruar, identifikohuni në pjesën e poshtëme djathtas.
|
|
|
Hyr në e-Shop dhe zbulo të gjitha ofertat tona
|
|
|
Po blini botimin e
21/02/2013
Me çmim
0,00
|
|
Rikërko fjalëkalimin!
Vendosni email-in e përdorur në momentin e regjistrimit,
të dhënat e identifikimit, do t'iu nisen sa më parë në mënyrë automatike në adresën tuaj.
Privacy Policy 2013
Mbrojtja e të dhënave personale
Gjatë lundrimit në faqe, në skedarët log të server-it ruhen të dhëna si adresa IP, data, koha dhe faqet e vizituara nga përdoruesi. Ne e përdorim informacionin që mbledhim për të matur numrin e vizitorëve që hapin seksione të ndryshme të faqes sonë të internetit, për të mësuar se cili është informacioni më i kërkuar dhe për të na ndihmuar ta bëjmë faqen tonë të internetit më të dobishme për vizitorët.
Të dhënat tuaja personale dhe informacioni i dhënë gjatë "Regjistrimit", ruhen në server në mënyrë anonime.
Informacionet që ruhen në server janë të sigurta dhe konfidenciale, nuk ju ofrohen palëve të treta (vetëm në rastet kur ju keni dhënë aprovimin në modulin e regjistrimit) dhe përdoren në përputhje të plotë me Ligjin nr.8517, datë 22.7.1999 - Për mbrojtjen e të dhënave personale.
Mbyll
|
