23E premte, 15 mars 2013 FJALEKRYQI SPORTIV Për ju dita e sotme do jetë ndikuese më shumë në planin psikologj ik. Ndikimi do jetë shumë pozitivë dhe kjo do bëjë që të mos ndjeheni të pa realizuar por përkun- drazi të gjeni mënyra për të dalluar në projektet dhe planet tuaja. FJALEKRYQI PA SKEME IPR S K HORIZONTAL 1. Skllavja e Abrahamit -Eshtë profesioni i deputetit. -Fillojnë mirë 2. Pak marramendëse. -Fillojnë seancën. -Fundi i një samurai. -Howard regjisor. -Kilmer aktor. 3. Gjeti një llampë magjike. -Motra e... Kolë Idromenos. 4. Të lenë në mëdyshje. -Janë pasuri të investuara. 5. Ekstreme në ekstreme. -Një pjesë e kolektivit. -Jetojnë në bjeshkë. 6. Me Jack në fl amurin britanik. -Curzio, shkrimtar italian. 7. Sapo fi llojnë. -Eshtë mes gjembash. -Qendër kurimi. 8. Janë për të lakuar emrat. -Eshtë vendi ku nuk shihet. 9. I përshkojnë ushëtarët. -Eshtë mbreti luan i -Markë kamioni. -Fund ditari. 9. I dyti në kapitull. -Eshtë fëmijë. 10. Këndon Nessun dorma. -Fillojnë romanin. 11. Inicialet e Rossellini aktore. -Carvalho i Montalban. -Eshtë vullkan në Sicili 12. .... Memo ai i Dritëro Agollit. -Të parat në olimpiadë. 13. Inicialet e Banderas. -Fernando bomber spanjoll. -Mbarojnë fare. 14. Anita pianiste. -Mbane në kufi j. 15. Një gjuajtje fl uturimthi në tenis -Inicialet e Magritte. -Mbyllin fushatat. 16. Edouard piktor. -Janë ata që kanë ngritur krye 17. Epilepsia dikur. -U hodhën në Tartar nga Zeusi. E L E M E N T A R E R O D N F O P O L I T E I S T E T L I R I K I M U N I T E T E T M A A T S E A D O E R P A L A C I O O R R E P S O B I S E D I M E D H U R I M E P E L O P O N E Z I R S J R R E T H A N O R E T K A S E M B A J A D E R A S A E O M A R R R I T E H O L Z I Z R A E L I T L L E R E R O A L D T A R I Q I L A R E T K O R E A N E T R A U T O G O L I PËRGJIGJA E FJALEKRYQIT PA SKEME J O E R C L A U D I O A R M O V I O L A R R E Z I D A N E A T D Z I T A L I A N E T S G M O T O C A R L O S T E V E Z A I M A D A V I D S I L V A A R R G U S T A V O I O E I N J R V A L O N T L S E I B I N O C H E E N D I D I O S T O L PËRGJIGJE E NUMRIT TË KALUAR F O K A T B U R I M E I R A K F O O R A R S P I L O T E T T M P I R A T E T A T A P I T A G O R A M L E S U U G O F A R I R T L N R R A R E N B A L A A E T O P A A T I T F B A A T L M A E A A L A R M L U I S T A L E N T E E A I T A O T E M DASHI DEMI BINJAKET MERI GAFORRJA LUANI VIRGJËRESHA PESHORJA AKREPI SHIGJETARI BRICJAPI UJORI PESHQIT Kadri Vokopola SHKRONJA E NJËJTË PËR NUMËR TË NJËJTË 10P 6 O 4 Z 5 A 7 3 12 7 3 4 3 13 5 8 2 7 5 1 5 1 5 8 12 4 3 13 5 14 1 2 9 10 12 11 3 1 4 2 7 11 1 7 12 9 1 6 16 3 8 7 1 12 18 6 7 17 5 5 10 5 4 5 7 9 15 6 6 10 1 11 14 5 3 16 5 13 4 16 2 17 8 3 9 9 1 5 2 2 8 3 9 1 2 7 7 1 1 7 5 4 3 14 2 7 1 5 8 12 4 5 1 19 6 4 5 ASTROLOGE - 0900 673 4000 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 DUHET TË NXINI 36 KUTI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 PËRGJIGJE E NUMRIT TË KALUAR PËRGJIGJA E FJALEKRYQIT SPORTIV HORIZONTAL 1. Giovinco te Juventus. 9. Inicialet e Prost. 12. Fillojnë detyrën. 13. Eshtë mesfushor bardheblu. 14. Eshtë Ivan Gvozdenovic i Skënderbeut. 16. Edgar Allan i Korbi. 17. Të fundit në tender, 18. Ndëmarrje Ekonomike Sportive. 20. Janë kapriçiot. 22. Një pjesë e agjentëve. 25. Personazhi në foto. 31. Personazhi në foto. 33. Rush ish-bomber. 34. Fillojnë reformën. 35. Marco ish mesfushor italian. 36. Fillojnë aksionin. 37. Asfi ksuar pjesërisht. 39. Pak imagjinatë. 40. Tase e volejbollit. 41. Ai Fosbury është për kërcim së larti. 44. Fillojnë natën. 45. Model i shkurtër. 47. Ai kampion fi tohet. 48. Ai personal sjell gjaujtje të lira. VERTIKAL 1. Medet pa kufi j. 3. Fulvio, ishtrainer italian. 4. Ekstreme në sarong. 5. Një lloj njeriu. 6. Pinci i Dy herë Mat. 7. Një pjesë e amerikanëve. 8. Fillojnë nazet. 9. Bregu, ish- mesfushor i Dinamos. 10. Kështu thirrej Marco Pantani. 11. Caceres te Juventus. 14. Kryeqyteti i bullgarëve. 15. Karim bomber. 19. Nevio trainer italian. 20. Futbolli që shpiku Holanda. 21. Eshtë fi lozofi e moralit. 23. Ai antisportiv është i dënueshëm. 24. Fillojnë javën. 26. Vreri pa kufi j. 27. Ente Ndërtimi lokale. 28. Gjashtë... italiane. 29. Kufi zojnë cepat. 30. Fillojnë takimin. 32. Vritet në kufi j. 34. Një mund të jetë shënimi. 38. Gjysmë fi tore. 40. Martini trainer. 42. Fillojnë luftën. 43. Ivan Lendl. 45. Në krye të masave. 46. Inicialet e Bierhoff. nga zonjaH SUDOKUI KRIPTOGRAFUAR Disney-t. 10. Presin bileta. -Mbeten në fund. 11. Një pjesë e realitetit. -Panik pa kufi j. -Eshtë shkolla më e rregullt. 12. Janë luftrake si kung fu. -Inicialet e Delon. -Premtojën të bëhen kampionë. VERTIKAL 1. Wolfgang... Mozart. -Errani teniste. 2. Anna aktore italiane. -Mbyllin një trender. 3. Një liqen i kripur. -Teqja dirigjent. 4. Mund të jepet për trimeri. 5. Paul që këndon me Art Garfunkel. -Janë shosha. 6. Eshtë kodi që dënon. -Opera e Massenet. 7. Në fund të fundit. -Eshtë gri në tru. 8. Nota e diapazonit. Sot pa dyshim di jete nje dite me te vertete shume e rendesishme per ju përsa I përket cështjve te jetës tuaj sentimentale.Nje njohje e re do bëhet shume e rende- sishme shume shpejt per ju dhe kjo fale ndikimit te hënë sot në shenjën e Luanit. Sot është dita më e përshtatshme për të menduar seriozisht për planet dhe ndryshimet familjare.Mund të merrni vendime për ndryshime aredime dhe zhvendos- je te vendbanimit apo te biznesit tuaj familjar. Di ta e sotme pëevec lajmeve shumë të mira ne lidhje me planet tu- aja apo me një takim të rëndësishëm do jetë e favorizuar edhe ne lidhje me udhëtime cështje stu- dimore apo kontakte dhe afrimitet me të afërmit. Dita e sotme do jetë një stimuli I mirë përsa I përket cështjeve të rëndësishme ekonomike.Mund të gjen një investitues apo një bur- rim të dytë të ardhurash të cilat gjithsesi do ti shi- jonime blerje të rëndë- sishme në ditën e sotme. Për ju dita e sotme mbart një energji të bukur dhe positive e cila ju bënë të forte dhe të gatshëm për të bërë ndryshime sin ë jetën tuaj personale ashtu dhe në cështje që kanë të bëjnë me diskutime për marrëveshje të reja në lidhje me punën apo me nje bashkëpunim. Dita e some për ju do- ketë karrakter thel lë- s isht shoqëror dhe e mbuhur me takime plane e projekte.Ka mundësi të keni një njohje shumë romantike në një am- bjent shoqëror dhe kjo ndoshta të jetë fillimi I një lidhjeje të bukur. Dita e sotme do jetë një risi e vërtet përsa I për- ket cështjeve qe kanë të bëjnë me karrierën apo punën tuaj.Një ndryshim të rëndësishëm I cili vjen në një moment ku ju ishit të interesuar më shumë se kurrë për cështjet e punës apo publikimit të emrit tuaj. Ju si një shenjë toke do cuditeshit paksa sot me faktin që do ndjeheni më të lirshëm për të vepruar apo për të lëvizur.Në as- pektet ekonomike egzis- ton mundësia të merrni lajme shumë të mira si dhe dhurime nga njerëz të afërt. Di ta juaj do s je l l n je energji positive duke e bere ecurinë e gjërave të përditshme më të kënd- shme për ju.Po kështu në kidhje me punën do mund të bisedoni për një ndryshim apo do keni një ndryshim cilësor. Kjo ditë ju detyron të ndry- shoni në mënyrën e sjelljes. Do ju duhet te jepni pak më shumë nga vetja apo te bëni lëvizje konkrete pasi marrëdhëniet tuaja në përgjithësi qofshin ato personale apo sentimentale kanë nevoj për rigjenerim. Lajme të mira, cështjeve qe kanë të bëjnë me stu- dimet apo marrëveshjet me shoqëri.Po kështu do keni mundësi të planifioni udhëtime dhe pse jo edhe pushime të cilat do ju gjallëro- jnë apo do ju ndihmojnë të kontaktoni me njerëz të rinj.
E premte, 15 mars 2013 www.SHQIPTARJA.com 17Suplement javor i SHQIPTARJA.com Luga e argjendtë Receta nga Dhurata Thanasi . . .e shumë vendeve në mbarë botën. Gatimi i Kuskusit është një “shkollë” më vehte! Personalisht e kam parë të përgatitet nga gratë tuniziane në kushte shtëpie dhe tradicionale dhe është proces i gjatë dhe i lodhshëm. Sot kuskusi përgatitet në mënyrë të mekani- zuar duke u shitur si produkt në tregjet e mbarë botës. Në menunë e Lugës së Argjendtë, kësaj radhe, po jua sjell të përgatitur me fruta deti, si një pjatë shumë e lehtë dhe me shije të mrekullueshme. Po ashtu, ne formën e një sallate po ju propozoj dhe Tabule'-në , një tjeter pjatë afrikanoveriore që është gjithë shije, e freskët dhe gjithë vitamina e vlera ushqimore. RECETA 1 Kuskus me fruta deti Kuskus me fruta deti edhe pse është një gatim afrikanoverior, gatuhet shumë në të gjithë Mes- dheun në shumë mënyra, sipas vendit në të cilin përgatitet. Ver- sioni im i Kuskusit është shumë i shijshëm, i lehtë dhe përgatitet me midhje, guacka vongole, sepje, karkaleca të vegjël deti, domate dhe bizele. Në një tenxhere zieni ujin, shtoni kripën dhe 3 lugët e vajit të ullirit. Pasi të jetë arritur vala e parë, shtoni dalëngadalë kuskusin, në mënyrë që të mos krijoni toptha dhe trazojeni. Lëreni në ujë dhe zjarr të ngadaltë për 2-3 minuta. Do të shihni që masa e krijuar do te rritet (fryhet). Shkrifeni pak me Përbërësit e gjellës së Kuskus Dëshiron të qëndrosh në shtëpi PROGRAMACIONET DHE FILMAT NE TV SOT E SHTUNE E DIEL DIGITALB VIZION+ KLAN TOP-CHANNEL 20:06 “Fiks Fare” 20:45 “Film Don Juan DeMarco”” KLAN VIZION+ DIGITALB 19:00 “Deme anesore” Aksion TOP-CHANNEL 20:45 Big Brother Albania 6 21:00 AL PAZAR - The Best Of Nr.2 20:05 Jo vetem mode emision 20:15 “Pop-Channel” 20:12 Exclusive KLAN VIZION+ DIGITALB TOP-CHANNEL 20:45 Portokalli 23:00 “Gol” Drame 19:35 Anatomia E Greit serial premiere pj149 20:55 X Factor Albania 2 nata 14 21:00 “Xhoda Akbar” Drame 21:00 Lugina e ujqerve - Serial Turk 19:45 Arkitekturë urbane 20:45 APARTAMENTI 2XL 21:05 “Hugo” Hits 21:30 “Riprodhuesi i fi lmave” Komedi 21:00 Zone e Lire 20:10 Kuzey guney ep.5 20:00 Mos e beso po deshe (R) - Emision argetues 21:00 Kuzey guney ep.6-7 20:05 Biznes Familjar serial 19:00 “Seksi dhe qytetit 2” Hits Cel. 0696070651 RRUGA “MUSTAFA MATOHITI”, PËRBALLË PALLATIT ME BIRRILA LOUNGE BAR KARAOKE NIGHT Si të përgatisësh kuskus dhe sallatë afrikane! Detaj Receta 2 ndihmën e një piruni. Nga ana tjetër, në një tigan shtoni 2 lugë gjelle vaj ulliri, zverdhi pak qepën e prerë në copa të vogla, shtojini bi- zelet, pak kripë.Lerini jo më shumë se 5 minuta të ziejnë bizelet duke shtuar (nëse ka nevojë heraherës pak ujë). Shtoni domatet e prera në çerekshe, bishtat e grirë të qepës së njome dhe majdanozin. Më pas, në një tigan tjetër, ku keni nxehur 2 lugë gjelle vaj ulliri dhe 2 thelpijn hudhër, shtoni sepjet dhe më pas karkalecat e qëruar. Pas 2 minutash shtoni guackat (kujdes të jenë larë mirë nga rëra), midhjet, një lugë çaji majdanoz dhe sapo të fillojë skuqja shuheni me dozën e verës së bardhë dhe mbuloheni me një ka- pak dhe lëreni të ziejë. Së fundmi, bashkoni të dy përgatitjet në një tigan të vetëm (bizelet me qepën, domatet dhe frutat e detit). Hid- heni masën e kuskusit në një pja- tancë të madhe dhe shtoni masën e frutave të detit me zarzavatet mbi të. Lëreni që lëngu i tyre të thithet mirë nga masa e Kuskusit. Zbuku- rojeni me majdanoz të freskët dhe vongole. Shërbejeni të ngrohtë! vijon nga faqja 13 Përbërësit: Bullgur ose kuskus – 200 gr Trangull – 1 copë Qepë të kuqe – 1 copë Limon - 2 copë Nenexhik - 10 fl etë Vaj ulliri - 4 lugë gjellë Spec i verdhë – 1 copë Domate – 3 copë Majdanoz – 4 lugë gjelle Kripë, piper – sipas dëshirës Shprehja e javës “Nuk ka dashuri më të sinqertë në botë se dashuria për ushqimin” Nga George Bernard Show SHIJE AFRIKANOVERIORE në tryezën familjare. Tradita e gatimit të kuskusit dhe vlerat e tij, sallata që vjen nga kuzhina libaneze Kus kus - 250gr Ujë – 270 ml Vaj (ose vaj ulliri sipas dëshirës) – 3 lugë gjelle Përbërësit e gjellës së Kuskus Thelb hudhre – 2copë Qepë – 1 kokërr Midhje – 20 copë Qepë të njoma (vetëm pjesa jeshile prerë copa copa) – 1 lugë Karkaleca – 200 gr Vaj ulliri ekstra i virgjër – 4 lugë gjelle Majdanoz – 3 lugë çaji Bizele – 200 gr Domate (tip qershize) – 200 gr Sepie – 150 gr Guacka vongole – 300 gr Verë e bardhë – ½ gotë uji Piper dhe kripë - sipas dëshirës Tabule, pjata tradicionale e Libanit Tabule' është një pjatë tradicionale libaneze dhe është tipike për stinën e beharit dhe për këtë arsye mund të për- gatitet shumë kohë përpara se të hahet. Për përgatitjen e saj, përbërësi kryesor është Bullguri ose CousCous-i. PËRGATITJA Lajeni bullgurin ose kuskusin 2 -3 herë me ujë të ftohtë, kullojeni mirë dhe hidheni në një tas, i shtoni 1 gotë ujë të përvëluar dhe lereni për dy orë të mbuluar me një pecetë të lagur. Më pas përgatisni prerjen e të gjitha zarzavateve (domateve, kastravecit, qepës, specit dhe majdanozit) në copëza të vogla në formë kuadrate dhe po ashtu prisni dhe majdanozin në mënyrë të imët. Në një tas të vogël hidhni pak kripë, piper, lëngun e shtrydhur të limonave, shtoni vajin e ullirit dhe rriheni perzjerjen me një pirua duke kri- juar kështu njëlloj salse të lëngshme.Merrni bullgurin, shtrydheni mirë nga uji që mund t'i ketë mbetur dhe shkërmoqeni mirë në një tas ose pjatancë të thellë. Shtojini fl etët e nenexhikut, të gjitha zarzavatet e prera dhe lageni me lëngun e limonit me vaj ulliri. Për- ziejeni mirë dhe lereni “të pushojë” të paktën për 30 minuta para se ta servirni. Këshillë: Nëse doni ta përgatisni Tabule-në shumë kohë përpara se ta servirni, e vetmja gjë që mund të bëni është që domatet ti prisni në forma kubike vetëm 10 minuta para, në mënyrë që të shmangni qullësinë që ato sjellin pasi janë prerë prej një kohe të gjatë.
11aE premte, 15 mars 2013 Pohimi Numri dy i Minis- trisë së Mbrojtjes nuk e ka mohuar faktin se i është refuzuar viza për të marrë pjesë në një aktivitet të Institutit të Poli- tikës Botërore në Uashington AKTUALITET Për më shumë informacion na vizitoni në faqen tonë të website: www.MerrJep.al Tregu më i madh në Shqipëri për shit-blerje Blije atë që të duhet! Shite atë që nuk të duhet! KËRKOJ APARATE FOTOGRAFIK METALIK TË VJETËR Tiranë, kërkoj të blej Aparate Fotografi k Metalik të vjetër. Koleksionoj aparate fotografi ke të vjetër të të gjitha markave. TEL+355696688088 PEUGEOT 206 BENZINË 1.1CC, Shes Peugeot 206 motorr 1.1cc benzinë me dokumenta të rregullta targa Italiane. Makina ka 120.000 km, origjinale me 4 dyer, tapiceri super e pastër me goma të reja të sapo vëna me faturë HANKOOK, disqe alumini , kasetofon mp3. TEL. 0686803203 IPHONE 5 FACTORY UNLOCK Iphone 5 factory unlock i ardhur nga Italia shumë pak i përdorur as një muaj 16 gb i bardhë. TEL. 0692401666 Vlorë, shkatërrohet banda e drogës, më e madhja në Jug Një operacion i antidrogës së Vlorës, me emrin e koduar “Bistrica”, ka shkatër- ruar një nga grupet kriminale me të rëndë- sishëm të narkotrafi kut në zonën Sarandë - Delvinë. Grupi merrej me trafi kimin e lëndëve narkotike nga Shqiperia në drejtim të vendeve të BE. Pas 6 muajsh hetimesh in- tensive, Drejtoria e Policisë së Vlorës, ka vënë në pranga Jakup Mehmetin, 47 vjeç; Robert Xhaferrin, 45 vjeç; Agim Çuçin, 29 vjeç, Mihal Koçikori, 26 vjeç, Panajot Koçikori, 23 vjeç, si dhe është shpallur në kërkim Artur Goro, 42 vjeç. Të gjithë këta, sipas burime nga policia janë nga Delvina dhe ky është njëri ndër dy grupet kryesore të trafi kimit të drogës në rajonin jugor, i cili e “importonte” nga Lazarati, e magazinonte në Delvinë dhe më pas e niste drejt Greqisë dhe Italisë. Burimet zyrtare të Policisë së Vlorës bënë të ditur, se i shpalluri në kërkim, Artur Goro, është drejtues i këtij grupi criminal. Këtij grupi kriminal, në bashkëpunim me agjensitë e vendeve të BE-së, konkretisht Itali dhe Greqi, i janë sekuestruar edhe disa ngarkesa të tjera lënde narkotike në kuadër të këtij hetimi, informacionet të cilat iu kanë shkuar nga Drejtoria e Policisë së Vlorës. Ka mashtruar me dokumentet, anulon aktivitetet Numri dy i Ministrisë së Mbrojtjes shpallet e padëshirueshme SHBA i refuzon vizën zv.ministres Musaraj Shkaku Burimet brenda am- basadës së SHBA në Tiranë bëjnë me dije se gjithë proble- mi qëndron në fak- tin se Musaraj nuk kishte informuar se priste një fëmijë teksa ka shkuar në shtetin amerikan dhe ka lindur atje vajzën. Pikërisht mosnjoftimi nga ana e saj për autoritetet amerikane në lidhje me të qenit shtat- zanë në momentin që ka hyrë në SHBA ka sjellë dhe reagimin e tyre TIRANE JAKIN MARENA Ambasada e Shteteve të Bashkuara në Ti-ranë i refuzon vizën zv.ministres së Mbrojtjes të Shqipërisë, Arta Musaraj. Përpjekjet e herëpashershme të saj për të arritur marrjen e “lejëkalimit” për në SHBA në funksion të pjesmarrjes në disa aktivitete të ndryshme në Uashington kanë dësh- tuar, për shkak të mungesës së sinqeritetit me shtetin amerikan dhe mashtrimit me dokumente. Burimet brenda ambasadës së SHBA në Ti- ranë bëjnë me dije se gjithë problemi qëndron në faktin se Musaraj nuk kishte informuar se priste një fëmijë teksa ka shkuar në shtetin amerikan dhe ka lindur atje vajzën. Pikërisht mosnjoftimi nga ana e saj për autoritetet ameri- kane në lidhje me të qenit shtatzanë në momentin që ka hyrë në SHBA ka sjellë dhe reagimin e tyre, ku në rastin më të parë që është kthyer në Shqipëri, pavarësisht se vajza e saj është shtetase amerikane tashmë, për zv.ministren sh- qiptare të Mbrojtjes, marrja e vizës për të hyrë në SHBA është e pamundur. Dhe duke qënë se shteti amerikan është strikt përsa i përket rregullave për t'u zbatuar kthimi i saj në Shqipëri u shoqërua me mbylljen e derës njëherë e përgjithmonë për të vajtur në SHBA. Numri dy i Ministrisë së Mbrojtjes nuk e ka mohuar faktin se i është refuzuar viza për të marrë pjesë në një ak- tivitet të Institutit të Politikës Botërore në Uashington ku do diskutohej në lidhje me dialogun ndërkulturor dhe ndërfetar në Ballkan dhe ku Musaraj kishte për të mbajtur fjalën e saj, aktivitet që zhvil- lohej në fundin e shtatorit të vitit të kaluar. Madje ajo vetë shpreson se mund ta marrë vizën dhe nëse jo nuk pre- tendon të jetë një problem i pariparueshëm. Sipas Insitu- tit amerikan, e shënuar si një njoftim shumë i rëndësishëm, pjesëmarrja në të gjitha ngjar- jet aty kërkon një dokumen- tacion të rregullt për secilin pjesmarrës, i cili duhet të marrë një konfi rmim dhe nga autoritetet shtetërore, për të parë përputhshmërinë e em- (Lart)Faksimile e anonçimit të aktivitetit të zv.ministres së Mbrojtjes në SHBA ( ) faksimile e komunikimit me email të mungesës së saj në aktivitet rin të personit me elementët bazë të rregullave të brend- shme të shtetit amerikan. Nga ana e saj, vetë zv.ministrja e Mbrojtjes Arta Musaraj në një komunikim elektronik me drejtuesin e këtij insituti në SHBA, ish-ambasadorin në Vatikan, Melady nënvizon se “shpreh zhgënjimin tim për pamundësinë për të vizituar Institutin e Politi- kave Botërore dhe për të mbajtur lek- sion në fakultet dhe para studentëve të këtij institucioni madhështor, dedi- kuar forcimit të vlerave të Amerikës në të gjithë botën dhe për të mba- jtur këtë vend të sigurt, si dhe for- c imin e s tand- ardeve demokra- tike. Fatkeqësisht leksion im mbeti në letër (dhe mënyra e vetme për të ndarë atë me komunitetin IËp është përmes ueb në faqen zyrtare të Insti- tutit, padyshim ndaj këtë Ese me ju përmes këtij email”. Ajo përmes postës elektronike në faqen zyrtare të këtij Instituti. Pra duke parë të gjitha këto adresa elektronike përmes të cilave vertetohet saktësisht refuzimi i hyrjes së numrit dy të Ministrisë së Mbrojtjes Arta Musaraj në SHBA, tr- egon fare qartë se emërimet në dikasteret shqiptare, mad- je në postet më të larta të saj nuk kalojnë përmes një fi ltri real dhe të domosdoshëm për një shtet serioz dhe që kërkon me ngulm integrimin në BE. Aq më tepër kur bëhet fjalë për zv.ministren e Mbrojtjes, tashmë që Shqipëria prej vitit 2009 është anëtare me të drejta të plota e Aleancës së Atlantikut të Veriut, NATO dhe lëvizja e titullarëve të lartë në vendin kryesor të NATO-s, SHBA është një domosdoshmëri. Por kur numri dy i këtij dikasteri, pavarësisht gradave shken- core që mban, është person i padëshirueshëm pikërisht në vendin numër një të NATO-s dhe as një vizë të thjeshtë nuk mund ta marrë për shkak se ka mashtruar autoritetet amerikane, problemi bëhet akoma më i rëndë. i shpreh mirënjohjen ambasa- dorit dhe garanton se do ketë sërish bashkëpunim qoftë dhe
Të dashur lexues së Lugës së Argjendtë!Këtë javë dëshiroj t'ju njoh me një nga pjatat më të shijshme afrikane dhe jo vetëm, Kuskus. Ky emër vjen nga gjuhët Ber- ber (grup i gjuhëve të Afrikës së Veriut si Maroku , Algjeria etj), është njëlloj bullguri i cili tradicionalisht shërbehet me mish ose perime të vendosura mbi të. Kuskus ështe një ndër gatesat kryesore në të gjitha vendet si Algjeria, Maroku, LUGA E ARGJENDTE INTERVISTA Si të përgatisësh kuskus dhe sallatë afrikane! DHURATA THANASI TIRANE ROVENA RROZHANI TIRANE “TRE DEKADA NE NDJEKJE TE FEMRAVE TE SUKSESSHME” Nga Tirana në mbarë botën shqiptaret që kanë bërë karrierë në profesionet e tyre Tradita ndërkombëtare.Shije afrikanoveriore në tryezën familjare Fundjava SUPLEMENTI I SË PREMTES TEVITI II NR: 10 E PREMTE, 15 MARS 2013 Tunizia dhe Libia. Gjate vitit 2011, Kuskus është zgjedhur ushqimi i tretë i preferuar nga francezët, sipas një reviste të rëndësishme të specializuar në artin kulinar. Historia e këtij ushqimi është e lashtë; mendohet të jetë gatuar që nga shekulli i 13-të. Gjithësesi, e përzier me përbërës të tjerë, kjo pjatë është simbol kombëtar i shteteve afrikanoveriore dhe jo vetëm. Spanja, Franca,Brazili etj e quajnë një pjatë të kuzhi- nës së tyre dhe dhe për shkak të vlerave dhe gustos që jep, është mirëpritur në kuzhinat dhe gatesat... ► vijon në faqe 17 ► vijon në faqe 14 ROLAND TASHO RREFEN PROJEKTIN E VITIT 1982 NE REVISTEN “YLLI” Roland Tasho, qëndron në derën e galerisë FAP aty ku vetëm për pak ditë ek- spozohen fotografitë e tij. Pret vizitorët dhe mediat, i gatshëm për të shpjeguar gjithcka, ndonëse fotografitë duket se ia kanë marrë fjalët. Brenda objektivit kanë mbe- tur të fiksuara kohët dhe rrethanat, momentet e parapërgatitore për një seancë shkrepjesh, udhëtimet e gja- ta në projektin e tij për të gjurmuar shqiptarë në njohur nëpër botë. 120 personazhet e tij, këtë herë janë vecuar për nga gjinia dhe kanë nga një pasqyrë të së shkuarës, duke u kujtuar jo vetëm atyre, por edhe njerëzve se koha kalon, ëndrrat ndryshojnë, por edhe plotësohen, tiparet formësohen që nga dita e parë e shkollës deri në diplomimit, apo jeta ndryshon dhe nuk ngurron ta lërë pas skenën apo karrierën e një jete. Dhe meqë makina e kohës ende është një ëndërr joshëse për shkencëtarët... REPORTAZH FILMI NE KINEMA Të kërcesh me lumenjtë! Bruce Willis, një tjetër aventurë në “Die Hard” Më pëlqen të kërcej dhe këndoj për lumenjtë… ndjej nevojën të festoj për ta. Ne nuk mund të zhvillohemi natyrshëm në se nuk mendojmë natyrshëm edhe për natyrën që na rrethon, përfshirë këtu edhe lumenjtë.Pjesa më e madhe e kohës sime të lirë.. Pas gjashtë vitesh saga “Die Hard” rikthehet sërish në ekranin e madh me një kapitull të ri me një ditë të mirë për të vdekur, sic mund të përkthehet titulli “A good day to die hard”. Dhe bashkë me fi lmin që fi llon projeksionet ditën e premte, dt 15 mars në kinema... ► Faqe 15 ► Faqe 16 E-MAIL: FUNDJAVA@SHQIPTARJA.COM NË FOTO: Fotografi Roland Tasho
22 E premte, 15 mars 2013 SPORT Miqësoret Financat Renditja FIFA ‘harron' Kosovën, pret në besë Thaçin Tirana 4 muaj pa rroga, bojkoton stërvitjen Shqipëria është më e mirë kur nuk luan, ngrihet 7 vende në FIFA TIRANE Presidenti i FIFA-s Sep Blatter duket se nuk e ka mbajtur fjalën që i ka dhënë kryeministrit të Kosovës, Thaçi dhe kreut të Federatës Fadil Vokrri se do të diskutojë çështjen e Kosovës në mbledhjen e radhës së Komitetit Ekzekutiv. Çështja e miqësoreve të Ko- sovës nuk është përfshirë në axhendën e Komitetit Ekzekutiv të FIFA-s për mbledhjen e 20 dhe 21 Marsit, ani pse presidenti i FIFA-s, Sepp Blatter, ka premtuar se në këtë mbledhje do të diskutohet për miqësoret e Kosovës. FIFA ka publikuar axhendën e mbled- hjes së Komitetit Ekzekutiv të saj, që mbahet në Zurich të Zvicrës. Agjenda përmban 32 pika, por në asnjërën prej tyre nuk përmendet Kosova. “Blat- teri ka premtuar se do të diskutohet për Kosovën dhe ne presim që kjo të ndodhë. Ai këtë premtim e ka dhënë edhe në letrën që ia ka dërguar kryeministrit të Kosovës. Edhe pse nuk është në axhendë, ka mundësi të diskutohet” tha zëdhënësi i FFK- së, Fazli Berisha, për mediat kos- ovare. Theksojmë që Organizmi më i lartë i futollit botëror po e zvarrit këtë cështje nga njëra mbledhje në tjetrën duke lënë në fuqi vendimin që Kosova mund të përfaqësohet me ndeshjet miqësore vetëm në rang ekipesh dhe jo rang përfaqësuesesh. Për këtë cështje edhe futbollisti i ekipit tonë kombëtar Cana, por edhe Xhaka me Shaqirin ju drejtuan me një peticion pak kohë më parë FIFA për të njohur Kosovën në gjitin e saj. Zeniti eliminohet nga Baseli ‘Dramë' në ‘San Siro', kalon Totenhemi Lajmi Ndeshja kryesore e mbrëmjes ishte padyshim Inter-Totenhem që u zhvillua në ‘San Siro' në një atmosferë inkandeshente duke ditur që ndeshja e parë kishte përfunduar 3-0 në Angli. Ndryshe nga se pritje, Interi e ka nisur shumë ndeshjen, madje duke e dërguar në kohën shtesë, por në fund ka qenë i pafat duke u eleminuar në mënyrën më të keqe të mundshme. MILANO TIRANE DYLBER BALLA Problemet në ekipin e Tira-nës duket se nuk kanë të mbaruar ditët e fundit. Pas humbjes me Besën, proble- meve me kreun e bashkisë Elvis Roshi dhe përplasjeve me Federatën Shqiptare të Futbollit për vendimin e Komisionit të Disiplinës, këtë herë problemet vijnë nga brenda ekipit. Kështu gjatë ditës së djeshme në kompleksin ‘Skënder Halili' senatorët e ekipit bardheblu kanë bojkotuar stërvitjen për shkak se nuk kanë marrë rro- gat e katër muajve të fundit. Kjo situatë i ka shtyrë që të marrin një vendim unanim për të bojkotuar stërvitjen. Futbollistët në prononci- met e tyre deklarojnë se nuk kanë asgjë me trajnerin Nevil Dede, apo stafi n drejtues, por kërkojnë vetëm të drejtën e tyre për të marrë atë që ju takon. Sipas tyre bojkoti do të vazh- dojë edhe në ditët në vijim nëse nuk do të merren masa për likuidimin total të gjitha rrogave që kanë pa marrë. Ak- tualisht kjo situatë e përfshinë Tiranën në një vorbull mjaft të rrezikshme për objektivat e edicionit, pasi në prag të ndeshjes me një nga rivalët për zonën e Evropës sikur është Flamurtari, bardheblutë janë të cunguar pas dënimit të Dedes dhe problemeve të përsëritura fi nanciare. Në prag të ndeshjes me ekipin e Norvegjisë që Shqipëria do të zhvillojë në datë 22 mars në Oslo, Shqipëria është ngjitur 7 vende në ren- ditjen e FIFA-s që publikohet cdo muaj. Kështu Shqipëria edhe pse këtë muaj nuk ka zhvilluar asnjë ndeshje ka fi tuar 7 pozicione duke u ngjitur në vendin e 64 me 510 pikë të grumbulluara. Zvicra qëndron më lart se të gjithë. Helvetët nuk kanë lëvizur nga pozicioni i 14 teksa e ndjek pas Norvegjia që ka humbur dy vende. Nordikët në prag të sfi dës me kuqezinjtë e shohin veten në vendin e 29. Dy pozicione ka humbur edhe sllovenia. LAJME SHKURT ■ Sot shorti i Champions League Sot në orën 12:00 në Nion të Zvicrës do të hidhet shorti për fazën e çerekfi naleve të UEFA Champions League dhe Europa League. Fillim- isht do të zgjidhen kundër- shtarët për kompeticionin më të rëndësishëm që është Champions League më pas për Europa League. Shorti i Champions League rezervon sfi da mjaft interesante, pasi ekipit çerekfi naliste janë Reali i Madridit, Barcelona, Bayern Mynih, Borusia, Gallatasaray, Juventus, PSG dhe Malaga. Short mund të vendosë për- ballë ekipet më të forta, por edhe ekipet më të dobëta, pasi nuk do të ketë kokë grupi, kështu që gjithcka është e hapur. Ka shumë gjasa që përballë të vendosen Reali dhe Barcelona, por edhe Re- ali me PSG apo Gallatasaray. ■ Kupa, shorti për gjysmëfinalet Skënderbeu, Kukësi, Bylisi dhe Laci do të mësojnë sot kundërshtarët në fazën e gjysmëfi naleve të Kupës së Shqipërisë pas përfundimit të fazës së grupeve. Shorti do të hidhet në mesditë në ambjentet e Federatës Shqip- tare të Futbollit. Cfarë do që të ndodhë, Skënderbeu është drejt fi timit edh etë këtij kom- peticioni, pasi kundërshtarët që i kanë mbetur i ka mundur lehtësisht në kampionat. Ndër- sa Kukësi debutues, Laci dhe Bylisi nuk i humbin shpresat se mund ta fi tojnë Kupën. Në këtë fazë të tre ekipet kërkojnë që ta shmangin Skënderbeun, por se cili prej tre do ta ketë këtë fat do të mësohet vetëm pas hedhjes së shortit. Edicionin e kaluar Kupa u fi tua nga ekipi i Tiranës. ■ Barça favorite për të fituar Champions Barcelona fi ton privilegjet dhe renditet në vendin e parë nga bastexhinjtë për suksesin e mundshëm në Champions League.Kompanitë kryesore të basteve e shumëzojnë me 2.75 shumën që vendoset për Barcelonën kampione të Ev- ropës në fund të edicionit në Champions League, ndërsa Reali i Madridit në vendin e dytë me 3.75. Bajerni i Mynihut 4.5, ndërsa Borus- sia e Dortmundit kuotohet me koefi çentin 10. Më pas renditen Juventusi 13, Paris Sën Zhermen 21, Gallatasaraj dhe Malaga me koefi çentin 51. Por shorti që do të hidhet sot do të përcaktojnë më mirë edhe rrugën e ekipeve dhe vështirësitë deri në finale. Interi humbi në kohën shtesë Europa League pavarë-sisht se është kom-peticioni i dytë për nga rëndësia në Evropë ka dhuruar shumë emocione dhe të papritura në fushë në ndeshjet që u zhvilluan mbrëmë pothuajse në të gjithë Evropën. Ndeshja kryesore e mbrëmjes ishte padyshim Inter-Totenhem që u zhvillua në ‘San Siro' në një atmosferë inkandeshente duke ditur që ndeshja e parë kishte përfun- duar 3-0 në Angli. Ndryshe nga se pritje, Interi e ka nisur shumë ndeshjen, madje duke e dërguar në kohën shtesë, por në fund ka qenë i pafat duke u eleminuar në mënyrën më të keqe të mundshme. Ndeshja ka nisur e mirë për Interin që shënon golin e parë me Casanon në minutën e 20' dhe hapur oreksin për dy golat e tjerë dhe shpresën për një kualifikim të mundshëm. Pas golit të Casanons, Interi fiton vetëbesim kontrollon lojën, por pjesa e parë mbyl- let me avantazh minimal. Në fraksionin e dytë të ndeshjes është Palacio që dyfishon shifrat për zikaltërit. Ital- ianët ushtrojnë presion pa pushim dhe në minutën e 75' Totenhemi vetë ndëshkohet duke shënuar autogol me Gallas. Kështu hapet gjith- cka, pasi barazohet rezul- tati në 3-3 dhe ndeshja nis nga e para në kohën e parë shtesë. Totenhemi ringjallet në shtesën e parë në minutën e 96' duke shënuar golin e parë me sulmueisn Adebajor. Interi nuk dorëzohet dhe në minutën e 110' shënojnë golin e katërt me Alvarez, por nuk mjafton, pasi koha për- fundon duke i dhënë të drejtë Totenhemit të vazhdojë më tej në çerekfinalet e kompeti- cionit. Ndërsa Interi duhet të mendojë për kampionatin dhe zonën Champions ku duhet të luftojë fuqishëm me Napolin, Lazion dhe Napo- lin. Baseli dhe Rubin Kazani kalojnë në fazën tjetër, pasi mposhtën Zenitin dhe Le- vanten. Sot përveç shortit të Champions Leagues në Nion do të mësohen edhe kundër- shtarët në kompeticionin e Europa Leagues.
7E premte, 15 mars 2013 propozimet janë që të rishikohen kompetencat që ka nënkryetari dhe kryetari i këtij institucioni duke u bazuar në nenin 20 të Kodit Zgjedhor. Ndërkohë që një pikë e dytë e rëndësishme që është propozuar për rishi- kim nga ana e administratës është pikërisht dhe të drejtat e zv.kryetarit dhe anëtarëve të tjerë për të thërritur një mbledhje të KQZ. Kjo referuar edhe disku- timeve të fundit në KQZ përsa i përket kësaj çështjeje. Një pikë tjetër që është propozuar për rishikim dhe që pritet të ngjallë debate mbledhjen e sotme është dhe raporti që duhet të ketë ad- ministrata e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve lidhur me të gjithë anëtarët e KQZ. Ky raport sipas anëtarëtve të propozuar nga PS duhet të jetë qoftë në dhënie informacioni të çfarëdollojshëm, shkresash të ndryshme që kër- kohen nga anëtarët etj. Gjatë mbledhjes së fundit të institu- cionit të administrimit të zgjed- hjeve, dy anëtarët e propozuar nga PS, Albana Shtylla si dhe zv.kryetari Denar Biba propo- zuan një draft me ndryshimet që ata kërkonin të bënin për një rregullore të re, e cila pritet që të shqyrtohet nen për nen mbledhjen e sotme. Në draftin e hartuar nga amdinistrata e KQZ theksohet se “Ky akt përcakton rregulla mbi organizimin dhe funksionimin e KQZ-së duke përfshirë: kompetencat e kry- etarit dhe Zv.kryetarit të drejtat dhe detyrimet e anëtarit të KQZ- së, procedurat për thirrjen, njoftimin dhe zhvillimin e mbledhjeve t ë K Q Z - s ë gjatë peri- udhës zgjed- hore dhe asaj jozgjedhore, procedurat e vendim- marrjes, të drejtat dhe detyrimet e për- faqësuesve të partive politike në KQZ, mënyrën e marrjes dhe të administrimit të financimeve të aktivitetit të KQZ-së, si dhe rregullat mbi krijimin, admin- istrimin dhe ruajtjen e doku- mentacionit në KQZ”, thuhet në relacionin e aktit të propozuar nga administrata. NENI 20 I KODIT ZGJEDHOR Neni 20 i Kodit Zgjedhor përcakton qartë kompetencat e ryetarit dhe zëvendëskryetarit të KQZ-së. Sipas këtij neni: “Kryetari i KQZ-së ka këto kom- petenca: a) drejton mbledhjet e KQZ-së dhe përfaqëson KQZ-në në marrëdhënie me institucio- net e tjera; b) kryen funk- sionet e drej- tuesit admin- istrativ të institucionit. Në zbatim të kompeten- cave, sipas kësaj shkronje, Kryetari i KQZ-së nxjerr urdhra të brendshëm vetëm në bazë dhe për zbatim të vendimeve të KQZ-së. 2. Zv.kryetari i KQZ- së kryen detyrat e Kryetarit në mungesë të tij. POLITIKE Moisiu:Partitë të merren me programet dhe jo me sharje Një klimë e ashpër politike paralajmërohet ngë ish-presidenti i vendit, alfred Moisiu. Kur na ndajnë vetëm 3 muaj para fi llimit të procesit zgjedhor në 23 qershor, Moisiu kritikon gjuhën e përdorur mes palëve politike. E rëndësishme sipas tij është fakti se palët në politikë duhet të tregohen më shumë të përgjegjshme në shpalosjen e programeve të tyre elektorale sesa në ofendimet mes njëra-tjetrës. “Shikoj një klimë që është ashpërsuar në politikë. Bëhen sharje, ofendime personale e familjare. Mjedisi shqiptar ende nuk e ka kulturën e duhur zgjedhore që në radhë të parë tu kërkojë palëve për tu njohur me programet se çfarë synojnë ata tani. E dyta nuk jemi mësuar ende me kërkesën e llogarisë për atë çfarë thonë”, u shpreh ish-presidenti. Ndër të tjera, ai mbështeti edhe propozimin e ardhur nga Fryma e Re Demokratike për një Parlament me 100 deputetë. Ndërkohë që në tryezën e Forumit Civil 2010 e mbajtur pak ditë më parë, ish-presidenti theksoi rëndësinë që palët politike duhet të prezantojnë sa më shpejt kandidatët e tyre për deputetë, që është e domosdoshme të jenë fi gura të nderuara, me integritet personal. Kërkohen kompetenca sipas Kodit Zgjedhor Shqyrtohen sot ndryshimet e pakicës, ja propozimet Rregullorja e KQZ PS propozime të reja TIRANE ARTEMISA HOXHA Pandeli Majko: Zgjedhjet në rrezik nga mazhoranca, mungon transparenca me listat TIRANE Zgjedhjet e ardhshme parlamentare që do të mbahen në 23 qershor, duket se janë të rrezikuara që në mo- mentet e para të përgatitjes së tyre. Ky paralajmërim vjen nga ish-kryeministri Pandeli Majko. Ai shprehet se mazho- ranca është duke u përgatitur për të vjedhë këto zgjedhje. Sipas Majkos, zërat e shqetësuar të ndërkombëtarëve në këtë drejtim janë shtuar shumë kohët e fundit. Ajo që është më shqetësuese për ish-kryeministrin është pikërisht apeli i fundit i ndërkombëtarëve, të cilët analizojnë marrëdhëniet mes dy forcave të mëdha politike në vend. Majko komenton si alarmant raportin e agjencive amerikane të zbulimit, ku theksohet rreziku i kthimit të konfl iktit PS- PD, njëlloj si zgjedhjet e 2009, e nënvizohet korrupsioni e politizimi i institucioneve. “Shqipëria ka ndërtuar një marrëdhënie ndërinstitucionale me gjasa negative. Berisha ka krijuar një regjim partiak me nje synim te qartë, mbajtjen me çdo kusht te pushtetit”, thekson ish-kryeministri. Ndër të tjera, duke u fokusuar te procesi zgjedhor në 23 qershor, Majko thotë zgjedhjet e 23 Qershorit do të jenë të paprecedenta në historinë e tyre, për faktin se do jenë zgjedhje referendum. Majko shikon si instrument manipulimi, listat e vo- tuesve, qe qëllimisht po mbahen me probleme e nuk po bëhen transparente për opozitën. Ky problem është hasur kohët e fundit edhe nga auditi teknicien që propozoi zvendëskryetari i KQZ për të verifi kuar listat e zgjedhësve, ç`ka rezul- tuan një sërë gabimesh, manipulimesh e dublimesh në listat e afi shuara pranë njësive vendore nga Ministria e Brend- shme. Ky shqetësim u transmetua edhe te misioni i ODIHR që ishte për një vizitë katër ditore në vendin tonë. Nëpërmjet një memoje, numri dy i KQZ, Denar Biba raportoi çdo shqetësim që është hasur në procesin e deritanishëm për zgjedhjet përfshirë këtu edhe dyshimet e tyre për manipulimin e listave të zgjedhësve nga Ministria e Brendshme. Për të majtët kjo mbetet rruga e vetme për të fi tuar zgjedhjet e ardhshme nëpërmjet manip- ulimeve nga ana e shumicës qeverisëse. Mungesa e një rregullore-je për organizimin dhe funksionimin e Komi- sionit Qëndror të Zgjedhjeve hasi debate të ashpra në mbledhjen e fundit të KQZ. Anëtarët e propozuar nga Partia Socialiste, por edhe përfaqësuesi ligjor i PS në KQZ shprehën shqetësimin e tyre se duhej një rregullore e re për funksionimin e këtij institu- cioni dhe jo rishikimi i rregul- lores së vjetër që ishte bërë nga ana e administrtaës së KQZ. Janë pikërisht 3 çështjet themelore që kërkohen të ndryshohen në rreg- ulloren e re të këtij institucioni që janë propozuar nga anëtarët e pakisëc në këtë institucion. Bëhet fjalë pikërisht për nenin 4 të rregullores që është propo- zuar nga administrata e KQZ, ku Shtyrja Mbledhjen e shkuar pas debateve mes palëve në KQZ u shty mbledhja për miratimin e rregullores së funksionimit të këtij institucioni edhe pse u miratua vetëm parimisht nga 7 anëtarët. Largohet ODIHR Takim me diplomatët për situatën parazgjedhore Misioni vlerësues i ODHIR-it, u largua dje nga Tirana pas 3 ditë takimesh intensive me aktorët politikë, institucionet që menaxho- jnë zgjedhjet dhe ndërkombëtarët. Mbledhjen përmbyllëse ata e zhvil- luan me diplomatë të nivelit të dytë dhe të tretë të akredituar në Tiranë. Përfaqësuesit që merren me çështjet politike dhe zgjedhore në çdo amba- sadë bënë panoramën për situatën parazgjedhore dhe nevojat për pro- cesin e 23 qershorit. Nisur nga këto vlerësime si dhe ato të marra nga kryetarët e partive politike e KQZ, del- egacioni i kryesuar nga nëndrejtore- sha e Departamentit të Zgjedhjeve në ODHIR, Nicola Shmid, pas 2 javësh pritet të nxjerrë të parin raport për zgjedhjet parlamentare shqiptare. Në këtë dokument, që do të publikohet online, do të përcaktohet dhe numri paraprak i vëzhguesve që ODHIR do të dërgojë për të monitoruar procesin para, gjatë dhe pas 23 qershorit. Janë pikërisht 3 çështjet themelore që kërkohen të ndryshohen në rregulloren e re të këtij institucioni që janë propozuar nga anëtarët e pakisëc në këtë institucion
3E premte, 15 mars 2013 AKTUALITET Tejmbushet Lana, në rrezik qindra shtëpi Reshjet, probleme edhe në rrugët e kryeqytetit Nën ujë Kamza, Bregu i Lumit dhe Valiasi TIRANE GRANIT SOKOLAJ Lushnjë Rrufeja godet në gjumë 50-vjeçarin Reshjet e dendura dhe in-tensive gjatë gjithë ditës së djeshme në të gjithë vendin, përveç përmbytjeve të tokave e banesave në shumë qytete e fshatra, fatkeqësisht ka shënuar edhe një viktimë. Kishte menduar t'i shpëtonte shiut, por pa e diturse vdekja do t'i vinte aty nuk nuk do të lagej aspak. 50-vjeçari Jorgji Guga nga fshati Krutje i Lushnjës, është goditur nga rrufeja në banesën e tij, teksa ka qenë duke fjetur gjumë. Guga ishte i vetëm në shtëpi, ndër- sa pjestarët tjerë nuk ndodheshin aty. Burime zyrtare nga komisariati i Policisë së Lushnjës, kanë bërë të ditur, se familjarët e viktimës, kanë njoftuar në numrin 129 për rastin dhe menjëherë në fshin Krutje kanë shkuar uniformat blu, të cilët kanë bërë dhe kqyrjen e viktimës dhe vendit ku ai kishte ndërruar jetë. Sipas të njëjtave burime, është konstatuar, se 50-vjeçari Gjorgji Guga ishte goditur nga rrufeja, në kohën që po fl inte. Nga ana tjetër, shtëpia nuk kishte marrë fl akë, gjë që mund të ndodhte në një rast të tillë. Situata kritike e reshjeve të dy ditëve të fundit, nuk ka lënë pa prekur edhe kryeqytetin. Disa prej rrugëve kryesore janë push- tuar nga pellgjet e ujit, ndërsa qytetarët kanë hasur vështirë- si gjatë kalimit të trotuareve. Por, më kritike situata në kryeqytetet është bërë situ- ata në shtratin ujëmbledhës të Lanës, i cili është fryrë në nivelin maksimal në të gjithë distancën. Por, veç kësaj, edhe periferia e Tiranës, sidomos pjesa perëndimore e saj, zona e Pallatit me Shigjeta, Bregu i Lumit, Kamza e Valiasi, janë ngrysur nën ujë. KAMZA DHE VALIASI Reshjet e dendura të shiut të rëna intensivisht gjatë gjithë ditës së djeshme kanë shkaktuar edhe përmbytjen e disa banesave në Kamzë. Shkak për gjendjen e rën- duar në këtë zonë është bërë bllokimi i kanalizimeve, por edhe mungesa e tyre në shu- micën e lagjeve e rrugëve që nuk janë shumë afër qendrës së Kamzës. Reshjet e rrëm- byeshme të shiut kanë shkak- tuar përmbytjen më të madhe në rrugën “Iliria”, në Bashkinë e Kamzës, e cila është edhe zonë që nuk ka aspak pjerrtë- si. Banesat dhe rreth njëqind hektarë tokë ndodheshin deri dje në mbrëmje në gjendje kritike, pasi uji ka hyrë në katet e para të banesave, duke dëmtuar përveç oborreve, orenditë e shtëpive dhe mall- rat e disa bizneseve, dyqaneve apo lokaleve. Shkak për përm- bytjen është bërë bllokimi i kanalizimeve. Madje, siç është mësuar dje, pavarësisht rikon- struksionit të rrugës kohët e fundit, kanalizimet janë bërë me dimensione mjaft të vogla, gjë që i bën që të mos e përbal- lojnë reshjet e ditëve të fundit. Por, për shkak të nivelit të ulët, ndërtimeve pa kriter e pa asnjë paramendim në lidhje me situata të tilla, situata mjaft problematike shfaqet në Valias, aty ku përmbytjet janë më të përshkallëzuara. Dhjetra hektarë tokë e oborret e shumë banesave, janë mbuluar dje nga uji, ndërsa hidrovoret e kanalet kulluese të zonës kanë qenë jashtë funksionit. LAKNAS Ndërsa në Laknas, lumi i Lanës ka dalë nga shtrati duke përmbytyr disa bane- sa e duke rrezikuar shumë të tjera. Banorët ndjehen të kërcënuar nga intensiteti në rritje i reshjeve të shiut dhe shprehen, se ndihen të pam- brojtur dhe se situata është e përsëritur për të disatën herë. Sipas banorëve, askush nuk merr masa dhe saherë bie shi, shtëpitë e tyre mbushen me ujë e për pasojë, shkatërrohet gjithëçka brenda tyre. LANA E TEJMBUSHUR Ashtu siç ndodh gjithmonë në ditët me reshje të dendura, edhe dje lumi Lana ka dalë nga shtrati. Më problematike situata paraqitet në zonën e Pallatit me Shigjeta, aty ku niveli i ujit është më i lartë. Kjo situatë është e përsëritur në kryeqytet, ku sa herë që bie shi i përmasave të mëdha dhe me intensitet gjatë gjithë ditës, Lana del nga shtrati, por jo vetëm kaq, edhe shumica e rrugëve në Tiranë krijo- jnë probleme në qarkullim si pasojë e përmbytjeve. Emergjencat Civile Vjosa del nga shtati, evakuohen dhjetra familje Emergjencat Civile në Fier kanë dhënë alarmin për situatën. Dje në mbrëmje, rreziku i përmbytjeve nga Lumi Vjosë ka mbledhur Shtabin e Emergjencave në rrethin e Fierit. Prefekti i qarkut, Robert Bitri, njëkohë- sisht kreu i Shabit të Emergjencave, u ka dhënë direktiva krerëve te komunave për shmangien e përmbytjeve. Mësohet, se reshjet e dendura në Jug të vendit do të rrisin nivelin e Vjosës dhe rrezikoheshin nga përmbytjet një numër i madh fshatrash në Fier e Vlorë. Por, sapo ka mbaruar mbledhja, Vjosa ka dalë nga shtati. Menjëherë është bërë ndërhyrja me forca policie, të ushtrisë dhe në bashkërendim me Emergjencat Civile, ka nisur evakuimi i shumë banesave. Emergjencat e Fierit dhe Vlorës njoftuan, se janë evakuuar 10 familje në fshatin Novoselë, ndërsa 30 banesa janë përmbytur në fshatin fermë. Ndërkohë, Drejtori i Emergjencave Civile në Ministrinë e Brendshme, Fredi Olli, deklaroi dje për “Shqiptarja.com”, se është në kontakte të vazhdueshme me të gjitha njësitë vendore për situatën, e cila sipas tij, është nën kontroll. “Shkarkimet në hidrocentrale janë brenda paramentare normal dhe nuk ka rrezik përmbytjesh”, ka deklaruar Olli, sipas të cilit, Emergjencat Civile janë në gatishmëri të plotë për çdo rast të jashtëzakonshëm. Shtrati i lumit Vjosa NË FOTO: Autostrada Durrës- Rrogozhinë, te Shkëmbi i Kavajës, e mbuluar nga uji (Lart) Pamje nga përmbytjet e djeshme në Tiranë, Kamëz, Shkodër e Vlorë LEZHËKAMËZVALIAS
19aE premte, 15 mars 2013 KULTURE Flitej e përfl itej, por më në fund po realizohet ajo që thuhej: Ndryshimet në gjuhën sh- qipe. A ishin të nevojshme, të Blog/Periferi NGA ALBA MALLTEZI Epidemia e një mendësie primitive domosdoshme? A ndryshon dhe përmirëson jetën e shqiptarëve nëse një fjalë, në vend të zhgjëndërr do të duhet të thuhet e shkruhet zhgjandërr? Në vend që shqetësimi dhe alarmi të ngrihej, siç e thotë dhe Akademiku Jorgo Bulo, “për zbatimin e normës”, mendohen ndryshime mbi një ter- ren realisht shumë problematik për gjuhën e sotme. Të rinjtë nuk njohin mirë shqipen. Mësimdhënia e tranzicionit po i shfaq rezultatet në formimin e atyre që nga shkolla sot përballen me tregun e punës. Shumë kanë vështirësi reale për të ndër- tuar fjali e për të përdorur shenjat e pikësimit kudo, edhe në e-maile, që janë aq të shpeshta në rutinën e pu- nës. Niveli i ulët i njohjes së gjuhës sonë po përhapet me shpejtësinë e erës: në tekste shkollore, në romane e përkthime, në media, në shkresat e ad- ministratës publike, në mailkëmbimet mes privatëve. Deformimi në gjuhë ka ndodhur me kohë. Mbi këtë deformim disa studiues po punojnë të bëjnë ndryshime të reja. A ka kuptim? Por problemi nuk qëndron vetëm këtu dhe nuk është vetëm Gjuha Shqipe viktimë e një mendësie primitive. Shqipëria dhe shoqëria jonë gjendet në një epidemi të një mendësie që në thelbin e saj nuk ka farën e civilizimit dhe qytetërimit, të përmirësimit të vlerave të së shkuarës dhe të pasurimit të tyre, përkundrazi: gjendet në ciklonin e nismave shkatërruese, barbare. Janë të shumta idetë thërrmuese të kolonave që paraardhësit tanë me mund e djersë ndërtuan. Politikisht gjuha shqipe ishte vënë në shënjestër prej kohësh nga qeverisja aktuale dhe lajmi i realizi- mit të ndryshimeve të saj nga disa gjuhëtarë, gjithashtu politikisht të implikuar, po kryhet. Ekspozita Janë katër shkrimtarë shqiptarë që do përfaqësojnë letërsinë tonë në Panairin e Librit në Leipcig, një nga më të rëndësishmit në Evropë. Këta shkrimtarë janë: Artan Fuga, Visar Zhiti, Lindita Arapi dhe Alma Papamihali. Këtë vit organizatorët kanë zgjed- hur me kujdes përfaqësimin shqiptarë, pjesë e qindra autorëve që do të prezan- tojnë veprat e tyre në këtë panair. Jo më pak të njohura e përfaqësuese do të jenë dhe shtëpitë botuese si; “Papirus”, “Gjergj Fishta”, “DITURIA” dhe “Ombra GVG”. Gjatë katër ditëve të këtij Panairi, 14 -17 mars, autorët shqiptarë do të jenë pjesë e paneleve të diskutimeve rreth temave që kanë të bëjnë me letërsinë, problematikat dhe vështirësitë që ndesh ajo dhe shkrimtarët, të cilët jetojnë dhe krijo- jnë sot, në epokën e rrjeteve sociale. I tillë do të jetë diskutimi me temë “Të jetosh dhe të shkruash në epokën e rrjeteve so- ciale”. Pyetje shqetësuese rreth veprimtarisë letrare të ditëve tona, një panel shkrimtarësh, mes të cilëve edhe Visar Zhiti, ku do të shkëmbehen ide e do të përzihen dhe për- ballen kultura, transme- ton shekulli. Po ashtu, parashikohet që mes aktivitetesh të tjera të zhvil- lohet edhe Nata Ballkanike, pjesë e të cilës do të jenë mjaft shkrimtarë të njohur nga Ballkani. Arben Shira: Shqipëria në galeritë italiane Panairi Arapi dhe tre shkrimtarë shqiptarë në Leipcig ME 63 VEPRA piktori Arben Shira, pas 22 vitesh i larguar nga Shqipëria ka çelur ekspozitën e tij vetjake në Muzeun Historik Kombëtar TIRANE DHURATA HAMZAI Arben Shira vjen në këtë ekspozitë pas një sërë ekspozitash vetjake dhe të përbashkëta me piktorë ital- ianë. Ekspozita është një përmbled- hje antologjike e punës 22-vjeçare të piktorit në Itali, por Shqipëria mbetet gjithmonë motiv i pikturave të tij. Motivet nga tradita jonë janë pjesë e tablove që janë ekspozuar në sallën e Muzeut Historik Kombëtar. Në tablotë e Shirës gjen një shumël- lojshmëri subjektesh të marra më së tepërmi nga jeta e përditshme me të bukurat dhe të shëmtuarat e saj. Nuk mungojnë në këtë ekspozitë vetjake të piktorit edhe tablo të jetës në fshat, ku shpalosen emocio- net njerëzore, portrete të krijuara me realizëm që të kujtojnë edhe stilin e piktorëve shqiptarë të para viteve '90. Pjesë e kësaj krijimtarie me 63 vepra të ekspozuara janë natyra e qetë, frutat apo objektet e përdorimit të përditshëm, por artisti e sjell edhe një rrëfi m për biografi në e tij. Ekspozita ndahet në tri periudha dhe do të qëndrojë e hapur për publikun deri më 18 mars. Peri- udha e parë është realiste, pikturohet realiteti siç është, piktura e dytë është një periudhë që ai i largohet realizimit duke dashur të gjejë një gjuhë më personale dhe momenti i tretë është stilizimi i tij si pikarritje në kuptimin e pikturës moderne. Piktori Arben Shira jeton dhe pu- non prej vitesh në Itali ku edhe është diplomuar në Akademinë e Arteve në Bari në vitin 1995. Piktori shqiptar falë krijimtarisë së tij ar- tistike është një personazh i njohur për kritikën italiane. Punët e tij janë vlerësuar shpesh në shtypin e huaj dhe prej vitesh i është përkushtuar vetëm pikturës. Artisti që në fëmijëri ka pasur lidhje me pikturën, por duke ditur që ishte nga një familje e persekutuar edhe ai u bë pjesë e këtyre persekutimeve, ku nuk arriti dot të studionte në Liceun Artistik. Piktori Arben Shira vite më parë është rikthyer edhe në qytetin e tij të lindjes në Shijak. Pas shumë vitesh emigracion, krijimtaria e tij nuk ka munguar edhe në qytetin e Durrësit, por ekspozitën në Muzeun Historik kombëtar e konsideron si një “urë lidhëse me zhvillimet e artit shqiptar”. A është kjo një punë e mirë kur ne shqiptarët ende nuk kemi zgjid- hur probleme elementare për botën e qytetëruar: furnizimi me energji elektrike, mbrojtja nga reshjet e dendura të shiut dhe kërcënimi nga përmbytjet sa herë hapen portat e HEC-eve, furnizimi me ujë të pi- jshëm të sigurtë, ushqime të kontrol- luara, shëndetësi publike në nivelet dinjitoze për jetën, shoqëri me fat të çliruar një herë e mirë nga politika… Nëse ne nuk i pretendojmë këto të drejta, disa do të gjejnë kohë për të shkatërruar dhe ato pak të mira të ndërtuara. NË FOTO: Lindita Arapi Shkrimtarja e vitit 2011' në Shqipëri: Foto: Dittrich Verlag Diploma në Akademinë e Arteve të Barit Piktura e Arben Shirës
18 E premte, 15 mars 2013 KULTURE ROMANI I BOTUAR në gjuhën shqipe në 2009-n i shkrimtares shqiptare vlerësohet pas përkthimit në gjermanisht në gazetat e Berlinit dhe Bonit. Shkrimet e dy gazetave Libri LINDITA ARAPI Shtypi gjerman jehonë për “Vajzat me çelës” Fisi, zakoni, atavizmi janë ende edhe sot më të fuqishëm sesa në kohët e Enver Hoxhës BERLIN BON NGA DORIS AKRAP GAZETA TAGESZEITUNG, BERLIN -Fisi në Shqipëri ka më shumë rëndësi sesa vetë individi. Lindita Arapi tregon për herë të parë nga këndvështrimi i një gruaje për gratë e vendit të saj. Në kohët e Enver Hoxhës asnjë njeri jashtë vendit nuk dinte se çfarë ndodhte brenda tij. Dhe as sot nuk i intereson thuajse askujt. Dhe aq më keq në letërsinë shqiptare. Kush njeh me përjashtim të Ismail Kadaresë ndonjë shkrimtar tjetër? Të mos fl asim këtu për shkrimtaret femra. Tashmë ekziston një; Lindita Arapi, debutimi i së cilës me romanin “Vajzat me çelës në qafë” (në gjer- manisht: Schlüsselmädchen”-Vajzat me çelës) u përzgjodh në Shqipëri si “romani i vitit 2011” dhe që para pak kohësh u përkthye edhe në gjer- manisht. Për të parën herë rrëfehet mbi një histori që tregon lidhjet ende mbizotëruese atavike në Shqipëri, që sidoqoftë, bëhet për herë të parë nga një grua. Bëhet fjalë për Lodjan, një vajzë, më mirë të themi një e re, biografi a e së cilës është tipike për një grua shqiptare. Kur ishte një vajzë e vogël, kështu fi llon romani, Lodja ulej çdo ditë në dritaren e shtëpisë së prindërve të saj dhe vëzhgonte gratë e fshatit teksa bënin thasheth- eme dhe pinin kafe. Nëna e saj nuk është asnjëherë aty. Dhe Lodjas nuk i lejohej të dilte jashtë. Përsenë ajo e zbulon shumë më vonë. Kur Lodja rritet, ajo shkon jashtë shtetit për të studiuar, për të njohur një botë tjetër, të hapur. Megjithatë, ajo kthehet dhe do të marrë vesh më në fund së çfarë kishte ndodhur asokohe, çfarë kishte ndodhur në të kaluarën e familjes së saj dhe arsyen përse ajo gjithmonë ishte trajtuar në mënyrë aq komike. Ajo merr vesh që gjyshi i saj, gjatë diktaturës komu- niste kishte bërë një “turp” dhe nga kjo, e gjithë familja ishte damkosur dhe përjashtuar. Kjo do të thoshte, të mos martoheshe me atë të cilin dashuroje, të kishe shance të pakta për të studiuar etj. Lebrozë në një sistem politik hermetik. Edhe brenda familjes, njerëzit silleshin në formë hermetike. Arapi tregon historinë familjare nga kënd- vështrimi i grave: Lodja, nëna e saj Drita, gjyshja e saj Fatimja. Ato janë “Profi le të një kohe të caktuar”, thotë gazetarja e lindur më 1972 në Shqipëri, e cila jeton dhe punon sot në Bon për “Deutsche Welle”-n. Historitë e jetës së grave tregojnë gjithmonë një gjë: Fisi, zakoni, atavizmi janë ende edhe sot më të fuqishëm sesa në kohët e Enver Hoxhës. Arapi sjell diçka, për të cilën letërsia në Ballkan duhet ta përmbajë gjithmonë, kritikën për rrethanat shoqërore. Me këtë, romani i saj depërton mes për mes një ndryshimi shoqëror. Përkrah popstarëve të bukur, të cilët herë pas herë luftojnë për të drejtat e grave, është edhe sigurisht edhe kryepar- lamentarja një grua, ka gjithashtu edhe disa profesoresha, por kultura e prejardhjes fi snore rurale është një temë tabu. Për shkak të eksodit rural, megjithatë, prej kohësh të përhapur edhe në qytete. Për shkak të braktisjes së fshatrave sidoqoftë, tashmë një fenomen i dendur edhe në qytete. “General Anzeiger” Arapi. Shto këtu edhe që Shqipëria ishte një shoqëri e traumatizuar. “Megjithatë asnjë nuk flet për këtë.” Çfarë nënkupton ajo me këtë, janë krimet e kohës së komunizmit që akoma nuk i janë nënshtruar trajtimit. Bota aty jashtë i duket Lodjas e paarritshme. Në dritare vajza përgjon bisedat e fqinjëve, një përpjekje e kotë për të zbu- luar arsyen që ato tolerohen nga shoqëria shqiptare. Të përfshira dhe të izoluara janë fi gurat femërore, në roma- nin debutues “Vajzat me çelës në qafë” (Schlüsselmädchen) të Lindita Arapit. Shkrimtarja që jeton në Bon, e cila deri tani para së gjithash ka publikuar poezi, i ka përjetuar vetë represionet e diktaturës staliniste në Shqipëri. “Gjyshi im i përkiste kundër-shtarëve të regjimit dhe u vra”, thotë shkrimtarja e lindur në Lushnjë. Ajo vetë nuk u lejua fi l- Në Shqipëri nuk ka pasur asnjëherë një lëvizje femërorë. “Nënat fl ijohen për fëmijët e tyre, bëjnë gjithçka me qëllim që vajzat të jetojnë më mirë. Por në këmbim, ata kërkojnë bindje të plotë dhe kjo i bën marrëdhëniet midis nënës dhe vajzës në Shqipëri, të vështira. Fjalën pubertet e dëgjova për herë të parë në Gjermani. Isha 22 vjeçe“, tregon gjatë bisedës Arapi. Shto këtu edhe që Shqipëria ishte një shoqëri e traumatizuar. “Megjithatë asnjë nuk fl et për këtë.” Çfarë nënk- upton ajo me këtë, janë krimet e kohës së komunizmit që akoma nuk i janë nënshtruar trajtimit. Shqipëria është vendi i vetëm, që deri më sot i mban dosjet e mbylluara. Megjithëse të dyja partitë politike të mëdha kërkojnë në mënyrë të vazhdueshme hapjen e dosjeve, asnjë nuk i hap ato. Arapi gjithsesi e ka hapur një dosje, në të cilën tani të gjithë kanë akses. Shpresojmë të ketë dobi. Ëndrra shqiptare. Debutimi i romanit të autores Lindita Arapi që jeton në Bon Europë”. Këtu, shqiptarët do t'i sho- him kryesisht si europianët. Hyrja në BE për shqiptarët ka një prioritet të lartë. Ato kanë mall për kthimin në familjen europiane. Ajo është ëndrra e tyre më e madhe. Ndarja kulturore historike nga Europa është për më të shumtët, një ëndërr”. Çfarë do të thotë atdhe sot për ju? - “Kësaj pyetjeje unë mund t'i përgjigjem me vështirësi”, thotë Arapi. “Aty gjendet të paktën ky ishull i të shkruarit dhe dy vajzat e mia më ushqejnë rrënjët, pa të cilat unë s'do të isha kurrë një endacake”. Rebeca Erken Subjekti Arapi tregon historinë familjare nga këndvështrimi i grave: Lodja, nëna e saj Drita, gjyshja e saj Fatimja. Ato janë “Profi le të një kohe të caktuar”, thotë gazetarja e lindur më 1972 në Shqipëri, e cila jeton dhe punon sot në Bon për “Deutsche Welle”-n. limisht të studionte. “Shkrimtarja e vitit 2011” në Shqipëri e sheh librin e saj si “Himnin e grave shqiptare”: “Ato shtypeshin dyfi sh nga regjimi si dhe nga traditat e vjetra , të cilat nuk prisheshin”. Dominanca e bur- rit edhe sot, 20 vjet pas rrëzimit të komu- nizmit, është ende e fortë. “Ka edhe shumë probleme të tjera; var- fëria, një ekonomi e rrënuar, papunësia e madhe”, kështu thotë 40- vjeçarja, e cila promovoi im- azhin e brendshëm dhe të jashtëm të Shqipërisë. Në hapësirën gjermano- fone, shumica e njerëzve nuk mund ta lidhnin dot Shqipërinë me termin Shkrimtarja që jeton në Bon, e cila deri tani para së gjithash ka publikuar poezi, i ka përjetuar vetë represionet e diktaturës staliniste në Shqipëri. Gra shqiptare dalin në rrugë të mbrojnë vetveten. Si në këtë foto të vitit 1997 për shkak të mashtrimit me piramidat. Foto: AP Romani i Lindita Arapit në gjermanisht
5E premte, 15 mars 2013 AKTUALITET Mbi bazën e një experience 10-vjecare në fushën e vendosjes së APARATEVE të dëgjimit kabineti “SALAJ” ju vjen në ndihmë në këto shërbime: Matjen e dëgjimit (audiogram) FALAS. Marrjen e masës si dhe përgatitjen e saj (silikon apo akrilike) në kohë rekord brënda dy ditëve. Përcaktimin dhe programimin e aparatit sipas shkallës së dëgjimit. Shërbime (servis) për të gjitha tipet e aparateve. Adresa: Pallatet e Shallvareve, Rr. Dëshmorët e 4 Shkurtit, përballë Taiwan Nd. 24, Shk. 4, Ap.5 - Tiranë Tel: +355 4 2262 304 / Mob: 068 23 800 95 E-mail: info@salajakustik.com Website:www.salajakustik.com KABINETI APARATE DËGJIMI Basha kërcënon operatorët e transportit urban me heqje license Kryebashkiaku i Tiranës, Lulzim Basha, ka deklaruar dje se “Nëse ndonjëri nga operatorët e transportit urban mendon se mund të diktojë rritjen automatike të çmimit të biletës, duke shkelur kushtet e kontratës që ka nënshkruar me bashkinë, ndaj tij do të ndërmerret heqja e menjëhershme e licensës”. Kjo deklaratë e tij vjen pas kërcënimit të Shoqatës së Transportit Urban, se do ta hidhnin në gjyq bashkinë, nëse nuk pranonte kërkesat e tyre. Ndërsa kryetari i Shoqatës së Transportit Qytetas, Ferdinand Ibrahimi pas deklaratës së kryebashkiakut u shpreh se “Problemi i Lulzim Bashës është se nuk e ka idenë se çfarë shkruhet në kontratë. Çmimin e biletës nuk e vendos unë, e vendos Këshilli i Ministrave, unë nuk jam Kryeministër. Unë nuk mund ta lëviz çmimin nëse ai nuk miratohet nga Qeveria. Licenca është dy palëshe, nuk është një paleshe, nuk është ai që e heq licensën. Mund tja heq edhe unë atij. Të më kthej investimet e bëra” u shpreh Ibrahimi. Ai me tej tha se nuk ka marrë asnjë përgjigje nga bashkia për kërkesat e shtruara nga shoqata e transportit qytetas. Vlorë Mjekë italianë do të kryejnë vizita falas Në kryeqytet shumë aktivitete nuk u zhvilluan Reshje të dendura shiu në ditën festive “Dështojnë” festimet e Ditës së Verës TIRANE JONIDA LATE Kalendari Dita e Verës ishte dita e fi llimit të vitit sipas kalendarit shumë të lashtë të shqiptarëve. Ajo festohet me 1 Mars të kalendarit Julian, ditën e parë të vitit të ri (sipas kalendarit Gregorian, “14 Mars”) Ndryshe nga vitet e tjera ku dielli shkëlqente në çdo datë 14 Mars, këtë vit ai ka munguar. Reshjet e dendura të shiut, kanë bërë që festimet për Ditën e Verës, të prishen. Prej mëngjesit të ditës së djeshme shiu që ka mbuluar gjithë vendin, ka bërë që disa aktivitete të shty- hen ose të kryhen në ambiente të mbyllura. Në kryeqytet përveç dekorit me simbolikën e festës dhe shitësve të pakët të ballokumeve, që i tregtonin nën reshjet e shiut, kjo ditë të ngjante më shumë me një ditë të zakonshme pushimi. Në rrugët e kryeqytetit ku bashkia kishte planifikuar zhvillimin e aktiviteteve, nuk shikoje askënd tjetër përveçse organizatorëve të aktiviteteve. Pasi qytetarët qe ndiqnin ato ishin të pakët, të cilët edhe në këtë ditë shiu, me miqtë apo me familjen kishin dalë për të festuar. Te pedonalja e kryeqytetit, aty ku ishte planifikuar të bëheshin disa aktivitete, si pa- nairi i artizanaleve, qytetarët ishin të pakët ose thjesht kalimtarë të rastit. E njëjta situatë ishte edhe të “Parku Rinia”, apo edhe te lulishtja “Vëllezërit Frashëri”. Ndërsa përgjatë bulevardit kryesor të kryeqytetit, automjetet që qarkullonin ishin të pa- kta, madje edhe si një ditë me shi që ishte trafiku nuk ishte aspak i rënduar. Kurse aktivitetet e planifikuara nga bashkia për Ditën e Verës ishin të reduktuara. Madje edhe kreu i bashkisë Lulzim Basha urimin nuk e bëri si zakonisht nga sheshi kryesor, por e bëri duke shfrytëzuar një aktivitet tjetër dhe në ambient të mbyllur. Ata që ishin më të trishtuar në këtë ditë “fes- tive”, ishin shitësit e ballo- kumeve, pas shiu u shkaktoi humbje në tregtinë e tyre. Këtë vit shitësit e simbolit të Ditës së Verës, balllokumeve të larmishme i kanë argëtuar qytetarët e mbërritur nga e gjithë Shqipëria, por edhe më gjerë, emigrantë të kthyer enkas për të pritur ardhjen e ditës së verës në Elbasan. Bashkia e Elbasanit ishte kujdesur për mbarëvajtjen dhe mikpritjen e mysafi rëve të ardhur për këtë ditë. Pa- naire, koncerte dhe grupe folklorike kanë qenë aktiv- itetet kryesore. Karnavalet me pjesëmarrjen e nxënësve të shkollave kanë çelur këto aktivitete edhe pse të sho- qëruara gjatë gjithë kohës nga shiu. Skena gjigande e ngritur në sheshin Gensher pranë kalasë ka pritur këngëtarët popullorë dhe ata të muzikës qytetare, performanca e të cilëve është ndjekur me mjaft interes nga qytetarët. Me apo pa shi 14 Marsi, festa pagane e Ditës së Verës, simbolizon largimin e dimrit dhe ardhjen e pranverës. HISTORIKU I DITES SE VERES Dita e Verës është një festë me origjinë të lashtë. Ajo është festë arbëreshe e trashëguar në veçanti nga qytetarët e VALM-it Elbasanit (Skampa e lashtësisë) dhe festohet në 14 Mars. Festimi kryhet në nderim të natyrës së bukur shqiptare dhe bimësisë që merr jetë në këtë datë. Tanimë kjo festë është bërë edhe ditë kombë- tare pushimi. Shenja dalluese e këtij festimi është gatimi i ballokumeve. Ndërsa në Lezhë Ditën e Verës ndizeshin zjarre purifi kues e për t'i dhë- në forcë diellit në oborr e në kopshte. Nga gratë bëheshin rite magjike e kundër qenieve të tjera dëmtuese, grabitëse. ishin të pakët, krahasuar me vitet e mëparshme. FESTA NË ELBASAN Ndërsa në Elbasan aty ku nga kjo festë merr dimen- sione të tjera, me mijëra qytetarë ishin të pranishëm në sheshin kryesor të qytetit “Aqif Pasha”, të cilët sfiduan motin e keq dhe me shi. Pro- gramacionet e ndryshme dhe Kryetarja e Kuvendit ka uruar këtë ditë nga Elbasanit. Ajo tha se kjo është një ditë e shënuar për Elbasanin dhe për të gjithë Shqipërinë Ndryshe nga herët e tjera, ku urimet e tij për ditën e Verës i bënte në shesh, kryebashkiaku e ka bërë urimin e tij sot nga një tjetër aktivitet. Kryeministri urimin për Ditën e Verës, e ka bërë në Facebook. Ai ka postuar urimin për qytetarët e Elbasanit dhe të gjithë vendit. Zv.Kryemistri dhe Ministri i Ekonomisë dhe Energjitikës. Ka uruar nga panairi i Elbasanit “Shpresoj që kjo klimë të jetë edhe në të ardhmen” Jozefi na Topalli Lulzim Basha Sali Berisha Edmond Haxhinasto URIMET Veç autoambulan-cave dhe mjeteve logjistike, dje spitalit rajonal të Vlorës ju dhurua nga Italia edhe një aparaturë eko- grafie e tipit të fun- dit, ku mjekë italianë, përveçse do të vizitojnë falas për disa ditë, do të lënë në Vlorë në gjend- je pune dhe aparaturën e nevojshme për mijëra pacientë që vizitohen aty. Mjekë specialistë të spitalit të Toskanës dhe Romës kanë mbërritur dje në spitalin e Vlorës. Drejtori i spitalit rajon- al të Vlorës, Shkëlqim Salami, e ka vlerësuar si një bashkëpunim frytdhënës dhe mjaft të nevojshëm veça- nërishtë për spitalin e Vlorës.
9E premte, 15 mars 2013 EKONOMI KURSI I KËMBIMIT VALUTOR Çmimet të ushqimeve në kryeqytetBurimi: Banka e Shqipërisë Data 14.3.2013 Data 14.3.2013 Burimi: Ministria e Bujqësisë dhe USAID Dollari Euro Paund Franga LEKË NDRYSHIMI DITOR 107.41 0.00 LEKË NDRYSHIMI DITOR 139.84 +0.13 LEKË NDRYSHIMI DITOR 160.78 +1.26 LEKË NDRYSHIMI DITOR 113.47 +0.13 ■ Mollë 79 ■ Portokall 92 ■ Mandarina 130 ■ Limon 190 ■ Ullinj 172F R U T A ■ Domate 217 ■ Kastravec 230 ■ Spec 250 ■ Spinaq 90 ■ Lakër 44 ■ Lulelakër 124 ■ Karrota 124 ■ Patëllxhan 280 ■ Kungull 220 ■ Fasule 310 ■ Qepë 74 ■ Patate 82 Çmimet në lekë/kg P E R IM E Braçe kërkon kufi zimin e pagës së guvernatorit të BSH Rregullat për ‘pagat milionëshe' duhet të nisin nga Banka e Shqipërisë dhe guvernatori i Sali Berishë në të, Ardian Fullani”. Kështu shkruajti dje në Facebook deputeti i Partisë Socialiste Erjon Braçe, duke u nisur nga shqetësimi i dy kolegëve të tij deputetë (Arben Malaj dhe Selami Xhepa) për rrogat e larta të menaxherëve të sistemit bankar. Shqetësimi është real, vijon ai, duke situar se mbi këto paga nuk ka transparencë, edhe kur menaxherët janë ndryshuar shpesh për keqmenaxhim e korrupsion në zinxhirin e kredidhënies. Por, thekson ai, “duhet ta nisim që në krye të sistemit këtë debat, në Bankën e Shqipërise dhe guvernatorin e saj”. Sipas Braçes, BSH harxhon 10 milionë dollarë vetëm për paga çdo vit dhe guvernatori merr për 12 muaj deri në 100 mijë dollarë rrogë e honorare. Dhe, për më tepër, shpenzimet e luksit të këtij institucioni nuk mbeten prapa këtij trendi të pagave, thotë ai. Erjon Braç bën thirrje që :duhet ta nisim që këtu! Sali Berisha këtë nuk e bën dot! Ai e ka lejuar këtë sistem”, përfundon deputeti opozitar. Dosja voluminoze prish raportet me Pragën Qeveria jep porosi që të sulmohet kompania çeke Ambasadat, fushatë kundër CEZ-it Ndërkombëtarët Dojçe Vele: Shqipëria rrezikon fatin e Greqisë TIRANE Heqja me ligj në Shqipëri e tava-nit prej 60% për borxhin publik rrezikon rritjen e mëtejshme të tij dhe daljen jashtë kontrollit, sipas radios gjermane Dojçe Vele. Ajo citon Bankën Botërore, që ka deklaruar së fundi që çekuilibrat fi nanciarë pengojnë rritjen ekonomike në Shqipëri. Borxhi publik i Shqipërisë ka arritur në muajt e parë të këtij viti në 63,8 %, të Prodhimit të Brendshëm Bruto, në një kohë kur vendet e rajonit e kanë më të ulët borxhin publik dhe më të lartë PBB. Referuar të dhënave të fundit, Serbia e ka borxhin publik 58%, Kroacia 54%, Mali i Zi 52%, Maqedonia 31% dhe Bosnja 27%. Ndërkohë që heqja me ligj në Shqipëri e tavanit prej 60% për borxhin publik rrezikon rritjen e mëtejshme të tij dhe daljen jashtë kon- trollit. Përvoja e hidhur e Greqisë, me një borxh publik mbi 100 % të GDP-së dhe cilësimi i krizës emblematike të Greqisë si “krizë e borxhit publik” ka ngjallur alarm tek institucionet fi nan- ciare ndërkombëtare, të pranishme në Shqipëri. Banka Botërore, në mënyrë këmbëngulëse, përmes përfaqësuesve të saj e ka paralajmëruar qeverinë e Tiranës se nëse nuk ulet borxhi publik apo kombëtar, Shqipëria rrezikon ta pësojë si Greqia. Shqetësimi artikulo- het si “rritje e çekuilibrave fi nanciarë që pengojnë rritjen ekonomike”. Lajmi Qeveria ka nisur një qarkore urgjente tek të gjitha përfaqësitë diplomatike jashtë vendit, ku dikton linjën e qëndrimit që Tirana zyrtare do të mbajë për kon- fliktin me CEZ në kancelaritë e rëndë- sishme të botës. TIRANE GENC KONDI LAJME SHKURT Sulmi Sipas qeverisë, dështimi i CEZ-it në Shqipëri u shkak- tua nga keqmenaxhimi i brendshëm, mosrealizimi i investimeve, mungesa e mbështetjes nga grupi mëmë. CEZ e kishte brak- tisur projektin për ndryshim strategjie, thuhet në të Qeveria shqiptare ka zgjedhur kundërsul-min diplomatik për të shpëtuar imazhin e saj të përbaltur në sytë e investi- torëve të huaj dhe kancelarive evropiane. Por, duke bërë këtë, rrezikon një prishje të mëtejshme të raporteve me Republikën Çeke, e cila nuk është e bindur në drejtësinë e masës së marrë ndaj CEZ Group, së cilës iu hoq licensa e tregtimit dhe shpërndarjes së energjisë elektrike, duke i ngarkuar kryesisht faje, që nuk ishin të investitorit të huaj, por të vetë shtetit sh- qiptar.Top Channel njoftoi dje se një dokument volumizon, i shpërndarë nga ministria e Jashtme, u kërkon ambasa- dave shqiptare ta dorëzojnë pranë autoriteteve përkatëse në vendet ku janë akredituar. Sipas palës shqiptare, dështimet e investitorit përm- blidhen në pesë pika krye- sore, që nisin me investimet. Qeveria thotë se sipas kon- tratës CEZ duhet të kishte investuar në rrjetin shqiptar të shpërndarjes deri në fund të vitit 2012, 135 milionë euro, por faktikisht realizoi vetëm 40 milionë ose 29% të tyre. Pika e dytë lidhet me treguesin e humbjeve. Sipas qeverisë shqiptare, në vitin 2012 humbjet në rrjetin e shpërndarjes duhet të ishin 23.3%, ndërkohë që shifra reale ishte 47.2%. Vetëm kjo diferencë në përkeqësimin e humbjeve ka shkaktuar një dëm prej 125 milionë euro, thotë dokumenti. I njëjti qëndrim mbahet edhe për arkëtimet, të cilat nga 84% që duhet të ishin u realizuan vetëm 58% nga CEZ. Pretend- imi i katërt lidhet me borxhet e kompanisë ndaj kompanive publike. Sipas Qeverisë në momentin e largimit borxhet e CEZ ndaj KESH dhe OST ishin 290 milionë euro pa marrë parasysh interesat dhe gjobat mbi overdraftet. Në fund MPJ orienton ambasa- dorët edhe për dështimet në menaxhim. Sipas Qeverisë, grupi CEZ në Pragë kurrë nuk i ka kushtuar vëmendjen e duhur zgjedhjes së menax- herëve për Shqipërinë, duke emëruar drejtues pa ekspe- riencë në fushën e energjisë. Madje në tetor të vitit 2012, thotë dokumenti, CEZ ja besoi menaxhimin e degës së saj në Shqipëri grupit “Schindler”, i cili nuk kishte asnjë ekspe- riencë në këtë fushë, një fakt ky që sipas Qeverisë tregon se CEZ e kishte fokusuar strat- egjinë e saj në përgatitjen e largimit nga Shqipëria. ■ Bedri Hamza, guvernator i ri i Bankës së Kosovës Në seancën e djeshme të Kuvendit të Kosovës, Bedri Hamza është zgjedhur guvernator i ri i Bankës Qendrore të Republikës së Kosovës. Nga 67 deputetë që kanë qenë në sallë, 58 kanë votuar për të. Deputetët e Lidhjes Demokratike të Kosovës dhe të Lëvizjes “Vetëven- dosje” e kanë bojkotuar seancën e Kuvendit të Kosovës, pasi, sipas tyre, me emërimin e Hamzës si guvernator politizohet Banka Qendrore dhe ajo tani “mund të quhet si Banka e Partisë Demokra- tike”. Bedri Hamza ka qenë ministër i Financave dhe ka dhënë dorëheqje në janar të këtij viti. ■ Greqi, BQE vlerëson arritjet, kërkon më shumë Greqia ka bërë progrese domethënëse përsa u për- ket reformave, por shumë çështje mbeten për t'u zgjidhur, deklaroi dje Ban- ka Qendrore Evropiane, e cila, bashkë me kreditorët e Athinës, BE dhe Fondin Monetar Ndërkombëtar, vlerësoi zhvillimet e vendit. Një ditë më parë, ministri grek i Financave, Yannis Sturnaras, njoftoi përfundimin e përkohshëm të diskutimeve, për të fi tuar kohë për zgjidhjen e disa problemeve teknike të hasura dhe njoftoi një rikthim të “Trojkës” në fund të muajit ose në fi llim të muajit prill. Drejtorja e BB për Evropën Juglindore Goldstein dhe përfaqësuesja në Tiranë Lvovski
4 E premte, 15 mars 2013 AKTUALITET Spanja dhe Kina “shpëtojnë” eksportet shqiptare Gjatë janarit u rritën eksportet vetëm drejt Spanjës dhe Kinës, ndërsa shitjet drejt tregjeve të tjera kryesore, si Italia, Kosova, Greqia dhe Turqia kanw shwnuar rwnjie. Sipas INSTAT-it, ashtu si dhe në pjesën më të madhe të vitit 2012, Spanja ka qenë shpëtimtarja e eksporteve shqiptare, kryesisht si rrjedhojë e orientimit të prodhuesit të naftës, Bankers Petroleum, drejt këtij tregu. Eksportet drejt Spanjës janë rritur 55 herë në janar 2013, në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Drejt Spanjës shkuan 27% e eksporteve shqiptare, ndërsa Italia priti 41% të tyre në janar 2013. Kina ka kaluar në partnerin e tretë tregtar porsa i përket eksporteve, me 6% të totalit. Në janar, shitjet e produkteve shqiptare drejt këtij vendi u rritën me 9 herë. Pas një ecurie të mirë në dy vitet e fundit, eksportet drejt Kosovës shënuan rënie në janar 2013, me rreth 2% me bazë vjetore, duke e kaluar shtetin fqinj në partnerin e katërt tregtar. Rënie të ndjeshme me 30% dhe 23% përkatësisht kanë shënuar eksportet drejt Turqisë e Greqisë. Investimi Kompania austriake EVN tërhiqet nga Devolli Kryeministri Berisha e ka quajtur projektin si projekti i shekullit, me vlerë 1 miliardë euro TIRANE Kompania austriake EVN tërhiqet nga investimi në Kaskadën e Devollit, i cilësuar nga kryeministri si “projekti i shekullit”, me vlerë 1 miliard euro. Kompania njofto se i ka shitur aksionet e saj prej 50 për qindësh të totalit ortakes norvegjeze në këtë ndërmarrje në Shqipëri. Pjesa e fi nancimit që do investonte EVN në këtë vepër hidroenergjetike do ishte 475 milionë euro. Ndërkohë, nuk janë dhënë de- taje se përse EVN është tërhequr nga projekti që, sipas Berishës, do të realizohej brenda gjashtë vitesh. Por media austriake flet për vështirësi me kuadrin ligjor sa u përket investimeve. Në njoftimin e vet, EVN vë në dukje mungesën e leverdisë si pasojë e çmimit të ulët të shitjes së energjisë, çmim i përcaktuar nga Enti Rregullator. Gjithashtu, EVN ka njoftuar se do të mbetet në Shqipëri vetëm në HEC-in e Ashtës, që ka përfunduar fazën e parë të punimëve dhe ku është përdorur një teknologji e re, e leverdisshmë. Ndërkohë, punimet për 10 HEC-et që parashikohet të ndërtohen mbi lumin e Devollit janë shumë të kushtueshme dhe kthimi i inves- timit, ose fi zibiliteti, do të kërkonte një kohë shumë të gjatë për t'u realizuar. Shitja e aksioneve duhet të mi- ratohet nga ministria e Ekonomisë, Tregtisë dhe Energjetikës, si dhe nga Kuvendi i Shqipërisë, që kanë dhën OK për këtë koncension. Tërheqja e austriakëve nga in- vestimi ishte diçka fare e papritur, duke qenë se mendohej se ata ishin tërhequr në vendin tonë nga njerëz të afërt me qeveritarët e PD-së. Por, një nga arsyet mund të ketë qenë edhe sjella e shtetit shqiptar kohët e fundit ndaj investitorëve të tjerrë në energjetikë, atyre të grupit CEZ nga Republika Çeke, të cilëve iu hoq licensa, ndërkohë që u akuzuan për probleme, që në fakt zanafi llën e kishin në të metat e shtetit shqiptar. EVN është e pranishme në vendet ballkanike, konkretisht në Maqedoninë fqinje, ku siguron shpërndarjen e energjisë elektrike. Në këtë vend ka patur probleme dypalëshe, por ato kanë gjetur zgjidhje. Sipas ekspertëve, dëmet e shkaktuara nga përmbytjet e 2010-ës në Shkodër në total ishin rreth 39 milionë dollarë (kostot e dëmeve të ndërtesave, shtëpi banimi - 12 milionë USD; kostot në pronat private - 18 milionë USD; kostot e ndërhyrjeve emergjente të qeverisë - 9 milionë USD). Këto përmbytje u shtrinë në një sipërfaqe prej 12.000 hektarësh, me një kosto prej 3.250 USD/ha. Veç kostos së ndërhyrjeve emergjente, të gjithë koston tjetër qeveria e ka hequr nga vetja, duke ia kaluar si detyrim KESH-it. Dëmet Kostoja e përmbytjeve të 2010-ës, 39 milionë dollarë Në vitin 2010 nuk u shmang dot përmbytja Prurjet e mëdha të ujit në veri rrezikojnë digat KESH hap portat e HEC-eve mbi Drin Lajmi Vetëm në hidro- centralin e Fierzës portat e ujëmbled- hësit kanë qendruar ditën e djeshme të mbyllura, ndërkohë që Korporata Elek- troenergjetike i ka hapur ato në të gjithë HEC-et e tjerë mbi Drin. Veri-perëndi- mi kërcënohet sërish nga përmbytja TIRANE EMER MBIEMER Rreziku Nëse shkarkimet mbeten njësoj, nuk ka rrezik për përmbytje në zonën e Nënshkodrës. Por, nëse shkarkimet rriten, rreziku rritet gjithashtu dhe reshjet në vend pritet të vazhdojnë, sipas meteorologëve “Alarmi i kuq” ka trokitur dje sërish në gjithë zonën veri- perëndimore të vendit, ngë rreziku i përmbytjeve masive. Ashtu si në vitin 2010, kur plotat e jashtëzakonshme në lumin Drin detyruan KESH-in të kryejë derdhjen e menjëher- shme të ujit të ujëmbledhësve të HEC-eve, duke përmbytur Shkodrën, komunat në perën- dim të saj dhe një pjesë të Lezhës, edhe këtë vit rreziku nuk është më i vogël, pas vazh- dimit pa ndërprerje të reshjeve të fuqishme. Nëndrejtori i Korporatës Elektroenergjitike Shqiptare, Robert Niko, bëri të ditur dje se në mëngjes kanë nisur shkarkimet në HEC-et e Vaut të Dejës dhe atë të Komanit. Niko sqaroi se drejtues të lartë të Korporatës po e ndjekin situatën nga afër. “Deri më tani nuk kemi ndonjë prob- lem shqetësues, situata është nën kontroll”, shprehet Niko. Nëndrejtori i KESH shtoi se “në zonën mes Vaut të Dejës dhe Komanit situata është më problematike, pasi vijojnë edhe reshjet e dendura të shiut”. Reshjet intensive të shiut të rëna ditët e fundit kanë sjellë rritje të nivelit të ujit në HEC-et kryesore të Kaskadës së Drinit. Si rezultat, 4 HEC-t kryesore, Komani, Vau i Dejës, Ulza dhe Shkopeti, kanë hapur portat e shkarkimit duke rrezikuar kështu përmbytjen e zonave të Nënshkodrës. Sipas informacioneve të marra pranë sallës së koman- dimit në hidrocentralin e Fier- zës, bëhet e ditur se ky hidro- central është në nivelin 290 metra, pra rreth 6 metra poshtë nivelit maksimal të lejuar dhe prurjet janë rreth 1.000 metra kub ujë në sekondë. Gjithsesi, nëse reshjet do të vazhdojnë, pika maksimale e liqenit të Fierzës mund të arrihet brenda 5 ditësh, duke qenë se turbinat e saj nuk janë vënë në punë, për të grumbul- luar sa më shumë ujë. Ndërkohë, sipas të dhënave më të fundit, HEC-i i Komanit është në nivelin 174.94 m, prur- jet 1.160 m3/s dhe HEC-i i Vaut të Dejës 75.42 m, ndërsa prurjet anësore 200 m3/s. N ë H i d r o c e n t r a l i n e Komanit po punohet me 4 turbina - kapacitet maksimal dhe shkarkimet arrijnë në 600 m3/s nga porta dhe 670 m3/s nga turbinat. Gjithashtu edhe në Hidrocentralin e Vaut të Dejës po punohet me kapacitet maksimal, me 5 turbina dhe shkarkimet janë në shifrat e 600 m3/s nga portat dhe 520 m3/s nga turbinat. Kryeministri Berisha dhe ish-kreu i METE-s Genc Ruli duke nënshkruar kontratën me EVN
6 E premte, 15 mars 2013 ...Një 16- vjeçar mund të themi se nuk ka zotësi për të vepruar, por ka disa aspekte që mund t`i kryejë. Në bazë të Kodit Civil ai ka të drejtë që të organizohet në organizata shoqërore dhe nëqoftë se ne e kemi këtë moshë të organizuar në organizata shoqërore, ne e kemi shumë të thjeshtë për të arritur në një konkluzion që ky është i aftë të kuptojë dhe të drejtën e votës më mirë, sepse në organizata shoqërore ndeshen me procese votimi. Nga ana tjetër, ai ka të drejtë që ai të ketë një punë, të ketë të ardhura nga kjo punë dhe t`i me- naxhojë këto të ardhura, por ketë kaq nga ana juridike. Unë jam dakort që ky debat që ka nisur të vazhdojë sepse ky debat meriton më shumë vëmendje. Ky debat ka lindur dhe në Austri. Autria e ka plotësuar rezultatin që dëshironte, por kam përshtypjen se ka punuar rreth 4-5 vite për të arritur atë që ka sot. Duke parë tendencën që ka patur ulja e moshës që nga periudhat konservative që nga 30-40 vjeç për të drejtën e votës e dieri në vitet `70 kur u arrit mosha 18 vjeç për të drejtën e votës. Çështja e ndryshimit të Kushtetutës kërkon pjesëmarrje, përfshirje dhe diskutime. Këto diskutime vlejnë jo vetëm për të tërhequr mendimin e grupeve të interesit, por dhe për t'i ndërgjegjësuar forcat politike për mënyrën se si duhen realizuar ndryshimet në Kushtetutë, sepse këto janë reforma që vijnë nga politika. Në rastin tonë kjo erdhi nga kryeministri, por në vende të tjera ka ardhur nga Partia Liberale në Angli. Forcat politike do ulen, do diskutojnë por nuk mund të përjashtojnë nga procesi pjesëmarrjen e shoqërisë civile, grupeve të interesit. Refleksionin e parë që pata kur dëgjova kryeminitrit ishte që “Sikur të vinte nga organizatat e shoqërisë civile apo organizatat e rinisë”. I vetmi ndryshim që do ishte në këtë rast është që këto organizata mund ta kishin bërë më popullore këtë ide. Forcat politike duhet të arrijnë kon- sensusin vetë, por kur të arrijnë kon- sensusin duhet të kenë programe për të paraqitur këtë reformë në shtresat e ndryshme të popullsisë sepse është shumë e rëndësishme që të bindet 16-vjeçari dhe të bindet dhe prindi i tij për integritetin e votës dhe është e rëndësishme që 16-vjeçari të njohë procedurat. Ne jemi sistem liberal dhe kjo na ndihmon për të drejtën e votës. Këtu nevojitet një reformë që kjo reformë do të përfshijë dhe Kushtetutën. Në organet kolegjiale le të ketë zëra rinorë të zgjedhur nga populli, por titullar më duket e pamundur. Krahas Kushtetutës, nevojitet dhe një ndryshim në Kodin Civil si dhe në Kodin Zgjedhor. Këto kërkojnë kohë. Kur i referohemi vullnetit politik, ky mund të arrihen në një kohë të shkurtër, por duhet parë gjatë realizmit se çfarë kërke- sash ka lidhur me këtë çështje. POLITIKE Ministri Olldashi u jep ballakume punëtorëve të tunelit Dje, në ditën e Verës, ndërkohë që “gjysma” e Tiranës ka shkuar drejt Elbasanit, kryeqytetit të festës, ministri i Punëve Publike dhe Transportit, Sokol Olldashi, ka gjetur si mënyrën më origjinale për ta festuar shpërndarjen e ballakumeve tradicionale atyre që, në ditë feste, punonin për të realizuar ndërtimin e tunelit të Kërrabës. Me këtë rast, ministri Olldashi kishte porositur disa qindra ballakume, të cilat ua shpërndau punëtorëve në kantier, duke iu uruar gëzuar atyre dhe gëzuar të gjithëve Ditën e Verës. Ky lajm është shpërndarë nga zyra e shtypit e ministrisë së Transportit. Pak ditë më parë, në mjediset e tunelit një vizitë të tillë bëri edhe kryeministri Sali Berisha, që deklaroi se punimet për këtë vepër infrastrukturore kishin përfunduar, gjë, që me sa duket nuk përkonte me realitetin. Sipas burimeve nga ky dikaster, ajo që po vonon shumë përfundimin e segmentit të ri është ndërtimi i urave që do të lidhin tunelin me gjurmën e re të rrugës Tiranë-Elbasan. Konstitucionalisti fl et për mangësitë në përpilimin e listave zgjedhore Jaho: Votuesit s'njoftohen në banesë, kush përgjigjet Pasaktësitë, ndikohet në mënyrë të drejtëpërdrejtë në zgjedhje Koment NGA AURELA ANASTASI vijon nga faqja 1 Lajmi Konstitucionalisti Njazi Jaho në një intervistë për gazetën “Shqiptarja.com” ngarkon me përgjeëgjë- si pushtetin për mosnjoftimin e zgjedhësve në banesë për qendrat e votimit. TIRANE JAKIN MARENA Konstitucionalisti Njazi Jaho shpjegon pro-cedurën e njoftimit të zgjedhësve për qendrën e votimit, vendndodhjen e numrin rëndor. Ekstraktet përbërëse zgjedhore s'janë publi- kuar çdo muaj në afat, por s'janë bërë as njoftimet e zgjedhësve në banesat e tyre. Kush i bën njoftimet? Ekstrakti i parë i përbërësve zgjedhorë duhej të publiko- hej në ambientet e zyrave të Gjendjes Civile ose në ambi- entet pranë tyre me akses të lirë për publikun, jo më vonë se 3 janari 2013. Ky publikim bëhet nga zyrat e DPGJC, pas mira- timit nga kryetari i njësisë së qeverisjes vendore. Publikimi përsëritet në mënyrë periodike çdo tre muaj deri në shpalljen e listës së zgjedhësve (neni 51, pikat 4 e 7 të Kodit). Përsa i përket njoftimit të zgjedhësve në banesat e tyre, bëhet fjalë për nenin 52 të Kodit. Ai duhet të jetë me shkrim, duhej të përfundonte brenda 4 marsit. Çfarë duhej të përm- bante ky njoftim? Ky njoftim me shkrim duhet të përmbajë qendrën e votimit, vendndodhjen e adresën e saj si dhe numrin rëndor të zgjed- hësve në listën e zgjedhësve të të qendrës së votimit. Cili organ ngarkohet me këtë njoftim...? Për kryerjen e këtij njoftimi, kryetari i njësisë së qeverisjes vendore ngarkon administra- torët e lagjeve ose sipas rastit kryetarët e fshatrave që përf- shihen në njësinë përkatëse të qeverisjes vendore e nëse është e nevojshme dhe persona të tjerë nga administrimi i njësive vendore. Si duhet të veprojnë personat e ngarkuar me njoftimet në banesë? Për këtë fl itet qartë në Kod. Në të thuhet se: “Personat e ngarkuar me njoftimin e zgjed- hësve i dorëzojnë njoftimin zgjedhësit personalisht ose në mungesë të tij, një anëtari madhor të familjes së tij që gjendet në banesë, që fi rmos Ministri që e ka në varësi shërbimin e gjendjes civile duhet të nxjerrë urdhër apo udhëzime edhe për njoftimin e zgjedhësve. Unë nuk e di nëse kjo detyrë ligjore është zbatuar ose jo, ndërsa në nenin 52 pika 5 e Kodit thuhet se: “Shpenzimet për njoftimin mbulohen nga Ministria që mbulon shërbimin e gjendjes civile. Fondi përkatës u shpërn- dahet njësive të qeverisjes vendore në raport me numrin e zgjedhësve që ka çdo njësi e qeverisjes vendore”. Po KQZ e di këtë gjend- je dhe ka patur ajo të drejtë të ndërhyjë? Shprehimisht në Kod për këtë nuk thuhet gjë. Por pa- varësisht nga kjo, ka arësye të besohet se KQZ është në dijeni të moszbatimit të ligjit lidhur me njoftimin e zgjedhësve në banesë. Sëpari vlen të për- mendet se KQZ është organi më i lartë shtetëror i ngarkuar për administrimin e zgjedhje- ve në përputhje me rregullat e përcaktuara në Kod. Së dyti, KQZ ka të drejtë ti kërkojë informacion DPGJC e njësive të qeverisje vendore. Së treti, ka dy auditë teknicienë që ka emëruar vetë e që duhet ta informojnë mbi ecurinë e përgatitjes së zgjedhjeve. Au- ditët teknicienë kryejnë dhe detyra të tjera të përcaktuara në Kod(madje do të thosha e një rëndësie të veçantë) a nuk ishte dhe njoftimi me shkrim i zgjedhësve? Sigurisht që po. Po nëse akordohen fondet, mund të bëhet njoftimi në shtëpi? Edhe pse me vonesë, mendoj se po. Por kjo do të kërkonte një mobilizim dhe ndërgjegjësim të veçantë. Sigurisht edhe një kontroll më rigoroz dhe të përdit- shëm, spese vonesa mund të çojë në veprime formale dhe të padokumentuara. Cilat do të ishin pasojat e moszbatimit të ligjit...? Pasojat mund të ishin të rënda. Ato mund të ndikonin në publikimin e listës zgjed- hore me të meta, mungesa e pasaktësi. Njoftimi me shkrim në banesa do të kontribuonte në përmirësimin e ekstraktit zgjedhor, në publikimin e listës zgjedhore më të saktë e më të plotë. Zbatimi i kësaj do kontribuonte edhe në një pjesëmarrje më të gjëtë në votimet e 23 qershorit 2013. Votimi mes të miturve dhe madhorëve për marrjen e njoftimit”(neni 52, pika 4 e Kodit). Nuk ka pasu njoftim thonë zgjedhësit. Çfarë thotë ligji për këtë? Në nenin 50, pika 2 e Kodit veç të tjerave theksohet se Njazi Jaho
E premte, 15 mars 2013 www.SHQIPTARJA.com14 Suplement javor i SHQIPTARJA.com FOTOGRAFI I NJOHUR Roland Tasho rrëfen projektin e revistës “Ylli” që fi lloi në vitin 1982 dhe mbërriti deri në ditët tonaIntervista ROLAND TASHO: Tri dekada në ndjekje të femrave të bukura të Tiranës TIRANE ROVENA RROZHANI vijon nga faqja 13 ...fotografia mund të na cojë pas, duke na dhënë pasqyrën që pa magjinë e objektivit do të konsid- erohej e humbur.Kështu rikthehet koha për arstiste, aktore, këngëtare, shkrimtare, fëmijë artistësh, doktore shkencash, ekonomiste e shumë gra të cilat fotoreporteri i gjurmoi dhe i fotografoi. “Gjatë punës si fotoreporter në vitet 1982-1990 kam fotografuar vajza e gra të njohura në fusha të ndryshme, mjekësi, arsim, shkencë,art dhe në fusha të tjera si dhe shumë studente të mira në universitete. Ato përveçse të dalluara ishin dhe pjesa më e bukur e Tiranës së asaj kohe. Mbas ndryshimeve politike që ndodhën në vendin tonë, të viteve 1991 shumë nga këto vajza u larguan në vende të ndryshme të botës. Duke u marrë prej vitesh me emigracionin shqiptar në botë, ritakoj këto vajza të cilat me punë e përkushtim të madh janë të njëjtat në profesione pune si kanë qenë dhe në Shqipëri. Njëkohësisht kanë krijuar familjet e tyre. Janë të siste- muara në punë në vendet ku jetojnë, por “kokën e kanë prapa” në vendin e tyre për të cilin duan të kontribuojnë e të ndihmojnë me eksperiencat e tyre. E kam ndjerë këtë në takimet që kam patur dhe shumë shpesh presin një telefonatë, një ftesë….” Kështu shprehet Roland Tasho të cilin kur e pyesim për ato udhëtime që kanë shoqëruar këto fotografi tregon: “Janë takime interesante se i kam fotografuar para viteve 90 dhe tani mbas viteve 2010. I kam fotografuar ditën e parë të shkollës me lule në dorë dhe tani me diplomë në dorë, të marrë në universitete prestigjoze në botë me rezultate të shkëlqyera.”. Dhe ai për- mend mes takimeve interesante atë me Brikena Çabej në Paris… “Në vitet e rinisë Brikena ishte modeli i femrës perëndimore, intelektuale me sharmin e saj dhe mënyrën e prezencës së saj….. Kur ia them këto ajo qesh…dhe i duket paksa e habitshme që ne djemtë e bordurave fl isnim për të….” Pasi tr- egon këtë vështrimi përqendrohet më shumë tek foto e dikurshme e Brikenës dhe ora e kthyer mbrapsht në kycin e dorës së majtë, është një detaj që të rinjtë e atyre kohëve e pikasin men- jëherë. Dhe Roland Tasho e pohon atë pozicion të orës si një modernizëm të asaj kohe. FEMRAT E SUSESSHME JASHTË ARTIT Anisa Markajan e cila kishte ard- hur në një ekspozitë të fotoreporterit në Paris, Huejda El Sajed, mbesa e Tefta Tashko Kocos në të njëjtën pozë si gjyshja e saj, Merita Halili,e shumë emra artistësh të njohur ndajnë suk- sesin me mjaft emra që pak njihen nga publiku për vetë faktin se nuk ushtro- jnë një profesion të lidhur me artin. Këtu ësthë meraku i fotoreporterit që sqaron:”Unë e kam ndërtuar ekspoz- itën tek vajzat e suksesit dhe jo thjesht të artit”. Emra si Blerta Maliqi, Viola Trebicka etj janë për të shembulli i një karriere të sukseshme në disa profesione të rëndësishme. JUSTINA ALIAJ DHE FOTO E PAPUBLIKUAR Në foton e fi ksuar para viteve 90, këngëtarja Justina Aliaj duket në ecje, pranë lulishtes se Skënderbeut me sfond Ministrinë e Energjitikës. Me një fustan të shtrënguar në mes nga një rrip i gjerë, duket kaq pranë modës së sotme, ndërsa në anë të fotos tre djem të ulur dhe një copëz bordure. Bordurë nga ajo e famshmja ku djemtë shikonin vajzat e hidhnin ndonjë fjalë a kompliment. “Justina as që nuk e di ekzistencën e kësaj fotografi e. E kam fi ksuar rastësisht… Ajo ishte e persekutuar atëherë dhe nuk mund të botohej në revistën “Ylli”- thotë Tasho. Del fotoja për herë të parë. Ashtu si edhe fotot e mbesave binjake të Liri Belishovës, të cilat gjitashtu ishin me “cene” në biografi . VACE ZELA DHE FLAMURI Vace Zela nga skena ku duket mjaft e re dhe plot energji gjate interpretimit të një kënge del në një foto me ngjyra me bashkëshortin, në shtëpinë e tyre në Zvicër. Fotoja i përket vitit 2007. “Ajo që më bëri përshtypje ishte fl a- muri. Këngëtarja mbante në shtëpinë e saj flamurin. ” shpjegon Tasho vendin ku është shkrepur foto. INVA, YLLI QË DIHEJ “Me sa më kujtohet Inva sapo kishte mbaruar fakultetin dhe sapo ishte emeruar në teatrin e operas. Bëhet fjalë për vitet 88- 89 dhe unë për revistën “Ylli” fotografoja sukseset e vajzave në atë periudhë. Për kohën fotoja është pak si shumë tolerante por gjithsesi në ambjentin pranë punës. Ka lirshmëri” komenton Tasho fotografi në e sopranos të sapodiplomuar. Në krah të vajzës në bardhë e zi me sfondin dhe veshjet e kohës, rri një Inva e sofi stikuar në cdo detaj dhe tashmë sfondi nuk janë nëntëkatëshet, por opera e Parisit.Foto është shkrepuar në kuadër të ciklit të shqiptarëve në Francë dhe Tasho tr- egon se “punuam gati dy orë dhe bëmë disa shkrepje dhe u zgjodh njëra. Këtu del lëvizja thjeshtësia, background i vendit ku ajo punon”. Intervista Kur me bustin e Hoxhës binte frika Kontakti juaj i parë me aparatin ju kujtohet? Shkrepja e parë dhe kur vendosët t'I kushtoheshit fotografi së? Kam filluar te merrem me profesionin e fotografisë që në 1982 krejt rastësisht. Me kohë u dashurova me profesionin dhe kjo dashuri vazhdon dhe sot. Më kujtohet që kisha shumë dëshirë ta vendosja fi lmin në aparat. Ky është një proces i zakonshëm ,por mua me pëlqente shumë. Më dukej sikur komunikoja me fi lmin i cili përgatitej për të fi ksuar ngjarjen e radhës. Njëkohësisht më pëlqente edhe zhurma e shkrepjes së aparatit pasi veshi të mësohet me këtë lloj melodie. Cili është parimi kryesor i një fotografi profesionist? Po i juaji? Për parimin e një fotografi pro- fesionist duhet një shpjegim i gjatë. Për mendimin tim një fotograf profesionist duhet të niset nga ideja, mendimi. Një foto të bukur e bën dhe një amator, ndërsa një foto të menduar që përcjell ide i takon një profesionisti. I përksini brezit që kemi parë ndërrimin e sistemeve dhe padyshim disa ngjarje të mëdha të kohës kanë hyrë në objektivin e aparatit tuaj? Cilat janë momentet më historike që keni arritur të fi ksoni? Padyshim një nga momentet më të bukura dhe profesionale është pe- riudha e ndërrimit të sistemit, ngjarjet e viteve ‘90 që unë pata fatin të isha me aparat në dorë. Momenti i rrëzimit të Hoxhës ishte një moment i cili do të më mbetet gjatë në kujtesë. Deri atëherë njerëzit kishin pak a shumë frikë të fotografoheshin. Ndërsa në momentin kur ra busti më kujtohet që të gjithë mu afruan që t'i fiksoja në fotografi me dy gishtat lart. Pra ra frika dhe njerëzit u liruan... Më kujtohet një djalë i ri që nxori një fl amur pa yll dhe ishte hera e parë që pashë një gjë të tillë. Fotografi a më e vështirë për tu realizuar për ju cila është? P o t a d u a s h p r o f e s i o n i n vështirësitë zvogëlohen megjithatë fotot që kanë dhimbje brenda janë më të vështirat. Sidomos me kalimin e viteve dhe kur bëhesh vetë prind të bëjnë përshtypje lypësit e vegjël nëpër rrugë. Kanë “teka” njerëzit kur fo- tografohen? Cila është teka që hasni më së shumti? Nëse arrin të bësh një punë për- gatitore edhe me personazhin më të vështirë mund të bësh fotografi lirshëm. Pra puna përgatitore është shumë e rëndësishme në procesin e fo- tografi mit. P.sh një personazh që ishte i vështirë për tu fotografuar ishte dhe përkthyesi Robert Shvarc. Megjithatë unë kam një libër me fotografi të e tij. Pra e rëndësishme që ti shpjegosh per- sonazhit përse duhet dhe cfarë qëllimi ke ti për të bërë fotografi . Nga Tirana në mbarë botën shqiptaret që kanë bërë karrierë në profesionet e tyre Inva Mula fotografuar nga Roland Tasho Fotografi Roland Tasho
12 E premte, 15 mars 2013 SPEKTAKEL Spitali Amerikan në bashkëpunim me Raiffeisen Bank ju mundëson financimin nga 100 000 Lekë deri në 700 000 Lekë për Paketën e Lindjes dhe IVF. TENORI shqiptar këndoi mbrëmë me Placido Domingon në teatrin Metropolitan të Nju Jorkut. “Latinos Post” boton një reportazh ekskluziv. Pir- gu, shtatë net shfaqjeje me “Traviatën” në Nju Jork Reportazhi Një udhëtim heroik në karrierën ndërkombëtare “Traviata” e Saimir Pirgut në Nju Jork NEW YORK NGA DAVID SALAZAR Ja, ai ka hyrë në fazën e pro-vave gjenerale me veshjen e aktit të parë të operës “Traviata” në teatrin Metropoli- tan të Nju Jorkut, Saimir Pirgu që luan Alfredo Germontin ecën sa majtas djathtas dhe qën- dron i izoluar nga turma pranë Violetës, Diana Damrausë, e cila qëndron në një shtrat me ngjyrë të kuqe të ndritshme. Ky i huaj i ardhur nga larg përfundimisht do të vjedh zemrën e Violetës dhe ka një rol të rëndësishëm në jetën e saj. Prezantimin e tij e bëjmë duke hequr një paralele interesante me atë që Saimir Pirgu pretendon në faqen e tij të internetit, se është një njeri i ri “i ardhur nga hiçi” që ngjiti shkallët e një karriere ndërkombëtare. Shikojeni këtë në facebook-un e tij. Arritjet e Pirgut në operën botërore janë si të askujt tjetër. Tashmë një këngëtar “i vjetër” në moshën 31-vjeçare, ai ka lin- dur në Shqipërinë komuniste. Kur ishte në moshën 6-vjeçare ai u detyrua për të studiuar në violinë. Pirgu ua tha këto fjalë gazetarëve gjatë një interviste në Nju Jork ditën e martë. “Nuk ishte zgjedhje shumë e kënaqshme për mua. Por kjo më ka nxitur talen- tin më shumë, sepse ne dëshi- ronin të konkur- ronin me vendet e tjera”. Edhe pse nuk kënaqet me këtë, Pirgu i është mirënjohës përvojës si muzikant që në moshë të re. “Falënderoj zotin që kam luajtur në violinë. Kjo ma bëri më të lehtë rrugën për t'u bërë muzikant”, deklaroi ai. Djaloshi vendosi të këndonte në kohën e regjimit denigrues komunist dhe kur rrit u largua në vitin 2000 nga Shqipëria për të studiuar muzikë në Itali. Ai aplikoi për një program më të zhvilluar duke kënduar në kon- servatorin e Claudio Monten- verdit në Balzano, derisa më në fund vendosi të bëhet këngëtar. TAKIMI ME PAVAROTIN Pas këtij udhëtimi prej shtet- it të tij komunist për të bërë një karrierë ndërkombëtare si art- ist, Pirgu mori kthesën e madhe vetëm pas gjashtë muajsh pasi kishte arritur në Balzano. Ten- ori legjendar Luçiano Pavaroti ishte në një qendër SPA-je dhe pyeti për një këngëtar që do të sillnin të performonte me të. Vito Brunetti, mësuesi i Pirgut i kishte sugjeruar 19-vjeçarin dhe performanca e tij e impresionoi superstarin aq shumë sa që ai e mori Pirgun nën kujdesin e tij. “Ishte çasti më fatsjellës në jetën time”, deklaroi Pirgu. “Çdo vit kur Luçiano kishte kohë, ai më ftonte në shtëpinë e tij për të kënduar me të. Por edhe të shihte zhvillimin tim. Pirgu u pajis me mësimet e Pavarotit, të cilat i praktikon në shumicën e repertorit të tij dhe, dhe në çdo rast kujton gjithçka që tenori i madh i mësoi atij. “Nga Luçiano kam mësuar shumë. Isha i lid- hur kaq ngushtë me të, por në ata kohë nuk isha shumë i qartë për të kuptuar gjithçka prej tij, sepse kam qenë shumë i ri. Tani për mua çdo gjë është e qartë. “Atëherë isha si një sfungjer që thithte gjithçka dhe tani unë jam i liruar prej ujit të shumtë” NË SKENË ME PLAÇIDO DOMINGON Pirgu ngjitet në skenë duke u takuar me një tjetër tenor legjendar Plaçido Domingon. Pirgu përfi ton nga përkrahja e Domingos, duke bërë një ngjitje të re në karrierën e tij në Shtetet e Bashkuara. Të dy punuan së bashku në Paris, në “Cyrano de Bergerac” të Alfanos. “U ndjeva shumë mirë. Të ishe në krahun e tij, ishte gjëja më e mirë. Ai është një luan i madh. Ju mund ta ndjeni energjinë e tij në trupin tuaj”, tha Pirgu. Ai i referohet njërit prej mo- menteve të shfaqjes, pasi kishte përfunduar provat e veshjes. Në fund të skenës së parë në aktin e dytë me Germont, luajtur nga Domingo, tenton të bindë djalin e tij për të lënë Violetën dhe të kthehet në fshat me të. Alfredo e refuzon babain e tij vazhdimisht Tokio, Festivali Salzburgut, Vjenë, etj, etj, dhe me dirigjues të mëdhenj si N. Harnoncourt, R. Muti, C. Abbado, A.Pappano, F.Luisi, dhe mes tyre Lorin Maazel. Pirgu ndihet shumë me fat në lidhje me mundësinë për të punuar me artistë kaq të mëd- henj dhe mbresat nga përvojat e ndryshme e kanë formuar atë në mënyra të mrekullueshme. Ai ia atribuon suksesin Abbados, duke e konsideruar të parin që i dha besimin atij, kur punuan të dy së bashku në “Così fan tutte”, gati dhjetë vjet më parë. “Ai ishte mjeshtri i parë që besoi tek unë”, deklaroi Pirgu. “Ai më tha:” Unë besoj në muzikalitetin tënd dhe në intuitën tënde”. Duke iu referuar dirigjentit të “Traviatës”, Yannick Nezet- Seguin, Pirgu nuk mund të bunte një vlerësim më të mirë se ky: “Ai është gjithmonë brenda frymës tonë”, vuri në dukje ai. “Ai e di se si punon zëri”. PROJEKTET E ARDHSHME DHE REPERTORI Shumica e repertorit të Ten- orit të ri është në italisht, por ai vë në dukje se do të këndojë edhe në repertorin francez në vitet e ardh- shme, duke përfshirë rolin krye- sor në Gounod te “Faust”, Romeo te “Romeo et Juliette”, dhe Mass- enet te “Werther”.... Megjithëse, atij i është pjekur zëri herët, i është përcaktuar edhe se cilin drejtim do të përshtatet repertori i tij. Ai bën kujdes në përzgjedhjet e tij, por persona të rëndësishëm në botën e operës kanë kërkuar që tashmë ai të ketë në repertorin e tij edhe vepra shumë të forta për zërin lirik të tenorit, duke përf- shirë rolin titanik të Siegfried Wagner... Pas “Traviatës”, Pirgu do të niset për në Çikago për të punuar me Rikardo Mutim për të kënduar Bahun. Ai kurrë nuk e ka kënduar Bahun, por ai beson te dirigjuesi i tij dhe pohon: “Kur Riçardo Muti prek diçka, ajo është e përkryer.” Pas Çikagos Pirgu niset për në Zyrih për të kryer më shumë “Traviata” me Damraun. “Ne kemi energjinë. Kemi alkiminë tonë” tha ai në lidhje me marrëdhëniet e tij të punës me sopranon gjermane. “Traviata” u ngjit në skenë të të enjten 14 mars dhe do të shfaqet edhe 7 net të tjera. Dhu.Ha. Shënim: Reportazhi është botuar me shkurtime të vogla. Mestitujt janë redaksionalë dhe e lë të moshuarin pa asnjë zgjedhje tjetër për të arritur atë “dashuri të vështirë”, dhe ia përplas me pëllëmbë në fytyrë. Kur Domingo goditi Pirgun, e gjithë audienca stepet dhe për një moment një tension i madh ka përshkuar sallën. “Kjo nuk ka ndodhur më parë”, tha Pirgu në lidhje me reagimin e audiencës së tronditur. Por ai beson se kjo ka ndodhur, “sepse energjia, le ta themi mes nesh, -thotë ai -ishte aq e lartë. Të them të vërtetën. Unë kam qenë mjaft i lumtur.” Performanca e Pirgut në rolin e Alfredos shfaqet për dytën herë në Metropolitan. Ai ka gëzuar një karrierë ndërkom- bëtare që e ka arritur në skena të mëdha si Verona, Zurich, Bolzano, Londër, Paris, Madrid, Pirgu ngjitet në skenë duke u takuar me një tjetër tenor legjendar Plaçido Domingon. Pirgu përfiton nga përkrahja e Domingos, duke bërë një ngjitje të re në karrierën e tij në Shtetet e Bashkuara Tenori Saimir Pirgu Saimir Pirgu në rolin e Alfredo Germontit në Metropolitan Opera
20 E premte, 15 mars 2013 DOSSIER Si dhe kur e ka njohur vjehrrin e saj, Enver Hoxhën. Jeta si nuse në familjen Hoxha, në qendër të ish-Bllokut në Tiranë dhe ç'mendim ka për hapjen e dosjeve të ish-Sigurimit. A e ka hedhur në gjyq Blendi Fevziun dhe përse e akuzon? Si rrodhën vitet pas rënies së regjimit të vjetër dhe ç‘ mendon për arritjet e djeshme e ato të sotme. Cila ka qenë arsyeja e vërtetë e dorëheqjes së Enver Hoxhës nga postet e rëndësishme të Kryeministrit dhe Ministrit të Jashtëm dhe sa libra përmbante biblioteka e tij. Këto dhe detaje të tjera, disa prej tyre të regjistruara për herë të parë, përbëjnë edhe thelbin e intervistës së njërës prej dy nuseve të familjes Hoxha dhe njëkohësisht, mbesës së ish- pasardhësit të tij në vitet e fundit të monizmit, Teuta Hoxha. ** * Një nga punët tuaja është edhe libri mbi Ismail Qe- malin, por kur kam kërkuar librin tuaj, nuk e kam gjetur, ndërkohë që shumë historia- në e studiues më kanë dhënë vlerësime për atë libër? Në fakt është e vërtetë ajo që thatë ju, por unë modestisht mendova se për 100-vjetorin e pa- varësisë do të kishte shumë botime apo prurje të reja, apo studime, dhe kështu që mendova se pas 30 vjetësh që libri kishte parë dritën e botimit, mbase do të ishte i tepërt. Në cilat arkiva keni studi- uar për këtë libër, vetëm në Shqipëri? Sapo mbarova shkollën për histori-arkivistikë, u cak- tova në Arkivin e Shtetit dhe puna e parë që m'u caktua ishte të hu- lumtoja dokumente mbi jetën e Ismail Qemalit , për të bërë një botim. N j ë k ë r k e s ë e bërë nga Arkivi i Shtetit drejt Min- istrisë së Jashtme turke, në 1981, e cila u pranua, mundësonte që të hulumtoja edhe në arkivat e Stam- bollit. Ndaj, bashkë me një shoqen time, shkuam në Stamboll ku gjetëm dokumente që janë botuar në libër dhe që për mua mbeten do- kumentet më të rëndësishme. A kishte njohuri për fig- urën e ismail Qemalit, Enver Hoxha? Ai jo vetëm që kishte njohuri, por figurën e tij e vlerësonte, e quante arkitekt të shpalljes së pavarësisë dhe diplomat të rangut europian. Enver Hoxha gjithmonë kur fl iste për Ismail Qemalin, nuk RRËFIMI Në “Debat”-in e “Channel One”, ajo rrëfen si dhe kur e ka njohur vjehrrin e saj, jetën në ish-Bllok pranë familjes Hoxha dhe se ç'mendim ka për hapjen e dosjeve Intervista TEUTA HOXHA: Në ‘91 Nexhmija nuk donte gjak në shtëpinë e Enverit! TIRANE ROLAND QAFOKU thoshte rëndom ashtu siç themi ne tani: Isamil Qemali, por Plaku i Vlorës. Ju keni bërë disa deklarata publike që janë diskutuar dhe njëra prej tyre ka qenë edhe ajo e ditarëve të Enver Hox- hës. A mund të na e shpjegoni këtë çështje? Bëhet fjalë për 130 ditare, ose blloqe kalendarike. A bëhet fjalë për 130 blloqe që ai mbante shënime, apo ditarë më vetë? Jo për ditarë, siç janë me da- tat përkatëse. Ndër to 100 ishin tamam ditarë, kurse 30 ishin kujtimet e tij. Këto u dorëzuan pas vdekjes së Enver Hoxhës, në shkurt të vitit 1986, në arkivin e Komitetit Qendror. Dorëzimi është bërë në bazë të procesverbaleve dhe më pas në ngjarjet e '91, i gjithë arkivi i Komitetit u dorë- zua në Arkivin e Shtetit. Para disa kohësh, kur doli libri i Blendi Fevziut “Biografi për Enver Hoxhën”, unë shkova në Arkivin e Shtetit dhe kërkova origjinalin e këtyre ditarëve. Ata m'u përgjigjen se nuk ekzistojnë këto ditare në arkivë, ndërkohë që ne kishim proces- verbalet e dorë- zimit të këtyre ditarëve. S o t n u k ekziston asnjë? Asnjë prej kë- tyre 130 ditarëve nuk ekziston. Përse e lidhni këtë me librin e Blendi Fe- vziut? Jo nuk ka aspak lidhje, ai ishte thjesht ngacmimi për t'i kërkuar. Sepse është folur në media që keni hedhur Blendi Fevziun në gjyq e të tjera si këto, por nuk është aspak e vërtetë. Përse keni qenë aq kritike ndaj atij libri, znj.Hoxha? Kam qenë kritike sepse ai libër që në titull ishte një mashtrim për opinionin publik, sepse titulli është biografi e mbështetur mbi doku- mente origjinale, dhe madje të pabotuara ndonjëherë. Libri është i ngritur më shumë mbi dëshmitë gojore të disa personave, që sig- urisht kanë qenë kundërshtarë të Enver Hoxhës. Nëse kërkon të bësh një biografi , atëherë duhet të mar- rësh edhe persona që mbështesnin Enver Hoxhën dhe më pas si studiues, bën balancën dhe del me një mendim tëndin. Problemi qëndron tek cilësimi si një biografi , sepse nëse ai do të bënte një libër që do t'a titullonte “Mendimi i Blendi Fevziut për Enver Hoxhën”, atëherë as nuk do të më interesonte fare. Biografia në vetvete është një botim serioz, shkencor dhe i mbështetur mbi dokumente. Zonja Hox- ha, kalojmë tek çështja e bib- liotekës së En- ver Hoxhës, si ishte ajo? Biblioteka e E n v e r H o x h ë s mund të them se ishte biblioteka personale më e pasur dhe më me shumë libra. Ajo ka pasur rreth 25 mijë kopje librash. Ai ishte jo vetëm një lex- ues i kualifi kuar, por kishte edhe kujtesë të jashtëzakonshme. Ku janë këto libra sot? Në '91, kur ne u larguam nga shtëpia, Nexhmija vendosi që bibliotekën t'a linte ashtu siç ishte, sepse ajo mendonte se biblioteka ishte një pasuri kombëtare. Por ajo bibliotekë, mund të them, u vodh, dhe tani gjenden vetëm 2.700 kopje, të cilat u dërguan në Bibliotekën Kombëtare dhe nuk janë ruajtur si “biblioteka e Enver Hoxhës”, por e kanë shpërndarë në të gjithë fondin e bibliotekës, si libra të zakonshëm. Çfarë librash kishte në atë bibliotekë? Aty kishte libra shumë të mirë dhe kryesisht ajo kishte libra në frëngjisht, pasi Enveri e zotëronte shumë mirë atë gjuhë. Përmbajtja e saj ishte e ndryshme, nga të gjitha fushat. Znj. Hoxha, kur e keni takuar Enver Hoxhën për herë të parë? E kam takuar k u r k a m q e n ë fëmijë. Unë jam d h e m b e s a e Ramiz Alisë dhe për vetë marrëd- hëniet e afërta që kishte babai im me xhaxhain, R a m i z i n , n e pushimet e verës i kalonim bashkë në Durrës dhe aty kam parë për herë të parë En- ver Hoxhën. Më kujtohet gjithnjë i veshur elegant, me kostum të bardhë, madje si fëmijë që isha, më bënin çudi edhe këpucët e bardha që ai vishte, dhe shumë herë e kemi takuar në ato kohë, por nuk mbaj mend ndonjë bisedë me të. Si ka qenë marrëdhënia juaj në familjen e Enver Hox- hës, si funksiononte familja Hoxha? Si jetonit së bashku në një shtëpi edhe pse, mesa unë di, kishit apartamente të ndara. Kjo ishte edhe një ndër arsyet që j b j b b Kosovën e ka pasur një nga preokupimet e tij kryesore dhe të partisë komuniste, deri në dërgimin e divizioneve për çlirimin e Kosovës. Më pas, ai ka bërë përpjekje të mëtejshme, por aq sa mund t'i lejohej Flet njëra nga nuset e familjes Hoxha: Në '92-'93 për çdo biznes që hapej, thuhej se e ka Ilir Hoxha NË FOTO: Teuta Hoxha duke folur në emisionin “Debat” të gazetarit Roland Qafoku, në TV Channel 1 NË FOTO: Teuta, Ilir dhe Nexhmije Hoxha duke përkujtuar Enver Hoxhën në ditët e sotme NË FOTO: Teuta Hoxha me familjen dhe Enver Hoxhën në vitet e fundit të jetës së tij
24 E premte, 15 mars 2013 Departamenti i Marketingut: Cel: +355696060419 marketing@shqiptarja.com Shpërndarja: Saimir Zenelaj cel : +355696060418 Ermal Kacaniku cel : +355696088847 • Alba Malltezi Drejtore e Përgjithshme e Free and Fair Media Group • Anila Basha Drejtore e Shqiptarja.com • Genc Kondi Zv.Kryeredaktor Politika: Jakin Marena Ekonomia: Genc Kondi Sociale: Esmeralda Keta Kulturë: Admirina Peçi Design: Altin Aliaj Genti Manelli Website: Suela Gera Indrit Maraku Redaksia: Rruga: “Dervish Hima” tre kullat, kulla e dytë-Tiranë. E-mail: redaksia@shqiptarja.com - Website: www.shqiptarja.com - Mobile: +355696060421 - Shtypur në shtypshkronjën: A.K shpk, Rruga 5 Maji, Tiranë LAJME NGA BOTA Origjina e Lajmit! VALË UHF SATELITORTOKESORE KANALI 50KANALI 48 NË PREFEKTURAT: TIRANE - DURRES - LEZHE - FIER KANALI 158 Do na ndiqni në gjithë Shqipërinë, Maqedoni, Kosovë, Itali, Greqi GKH«Qs«SMHVsQWMHWsU«Ws«(XURSsV Do na ndiqni në gjithë Shqipërinë GJITHMONE PRANE JUSH! www.shqiptarja.com ■ BE-Kosovë, Catherine Ashton në Prishtinë Presidentja e Republikës së Kosovës, Atifete Jahjaga dhe kryeministri i Republikës së Kosovës, Hashim Thaçi, u takuan dje me përfaqësuesen e lartë të BE-së për Politikën e Jashtme dhe Sigurinë, baroneshën Catherine Ashton. Presidentja e Kosovës theksoi se me rëndësi është që Kosova të marrë sinjale pozitive nga BE-ja, posaçërisht në procesin e liberalizimit të vizave dhe atë të Marrëveshjes së Stabilizim Asociimit. Ndërsa Ashton tha se “është arritur një përparim i dukshëm në dialog dhe theksoi rëndësinë e zbatimit të të gjitha marrëveshjeve të arritura”. ■ Françesku I nis aktivitetin si papë Ati i ri i Shenjtë i kishës katolike, Papa Françesku, e ka nisur ditën e parë të tij në këtë pozicion me një lutje në Bazilikën Shën Maria e Madhe. Papa është lutur në Kapelën Paolina, përpara imazhit të Madonna Salus Populi Romani dhe më pas është spostuar në Kapelën Sistine të së njëjtës bazilikë, ku është lutur sërish. Në fund, ai është ndalur tek varri i Shenjtorit Pio V. Kur Papa ka dalë nga bazilika, ai ka përshëndetur me dorë disa studentë të një shkolle që ndodhet përballë objektit të kultit, të cilët kishin dalë në dritare. ■ India bllokon lëvizjen e ambasadorit italian Gjykata e Lartë e Indisë ka urdhëruar ambasadorin italian që të mos largohet nga vendi, pas refuzimit të Romës për të kthyer dy marinarët e akuzuar për vrasjen e dy peshkatarëve vitin e kaluar në Kerala. Gjykata u kishte lejuar marinarëve të ktheheshin në Itali për të votuar në zgjedhjet e muajit të kaluar. Ambasadori Daniele Mancini, nga ana e tij ka siguruar personalisht gjykatën se marinarët do të kthehen brenda datës 22 mars, por Roma zyrtare ka gjetur një shkak ligjor për të mos kthyer më ushtarakët në Indi. ■ Nju Jork, Kullat Binjake ngrihen përsëri Ditën kur ranë Kullat Binjake, kryebashkiaku i Nju Jorkut, Rudy Giuliani, deklaroi se ato do të ngriheshin përsëri. Më shumë se një dekadë më vonë, një Qendër e re Tregtare ose “Kulla e Lirisë” është kompletuar pothuajse krejtësisht. Ndërtesa kolosale, që ngrihet mbi horizontin në Manhattan, së shpejti do të kurorëzohet me një majë, që do ta bëjë atë ndërtesën më të lartë në hemisferën perëndimore. Pjesa përfundimtare e majës 124-metërshe pritet të dërgohet në vendin ku ka qenë Qendra Botërore Tregtare. Pas përfundimit të Qendrës Tregtare Botërore, ajo do të qëndrojë në lartësinë 541 metra. ■ Trupi i Çavezit, vështirësi për t'u balsamosur President i i përkohshëm i Venezuelës, Nicolas Maduro, tha se nuk është aspak e përshtatshme që trupi i ish-presidentit Hugo Chavez të balsamoset. Më herët, ai kishte sugjeruar që të balsamosej si Lenini, Ho Shi Mini dhe Mao Ce Duni. Maduro shtoi se ekspertët rusë dhe gjermanë thanë se kjo gjë është pothuajse e pamundur, pasi trupi nuk u përgatit në kohë dhe tashmë paraqet vështirësi për të kryer një veprim të tillë, theksoi ai. ■ Bruksel, nis samiti për valutën e përbashkët Filloi dje në Bruksel samiti dyditor i Këshillit Evropian, ku do të diskutohet për valutën e përbashkët të 17 prej 27 vendeve anëtare të Bashkimit Evropian, që përdorin monedhën euro. Ky samit vjen pas paralajmërimit për krizë të re në Eurozonë, e cila kësaj radhe thuhet se do të shkaktohet për shkak të dështimit ekonomik të Qipros. Samiti kryesohet nga kryetari i ri i Eurogrupit, Xheroen Dijselblom.
10 E premte, 15 mars 2013 AKTUALITET Mjeku Petrit Bara “Qytetar Nderi” i Peshkopisë Vlerat njerëzore çmohen nga njerëzit e mençur”. Kjo sentencë, bash- kudhëtare e historisë së njerëzimit, gjen mishërim të plotë në propozimin e kryebashkiakut demokrat Ilir Krosi dhe në vendimin e Këshillit Bashkiak të qytetit verilindor për t'i dhënë Prof. Dr.Petrit Barës titullin “Qytetar Nderi i Peshkopisë”. Kurorëzimi i këtij titul- li sinjifi kativ, propozim edhe i Lidhjes së Intelektualëve të Dibrës, ndodhi gjatë një ceremonie mbresëlënëse që bashkia e Peshkopisë organizoi më 13 mars 2013 në Pallatin e Kulturës të këtij qyteti. Deputeti demokrat Sherefedin Shehu, kryebashkiakët e Peshkopisë, Ilir Krosi, Bulqizës, Roland Keta e i Dibrës së Madhe, Argëtim Fida, anëtarët e këshillit bashkiak, intelek- tualë dibranë të të gjitha trevave, mes të cilëve edhe mjeshtri i madh Bujar Kapexhiu, nderuan dekanin e Fakultetit të Shkencave Mjekësore, Petrit Bara, i cili demonstron një model të ri sjelljeje dhe përkushtimi ndaj bashkëqytetarëve të vet. OSAC për Shqipërinë, problem siguria Byroja për Sigurinë Diplomatike këshilla amerikanëve SHBA: Krimi në rritje, bëni kujdes! Lajmi Byroja Amerikane për Sigurinë Diplo- matike publikon raportin vjetor për Shqipërinë, duke këshilluar qytetarët e saj që të jenë të kujdesshëm ndaj krimit dhe sigurisë në vend. TIRANE ELONA ELEZI “Statistikat e fundit të kriminalitetit tregojnë një rritje të krimeve të dhunshme, duke evidentuar më së shumti përdorimin e eksplozivëve, shumica e të cilave të vendosura në makinë dhe të shpërthyera nga distanca” Anwar Rivzik Palestinezi u vra me eksploziv pranë Ambasadës Amerikane Më 9 maj të vitit 2012, një shtetas palestinez u ekzeku-tua me eksploziv në banesën e tij në rrugën “Budi”, prapa Ambasadës Amerikane. 43-vjeçari Anwar Rizvik, zëvendësdrejtor i fabrikës së çimentos së Fushë-Krujës mbeti i vrarë në orët e paradites, teksa në banesë gjendej edhe e bija. Ngjarja e cila mbetet ende pa autorë, tronditi të gjithë zonën dhe alarmoi edhe rojet e sigurisë së Am- basadës së SHBA-ve, të cilët ishën të parët në vendngjarjes, menjëherë pas shpërthimit. Nga ekspertiza kriminal- istike rezultoi se sasia e eksplozivit ishte vendosur në në portën e jashtme të vilës dykatëshe, me një mekanizëm që aktivizohej pas hapjes së saj, por që për siguri mund të telekomandohej nga një distancë e përcaktuar. Anwar Rizik kishte marrë edhe nënshtetësinë shqiptare, gjashtë muaj para ngjarjes, nga një dekret i nxjerrë nga presidenti i Republikës. Çdo shtetas amerikan që viziton Shqipërinë duhet të jetë i kujdesshëm nga krimi i rrugës, kur udhëton me makinë, kur është në ndonjë bar apo kur pi ujë. Byroja Ameri- kane për Sigurinë Diplomatike, OSAC, ka përgatitur një raport të drejtpërdrejtë që nxjerr në pah krimin e rrugës, rastet e shtu- ara me eksploziv të telekoman- duar, dhe shërbimin spitalor i cili në raport përcaktohet si problem madhor. KRIMI DHE SIGURIA OSAC thotë se “krimi i or- ganizuar mbetet një problem serioz, por dhuna që shkakton ai rrallëherë ndikon mbi komu- nitetin ndërkombëtar”. Krimi i rrugës është shumë i zakonshëm në zonat urbane, veçanërisht gjatë natës. “Statistikat e fundit të kriminalitetit tregojnë një rritje të krimeve të dhunshme, duke evidentuar më së shumti përdorimin e eksplozivëve, shu- mica e të cilave të vendosura në makinë dhe të shpërthyera nga distanca ose bomba të vëna në rezidenca private” – evidenton Byroja. Duke vijuar, OSAC shton se aktiviteti kriminal ka pësuar rritje anembanë, i reflektuar në rritjen e vrasjeve dhe të vjedhjeve me armë. Shumë nga veprat penale me përdorimin e armëve ndodhin në pjesën veriore të vendit. SIGURIA RRUGORE Aspektet më shumë të rrezik- shme të të jetuarit dhe punuarit në Shqipëri, sipas OSAC, janë pasiguria e drejtimit të autom- jeteve, zakonisht në rrugët kombë- tare dhe përgjithësisht në gjendjen e varfër të rrugëve. Gjendja e rrugëve është veçanërisht e var- fër në zonat rurale, gjatë muajve të dimrit dhe në periudhën me reshje të shumta shiu. Përveç kësaj, shkurtimet sporadike të energjisë ndonjëherë ndiko- jnë në errësimin e plotë, duke shkaktuar mosfunksionimin e semaforëve dhe sinjaleve të trafi kut. Vjedhja e makinave është një problem madhor. DHUNA FETARE OSE ETNIKE Duke iu referuar censusit 2011, afërsisht 57% e popull- sisë identifikohen si mysli- manë, por islamikët radikalë kanë pak aderues. Shumica dërrmuese e shqiptarëve janë fuqimisht laikë, pavarësisht besimeve të tyre fetare. Përg- jatë viteve të fundit, disa organizata islamike jo-qeveri- tare kanë bërë përpjekje për të rritur popullaritetin e tyre por janë përballur me një sukses shumë të kufi zuar. REAGIMI POLICOR Raporti amerikan evidenton se si rezul- tat i burimeve të kufi - zuara dhe fuqisë punë- tore, reagimi i policisë shpesh është i vonuar, por ajo ka prirjen që të përgjigjet menjëherë kur kontaktohet nga përfaqësues të komunitetit ndërkombëtar. Një shqetësim që lidhet me performancën e policisë janë rrogat e tyre të ulëta dhe një potencial kor- rupsioni. KRIMET DHE MASHTRIMET Një kujdes i veçantë, sipas raportit, duhet të praktikohet në baret e Tiranës, ku kryesisht në orët e para të mëngjesit reg- jistrohen incidente të dhun- shme, shpeshherë me për- dorimin e armëve të zjarrit. Individët duhet të marrin masa paraprake të sigurisë, duke mos rënë në sy dhe të udhëtojnë në grup sa herë të munden. Ata nuk duhet të bëjnë rezistencë në rastet kur sulmohen, dhe këshillohen të shmangnin lëvizjet gjatë natës nëpër qytete, për shkak të rrezikut nga aksidentet au- tomobilistike. REKOMANDIMET PËR SHËNDETIN Urgjencat mjekësore janë një tjetër pikë së cilës By- roja Amerikane për Siguri- në Diplomatike i kushton një vëmendje të veçantë. Duke e përcaktuar shërbimin mjekësor si një problem serioz dhe të kufi zuar në dhënien e ndihmës, OSAC rekomandon që çdo shtetas amerikan që viziton Shqipërinë dhe që është nën një trajtim të vazhdueshëm mjekësor, të marrë me vete kurën, në dozat e duhura. Byro- ja liston një sërë klinikash dhe spitalesh private, ku qytetarët amerikane duhet të drejtohen në rast urgjencash apo për marrjen e kurave. Vizitorët këshillohen të pijnë vetëm ujë të blerë, pasi uji i çezmës nuk është aq i pastër sa të plotësojë standardet e Shteteve të Bashkuara. Ata këshillohen gjithashtu që të vaksinohen kundër Hepatitit A dhe B, dhe të bëjnë dhe vaksina të tjera, si parandalim kryesor para udhëtimit drejt Shqipërisë. Fenomeni “Evidentohet rritje e krimeve të dhunshme, më së shumti përdorimi i eksplozivëve, shumica e të cilave të vendosura në makinë dhe të shpërthyera nga dis- tanca ose bomba të vëna në rezidenca private” Në foto: Faksimile e raportit të OSAC për shqipërinë Mjeku Petrit Bara
E premte, 15 mars 2013 www.SHQIPTARJA.com16 Suplement javor i SHQIPTARJA.com Dëshironi të shihni një film 20TH CENTURY FOX e nxori fi lmin në kuadër të 25 vjetorit të sagës “Die Hard” duke shoqëruar pre-mierën me një skenë të panjohur të fi lmit të parë Aktori i njohur në një tjetër aventurë në rolin më ikonik të karrierës së tij, John McClane “A Good Day to Die Hard” fi llon projeksionet këtë fundjavë në kinema Pas gjashtë vitesh saga “Die Hard” rikthehet sërish në ekranin e madh me një kapitull të ri me një ditë të mirë për të vdekur, sic mund të përkthehet titulli “A good day to die hard”. Dhe bashkë me fi lmin që fi llon projeksio- net ditën e premte, dt 15 mars në kinema Millennium, rivjen aktori i njohur Bruce Willis në rolin më ikonik të karrierës së tij, John McClane , personazhit protagonist të sagës, heroit me aftësi të tilla që e bëjnë të jetë gjithnjë triumfues. Këtë herë John McClane, udhëton drejt Rusisë për të ndihmuar djalin e tij, Jack (interpretuar nga aktori Jai Courtney), që të dalë nga burgu, por të dy gjenden mes një shkëmbimi zjarresh nga terroristë. Të dy McClane do të angazhohen në një op- eracion kundër një komploti që rrezikon botën dhe do të zbu- lojnë se formojnë një skuadër heronjsh të pamposhtur. “A Good Day to Die Hard” është drejtuar nga regjisori John Moore dhe shkruar nga Skip Woods. Ky është fi lmi i pestë i sagës që u shfaq për herë të parë në kinema rreth 25 vite më parë. Aksioni , ironia, dhe tensioni që karakterizuan fi lmin u bënë një tipar dallues i kësaj sage edhe në fi lmat e tjerë. Natyrisht që merita i takonte edhe aktorit Bruce Willis për interpretimin e tij në rolin e një polici. Pikërisht falë protagonistit saga Die Hard vijoi me filmat e saj në vite për të ardhur në këtë produksion të pestë ku pa- varësisht ngjarjeve, vëmendja kryesore mbetet tek ai, John McClain dhe skenat e gjata e spektakolare të aksionit këtë herë shoqëruar me muzikën e Marco Beltramit Studio 20th Century Fox e nxori filmin pikërisht në kuadër të 25 vjetorit të sagës “Die Hard” duke e shoqëruar premierën me një skenë të panjohur të fi lmit të parë dhe duke bërë dy premiera të tjera në Europë ndërsa në disa nga kinematë amerikane u shfaqën edhe fi lmat e tjerë të sagës duke zhvilluar kështu një maratonë të sagës. Deri në 10 mars,”A Good Day to Die Hard” arkëtoi mbi 240 milionë dollarë ndërsa fundjava e parë e projeksioneve ishte një rekord më vete për fi lmin e pestë të kësaj sage. SKEDA E FILMIT Titulli: “A good day to die hard” Regjia: John Moore Skenari: Skip Woods Aktore: Bruce Willis , Jai Courtney, Cole Hauser, Se- bastian Koch, Yuliya Snigir, Anne Vyalitsyna Gjinia: Aksion, Triller Kohëzgjatja: 97 minuta Sinopsi: John McClane udhëton drejt Rusisë për të ndihmuar djalin e tij, Jack dhe zbulon se ai është pjesë e shërbimeve sekrete ameri- kane, për të parandaluar një shpërthim bërthamor. Të dy duhet të kalojnë peripeci për t'iu kundërvënë forcave ter- roriste dhe do te zbulojne se jane heronj te pandalshem. Adrenalina quhet Bruce Willis
8 E premte, 15 mars 2013 POLITIKE SHBA, Ambasada nga 28 nëntori pa fl amur, furtuna Sandy e rrëzoi Për Blushin: Theu kaviljen, por do shërohet Kreu i PS: Valin e morëm në Vlorë. Këtu Damjani, Taulanti Dita e Verës, batutat e Edi Ramës në drekë Lajmi Kryetari i PS Edi Rama ka shfrytë- zuar festën e Ditës së Verës në Elbasan ku në një drekë të organizuar me krye- bashkiakë, deputetë dhe drejtues vendore të deklarojë Valenti- na Leskajn në Vlorë, ndër ka bërë batuta me Blushin, Ballën, Gjiknurin etj TIRANE JAKIN MARENA Kreu i Partisë Socialiste ka qënë me të vërtetë në formë ditën e djeshme në festimet e ditës së Verës në qytetin e Elbasanit, qyteti i traditës për këtë festë. Me sa duket kryesocialistin e ndjek kjo festë nga shkon, pasi dhe kur ka qënë kryetar bashkie Tirana kthehej në strumbullar i Ditës së Verës duke bashkuar dy qytetet. Por dje ka bërë dhe një përmbyllje të kësaj feste në funksion të fushatës zgjedhore, teksa ka mbledhur të gjithë drejtuesit e strukturave të qar- kut, por dhe krerët e bashkisë së Korçës Niko Peleshi, të Dur- rësit Vangjush Dako, të Kavajës Elvis Roshi, të Gjirokastrës Flamur Bime, të Pogradecit Artan Shkëmbi dhe normalisht dhe mikpritësit kryebashkiak të Elbasanit, Qazim Sejdini si dhe deputetë të PS në këtë qark dhe më gjërë. Dreka e punës e shtruar në qendrën “Artur” ka pasur si qëllim përpos të tjerave dhe mobilizimin maksimal të të gjitha strukturave të PS për fushatën elektorale të 23 qershorit, për të biseduar me qytetarët për programin e PS për qeverisjen dhe për të star- tuar me fi toren e këtyre zgjed- hjeve. Pas fjalës së hapjes së kreut të bashkisë së Elbasanit, Qazim Sejdini, kryetari social- ist Rama i nxitur ndoshta dhe nga pritja me duartrokitje që iu bë veç atij dhe deputetes së kësaj zone Valentina Leskaj nga pjesëmarrësit është shprehur me superlativa për kryesuesen aktuale të listës së deputetëve të Elbasanit, tashmë në krye të listës në Vlorë. “E di se e doni shumë Valentinën, por unë do ta marr atë. Si anëtare e kryesisë e deleguar në qarkun e Vlorës, ajo do të mbetet atje”, ka deklaruar Rama, duke kon- fi rmuar zyrtarisht Leskajn në krye të listës së kandidatëve në qarkun e Vlorës. Por nuk ka munguar të saktësojë dhe kush do të jetë në vend të saj, duke renditur një varg emrash pas emrit të të deleguarit në krye- sisë Ben Blushi në këtë qark. “Këtu do të jetë Blushi, pavarë- sisht se ka thyer kaviljen tani për tani. Por Blushi do të shëro- het shumë shpejt dhe do të jetë maksimalisht në fushatë”, u shpreh Rama. Që nuk ka mun- guar që të deklarohet dhe në lidhje me listën e kandidatëve të tjerë, duke shoqëruar secilin me nga një batutë. “Këtu janë dhe deputetë të tjerë, është Damjani që është dhe politikë e vjetër dhe politikë e re, është Taulanti me të mirat dhe të keqiat e veta. Eshtë këtu dhe Shega, Iliri, Agimi etj, të gjithë në funksion të fi tores së madhe më 23 qershor për ta larguar njëherë e mirë këtë qeveri të mbrapshtë”, ka deklaruar Rama në drekën e organizuar me rastin e ditës së verës por ku dhe të gjithë krerët e bashkive pjesmarrës aty kanë dhënë propozimet e tyre për forcimin dhe intensifi kimin e punës me elektoratin. Kreu i PS ka folur shumë për lidhjet me bazën, duke nënvizuar se duhet të dëg- johen njerëzit e thjeshtë, të cilët duan më shumë punësim. “Ju që jeni këtu por dhe të tjerë, festa e ardhshme e verës do t'ju gjejë të punësuar. Projektet tona në Korçë, Gjirokastër janë projek- tet e së ardhmes të qeverisjes socialiste”, tha Rama. Për të ci- lin është shumë e rëndësishme të bashkëpunohet me njerëzit e thjeshtë derë më derë. Nga ana e saj deputetja Valentina Leskaj ka vlerësuar strukturat e PS të Elbasanit, duke nënvizuar se “PS është shumë e angazhuar, strukturat e saj janë mrekull- isht të mobilizuara në të gjithë vendin për të shënuar një fitore të madhe më 23 qer- shor. Me Edi Ramën kryemi- nistër, Shqipëria ka garanci maksimale për zhvillim dhe integrim”. Ndërkohë kreu i PS Rama dje në drekë ka ngritur dolli dhe ja ka marrë valles bashkë me pjesëmar- rësit në festë. Kryeministri në PPE Berisha: Rama po demonizon zgjedhjet Kryeministri Berisha deklaroi dje se garantoi pjesëmarrësit e Samitit të PPE se PD është e vendosur për zgjedhje me standarde. Kreu i qeverisë nënvizon se pas ftesës që shtetet pjesëmarrëse në Samit të dërgojnë misione vëzhguese nëpërmjet ODIHR për zgjedhjet e qer- shorit, ka denoncuar edhe përpjekjet që sipas tij opozita po përgatit për demonizimin e tyre. “Në Samit mora fjalën, garantova të pranishmit me vendosmerinë e PD dhe qeverisë për të garantuar zgjedhje të standarteve më të mira ndërkombëtare. Ftova të gjithë të pranishmit të dërgojnë nëpërm- jet ODHIR vëzhguesit më të shumtë në zgjedhjet tona të përgjithshme si- kunder denoncova përpjekjet e opozitës e mbeshtetësve të saj për demonizimin e zgjedhjeve” tha Berisha. Sipas tij opozita po përpiqet të demonizojë zgjedhjet dhe po përpiqet të krijojë mbështetje në këtë drejtim, por është tërësisht e dështuar. “Infrastruktura ultra moderne që ka vendosur Shqipëria për zgjedhjet, vull- neti i hekurt i qeverisë për zhvillimin e zgjedhjeve të standardeve më të mira do faktojë në dritën e diellit se përpjekjet për demonizimin e tyre, për mosnjohjen e rezultatit, etj, do jenë të pa shpresa”, tha Berisha. Sipas tij është e sigurtë se opozita do t'i kontestojë. “Jo frika, por kjo është e sigurtë, që Edi Rama nuk do të pranojë kurrë rezultat tjetër përveçse atij që do ta nxjerrë fi timtar, por problemin e ka me zgjedhësit se ka me kundër- shtarët. Faktikisht kundërshtar ai ka gjithë qytetarët që e votojnë kundër, por ata votojnë shumicë kundër tij”, tha kry- eministri. Në samitin e Brukselit marrin pjesë Merkel, Rajoy, Juncker, Basescu, Orban, Tusk, Samaras etj., Presidenti Van Rompuy dhe Barroso. Ambasada shqiptare në SHBA e mungesa e fondeve për këtë ambasadë, e bërë publike nga letra e ambasadorit aktual Gilbert Galanxhi, ka sjellë një debat të fortë në të gjitha qarqet politike. Bëhet fjalë për shpenzimet marramendëse që janë bërë në këtë ambasadë kohë më parë kur në krye të saj kanë qënë më parë, duke fi lluar Sallabandën e Çollakun. Madje bëhet fjalë dhe për fakte të reja e shumë interesante që kanë të bëjnë me atë të shkuljes së fl amurit të shtetit shqiptar të vendosur në Ambasadë dhe që prej asaj kohë s'është zëvendësuar më. Ndërsa evidentohet marrja e gjobave marramendëse për automjetet lëvizëse. Bëhet e ditur që më 28 nëntor të vitit të kaluar, pikërisht në 100 vjetorin e shpalljes së pavarësisë, ku qeveria shqiptare jep para për të paguar “harxhet” e kësaj feste, ambasada jonë në Uashington nuk kishte fare flamur. Flamurin e vendosur në dritaren e apartamentit të ambasadës në 1832 18th Street e që valëvitej te zyra e ambasadorit e mori era dhe u rrëzua nga furtuna Sandy. Një fakt i papublikuar më parë dhe që dhe sot e kësaj dite nuk ka flamur në ballkonin e ambasadës. Njëherësh dhe furgoni i ambasadës, “dodge caravan” është në mbi 5000 dollarë i mbytur në gjoba. NË FOTO: Edi Rama duke ja marrë valles popullore dje në festën e Ditës së Verës në qytetin e Elbasanit në drekën e shtruar me këtë rast
E premte, 15 mars 2013 www.SHQIPTARJA.com 15Suplement javor i SHQIPTARJA.com NJË VËSHTRIM mbi lumenjtë në ditën ndërkombëtare kushtuar atyre. Shqipëria feston së bashku me Organizatën “International Rivers” dhe 33 shtete në mbarë botënReportazh Të mirat nga kontakti me natyrën Lumi, jeta që duhet mbajtur! TIRANE NGA BLERINA AGO Më pëlqen të kërcej dhe kën-doj për lumenjtë… ndjej nevojën të festoj për ta. Ne nuk mund të zhvillohemi natyrshëm në se nuk mendojmë natyrshëm edhe për natyrën që na rrethon, përfshirë këtu edhe lumenjtë. Pjesa më e madhe e kohës sime të lirë kalon nëpër lumenj. Më pëlqen të eksploroj, të lundroj dhe luaj me ta. Vërej se shumë lloje bimësh dhe kafshësh mund të jetojnë vetëm përgjatë lumenjve; shumë të tjera duhet të jenë në afërsi të lumenjve për të mbijetuar. Krahas peshqve dhe kafshëve të tjera ujore, shumë lloje gjallesash priren të afrohen pranë lumenjve për shkak të insek- teve dhe botës bimore nënujore të bollshme. Një mbrekulli plot me jetë! Edhe ne njerëzit kemi gjithashtu, nevojë për lumenjtë. Lumenjtë mund të transportojnë, të vadisin kulturat tona bujqësore, mund të mbushin tubacionet e ujësjellsave, të venë në lëvizje turbinat, si dhe të furnizojnë fabrikat tona me ujë. Lumenjtë janë burim frymëzimi dhe çlodhje për njeriun. Ne kënaqemi kur lahemi, kur peshkojmë apo kur nisemi për rafting.. Sporti i ujërave të rrëmbyeshëm, më çon thuajse çdo fundjavë drejt një itinerari lumor dhe në mënyrë të pandërgjegjshme unë ndërgjegjësohem për vlerat natyrore dhe jetën që gjallon përreth. Rafting… ky pasion që nisi nga një aventurë me komerdaret e gomave të kamionave…… ta mendosh që para njëmbëdhjetë viteve kur unë fi llova, nuk të degjonte njeri kur fl isje per rafting. Kjo për një arsye të thjeshtë – askush nuk të besonte, askush nuk besonte që Shqipëria mund të ishtë po aq e bukur…madje edhe për fotot na akuzonin se ishin të bëra me foto- shop apo gjëra të ngjashme me të… kurse sot interesohen pafund qindra turistë dhe këto 3 vitet e fundit 70% e tyre janë shqiptarë. Edhe pse një vend i vogël, Sh- qipëria është vendi i një numri të madh lumenjsh mbresëlënës. Rrjeti i brendshëm i ujërave shqiptare për- bëhet nga njëmbëdhjetë lumenj të mëdhenj dhe 150 degë të tyre. I gjatë lugina, kanione dhe ujëvara janë krijuar nga rrjedha të lashta duke ofruar bukuri të jashtëzakonshme natyrore. Ndër këto janë luginat e Valbonës dhe Shala në Alpet Shqip- tare, ujëvara e Grunasit në Theth, Lugina e Tomoricës dhe kanionet Osumit, Skrapar si dhe grykëderd- hjet e Këlcyrës në lumin Vjosë pranë Përmetit, në Shqipërinë jugore. Rafting nuk është i rrezikshëm, por ama nuk ta kursen adrenali- nën. Në udhëtimet e shumta nëpër lumenj të ndryshëm të Shqipërisë unë ndeshem me sfi da të reja përsa i përket anës teknikë për përballimin e rrjedhës së lumenjve, zëmërimin apo tërbimin e tyre me raste, karak- teristikave të ndryshme që ata kanë apo surprizave që sjellin çdo sezon. Në të njëjtën kohë është sfi dë më vete menaxhimi i emocioneve, rrahjeve të shpeshta të zemrës dhe adrenalinës së madhe që ndjen në trup kur ndodhesh përballë një rrëmbese të madhe dhe ku mua më duhet të mobilizohem dhe të marr një vendim të shpejtë për t'i shpëtuar faqes së shkëmbit apo thjesht dallgës së lumit. Frikë??? Po, nësë nuk punon në grup, nëse nuk dëgjon komandat e guidës profesionale të Federatës Shqiptare të Rafting dhe nëse nuk mobilizohesh…Atëherë pse të bësh rafting? Sepse aty ti kapërcen kufi - jtë e vetes…përballesh me frikërat e tua…kupton që asgjë nuk është e pamundur…ti mund t'ia dalësh edhe në momente rreziku, sepse kapaciteti yt është i pafund dhe si ia dole këtu mund t'ia dalësh kudo… ne punë…familje...në jetë. Mua më ndalet vërtet zemra kur ndodhem para shpalosjes së papritur të një peisazhi të natyrës shqiptare. Më ka ndodhur para ujvarës së madhe, ujvarës së artë në Kanionin e Skra- parit, kur hyra për të parën herë aty në moshën 14 vjeçare. Ishte magji! Më rindodh kur përshkoj luginën e Valbonës, mes ujit të kthjellët kristal i cili buron nga shkrirja e borës nga majat e Alpeve. Më përsëritet gjatë lundrimeve në mes të grykës së Kël- cyrës, në Devoll, në Osum. Natyra shqiptare është befasuese. Në një vend modest në mes të Europës si Shqipëria të surprizon ndërthurja e panoramave, ekosistemeve dhe mrekullive të papërsëritshme të mjedisit shqiptar. Mendoj se kontakti me natyrën të ndihmon të shohësh thelbin e gjërave dhe të vërtetën në njerëz. Marrja me sportin rafting më ndi- hmon të kuptoj më shumë dhe të kërkoj në vazhdimësi. Për mua është e rëndësishme arritja e har- monisë dhe ndjekja e një qëllimi i cili i shërben diçkaje më të madhe se unë. Tërësia e kësaj eksperience më duket e bukur. Gjithmonë është bukur të këndosh dhe të kërcesh për lumenjtë! 285 km, Drini i Zi është më i madhi dhe rrjedh nga liqeni i Ohrit deri në Detin Adriatik. Lumi Buna ka luajtur mbi disa shekuj një rol vendimtar për zhvillimin ekonomik të veriut të Shqipërisë dhe portit të Shkodrës në Liqenin e Shkodrës. Lumenj të tjerë të mëdhenj përfshijnë Shkumbinin, Vjosën, Osumin dhe Devollin. Disa Mua më ndalet vërtet zemra kur ndodhem para shpalosjes së papritur të një peisazhi të natyrës shqiptare. Më ka ndodhur para ujvarës së madhe, ujvarës së artë në Kanionin e Skraparit, kur hyra për të parën herë aty në moshën 14 vjeçare. Ishte magji! Blerina Ago, zv/presidente e Albania Rafting Group Jo vetëm Dita e erës, por edhe e lumit Federata Shqiptare e Rafting është bërë pjesë e festi- meve në Ditën Ndërkombëtare të Veprimit për Lumenjtë të përcaktuar prej vitesh më 14 mars. Çdo vit, mijëra njerëz në mbarë botën ngrejnë zërin e tyre për të festuar për lumenjtë e botës dhe për rëndësinë e mbrojtjes së tyre. Kjo është një ditë për të edukuar në lidhje me rëndësinë e lumenjve dhe për të kërkojë përmirësime në praktikat e vendim- marrësve. Aktivitetet e foku- suara në qytetin e Beratit i bashkohen nismës botërore të ndërmarrë nga organizata Organizatën “International Rivers” duke u renditur mes 87 aktiviteteve të tjera në të paktën 33 shtete të botës
Fjalëkryqet e fundit nga ► Faqe 23 Kadri Vokopola ► vijon në faqe 6 SHBA: JO VIZE ZV.MINISTRES Arta Musaraj, numri dy i Mbrojtjes “refuzohet” nga ambasada DEBATI PER FEVZIUN SUPLEMENTI “FUNDJAVA” DEBATI ► Faqe 20 ► Faqe 13-17 ► Faqe 6-7 Teuta Hoxha: Në ‘91 Nexhmija s'donte gjak në shtëpi Pandeli Majko: Zgjedhjet në rrezik s'ka transparencë VITI III - NR. 60 E premte, 15-03-2013 Koment Votimi mes të miturve dhe madhorëve NGA AURELA ANASTASI Votimi nga 16-vjeçarët, mbetet për tu testuar si është terreni dhe testimi që drejtohet kryshisht në jetën e deritanishme të 16-vjeçarëve nga pikëpamja e aktivizmit të tyre në organizatat shoqërore dhe poli- tike, në eksperiencat dhe përvojat e deritanishme në përputhjen dhe zbatimin e tyre në çështjet e strat- egjive të të rinjëve, sepse ne kemi strategji për këtë çështje. Duhet parë sesa janë ata të informuar për të drejtën e zgjedhjes, të së drejtës së tyre për votim, duhet parë se sa janë ballafaquar me fenomene të tilla, domethënë me aspekte të zgjed- hjeve brenda organeve më të vogla. Duhen parë edhe kurrikulat se sa kurrikulat e arsimit parauniversi- tar u kanë lejuar atyre të kenë një formim të mirë në lidhje me kupti- min e të drejtës së votës, rëndësisë që ka e drejta e votës si një e drejtë politike për ta dhe me mënyrën e procedurën e ushtrimit të saj. Këto janë aspektet që unë shikoj që mbeten për tu parë në këtë kuadër. Por ç`ndryshon kur diçka është e aksesueshme për 18-vjeçarët, ç`ndryshon me dy vite? Kjo në terrenin praktik mund të ketë ndryshime të vogla sepse të dyja janë mosha të reja. Ne e kemi 18- vjeçarin moshë madhore dmth, 18 vjeçari ka fi tuar zotësinë e plotë për të punuar dhe quhet madhorë, ndërsa kur themi të angazhojmë në procese votimi apo dhe në procese të tjera jo politike 16-vjeçarët, do kemi parasysh që kemi të bëjmë akoma me të mitur, sepse ky është koncepti ligjor. Ky është konvencion, por është një konvension ligjor i vendosur... VIZITA NE AMERIKE SITUATE EMERGJENTE Hapen portat e hidrocentralit. Dështon Dita e Verës Fotografi rrëfen projektin e vitit ‘82 në revistën “Ylli” “Mbytet” Shqipëria, uji përpin rrugët e shtëpitë Roland Tasho: Tre dekada në ndjekje të femrave të suksesshme Mo t i d u k e t i p a m ë s h i r s h ë m . Reshjet e shiut të dy ditëve të fundit, si dhe hapja e portave në katër hidrocen- traleve, Koman, Vau i Dejës, Ulzës dhe Shkopetit kanë shkaktuar jopak problem. Zonan e Nënshkodrës, Lezha dhe shumë zona në Milot e Laç, janë muluar nga uji. Ndërsa lagjen në... Byroja për Sigurinë Diplomatike jep këshillat për shtetasit e vet në Shqipëri: Kujdes nga krimi i rrugës, në udhëtimet me makinë, kur qëndroni në bare, apo kur pini ujë. Janë rritur shumë krimet e dhunshme ► Faqe 10-11 LEKË 30 SHQIPTARJA.com + Suplementi FUNDJAVA Deklarata: Valin do t'jua marr nga Elbasani. Këtu do të jetë Blushi, edhe pse ka thyer kaviljen tani për tani Edi Rama merr vallen popullore ja bisedat gjatë drekës në Elbasan ► Faqe 8 DITA E VERES ► Faqe 2-5 “MASHTROI”, ZBARDHET KORRESPONDENCA BLOG/ PERIFERI ► Faqe 19 NGA ALBA MALLTEZI EPIDEMIA E NJË MENDËSIE PRIMITIVE
2 E premte, 15 mars 2013 AKTUALITET Fshatrat të izoluara. Në Lezhë, uji mbulon rrugët e hyrjet e pallateve Nisin përmbytjet, uji hyn në katet e para Në Baçallek e Bërdicë, bllokohen rruga nacionale Braçe “Përmbytjet, nga keqmenaxhimi i HEC” Situata e krijuar dje në të gjithë Ultë-sirën Perëndimore të Shqipërisë, nuk i ka shpëtuar deputetit socialist Erjon Braçe. Në faqen e tij ne Facebook, ka shkruar disa fjali, me anë të së cilave, duke përshkruar situatën, ka sulmuar qeverinë si përgjegjëse për këtë situatë. “Mbytet sërish veriperëndimi! UJI I MERR BER- ISHES PUSHTETIN!!”, shkruan Braçe në rrjetin social. Më tej, ai ka vazhduar të për- shkruajë edhe situatën kritike nga reshjet papushim të shiut, duke e,lidhur këtë me mosmenaxhimin e situatës hidrike në hidrocentrale. “Del jashtë kontrollit situ- ata në Shkodër: Tejkalohen argjinaturat në Ultësirë dhe përmbytet gjithëçka në Bërdicë, Dajç, Velipojë etj; Mbytet rruga Lezhë-Shkodër; Mbytet hyrja e qytetit të Shkodrës, lagjia Baçallëk. Eshte e qarte, se: Përmbytja në rrugën kombëtare dhe në Baçallëk, prej shkarkimit të ujit nga hidrocentralet!!”. Lajmi Moti duket i pamëshirshëm. Reshjet e shiut të dy ditëve të fundit, si dhe hapja e portave në katër hidro- centraleve, Koman, Vau i Dejës, Ulzës dhe Shkopetit kanë shkaktuar jopak problem. Zonan e Nënshkodrës, Lezha dhe shumë zona në Milot e Laç, janë muluar nga uji. Ndërsa lagjen në Baçallek dhe fshatin Bërdicë, uji ka hyrë në katet e para të banesave. SHKODER ELVIS NABOLLI ELVIS HILA Zona e Nënshkodrës ka përjetuar momente të kë-qija për shkak rreshjeve të shumta të shirave, rritjes së prurjeve të lumejve dhe shkarki- meve nga hidrocentralet. Ndërsa në lagjen Baçallëk të qytetit, si dhe në zonën e Bërdicës, kanë nisur dhe përmbytjet e para të banesave. Uji ka arritur nivelin e kateve të para, duke u future dhe brenda, ndërkohë që aksi nacional Shkodër-Tiranë, dje e hapura të hidrocentraleve të Komanit dhe Vaut të Dejës. Rruga e mbuluar nga uji është plotësisht e pakalueshme nga automjetet e vogla dhe banoret levizin me mjete të larta, si dhe me karroca me kuaj. Përmbytjet janë kthyer në frikë, pasi ende në kujtesë është përmbytja e vitit 2010 në zonën e Shkodrës në Veriperëndim të Shqipërisë. Në komunën e Dajçit, situate është përkeqësuar në mbrëmje, pasi uji ka dalë nga argjinatura dhe ka përmbytur tokat bujqësore në Samrish dhe Dajç. Situata paraqitej problematike, ndërsa banorët janë përpjekur ta ndalo- jnë ujin me se të mundnin. Ndër- kohë dhe moti nuk premton shumë për zonën e Shkodrës. Përveç portave të hapura, të pan- dalshme kanë qënë dhe reshjet e shiut. Edhe pse jo me intensitet të lartë, prej disa ditësh nuk kanë pushuar. Plot 600 hektarë tokë bujqësore janë nën ujë në komunën Anës së Malit. Zona më problematike është fshati i Goricës, pasi rruga që të çon në këtë fshat është bllokuar, ndërsa nën ujë gjenden pothuajse të gjitha tokat bujqësore. Sipërfaqe tokash të konsiderueshme ka edhe në komunën e Velipojës, ku zona më problematike është në fshatin e Çasit, ku afro 150 hektarë janë nën ujë. E ndodhur në një situatë të tillë, komuna e Bushatit, me mjetet e saj ka nisur zhbllokimin e kanaleve në pikat më problematike të këtij segmenti, duke qenë pranë banorëve dhe komunitetit në këtë situatë. Në Lezhë, si në çdo rast me reshjesh intensive, lagjia “11 janari”, pallatet në bllokun 11 dhe disa rrugë janë përmbytur. Hyrjet në pallate janë izoluar plotësisht, ndërsa uji grum- bullohet pikërisht nga prurjet e kanaleve kulluese të rrugëve, ndërsa pusetat vetëm sa e shto- jnë nivelin e ujit në këto lagje. Kjo nuk është hera e parë që këto zona përballen me përmbytje pas shiut, ndërsa ndërmarrja e shërbimeve në bashki duket e pafuqishme për të shmangur situata të ngjashme për shkak se niveli i kanaleve kulluese është me i ulët se niveli i lumit Drin, ku bëhen shkarkimet. Durrës, Vlorë Probleme në porte, nën ujë dhe rrugët Zona e ish-Kanetës dhe Autostrada te Shkëmbi i Kavajës, të përmbytura nga reshjet Moti i keq me shi dhe erëra të forta ka pezulluar lundrimin e të gjitha mjeteve lundruese të tonazhit të rëndë, si dhe të atyre të peshkimit. Trageti i linjës Vlorë- Brindisi nuk u nis djet në mëngjes. Kapiteneria ka ndaluar daljen në det të peshkarexhave. Në Vlorë, era shumë e fortë në drejtim të jugut fryn me 65 kilometër në orë dhe deti në breg është 6 ballë, ndërsa në det të hapur 6-8 ballë. Moti i keq ka shkaktuar probleme me energjeni në periferi të Vlorës. Meteorologët parashikojnë që moti i keq do të jetë deri mbrëmje, kur mund të kthehet në një furtunë. Nga ana tjetër, prob- lem nga reshjet e shiut ka pasur problem edhe në shumë rrugë e lagje, të cilat janë përmbytur. Ndërsa në Durrës, Dita e Verës është një ditë tipike dimri, e zymtë, me shi dhe erë. Prishja e motit ka filluar në mesnatë, kur Durrësi u përfshi nga një stuhi detare. Dy tragete janë nisur nga Bari, por ka mbërritur vetëm një prej tyre dhe pasagjerët e mallrat janë zbritur, kurse tjetri ka mbërritur me vonesë. Porti detar funksionin pjesërisht, sepse përpunimi është penguar, kurse anijet me tonazh të vogël e kanë të pamundur daljen në një det 6 ballësh; era fryn me drejtim nga jugu dhe mendohet që kjo kohë do të vazhdojë edhe nesër. Veç portit, reshjet kanë shkaktuar probleme dhe në zonën e ish-Kanetës. Shumë lagje e rrugica janë mbuluar nga uji, përfshirë edhe segmentin e ri rrugor. Ndërsa autostrada që lidh Durrësit me Kava- jën, pikërisht në zonën e Shkëmbit të Kavajës, ka qenë për orë të tëra e mbuluar nga uji, duke shkaktuar mjaft problem në qarkullim. në mbrëmje është bërë i pa- kalueshëm për autoveturat, për shkak të nivelit të ujit te Harku i Bërdicës, i cili ka arritur nivelin e 50 centimetrave. Në të njëjtin nivel ishte niveli i ujit që ka mbuluar edhe rrugën që të çon në fshatin Obot, në komunën Ana e Malit, pas shkarkimit të ujrave nga portat Pamje e përmbytjeve të djeshme në qytetin e Durrësit SHKODERVLOREBREGU I LUMITTIRANE
21E premte, 15 mars 2013 DOSSIER KUJTIMI për vetë marrëdhëniet e afërta që kishte babai im me xhaxhain, Ramizin, ne pushimet ..i kalonim bashkë në Durrës dhe aty kam parë për herë të parë Enver Hoxhën. Më kujtohet gjithnjë i veshur elegant Enver Hoxha shtoi një pjesë në vilë, edhe pse nëse sheh në ditarët e tij, ai shkruan se fëmijët kur të martohen, do të dalin me shtëpi më vete. Ne jetonim të gjithë bashkë, por shtëpia ishte e ndërtuar në atë mënyrë që çdo çift kishte apartamentin e tij. Jeta bëhej e përbashkët, çdo darkë hanim e gjithë familja bashkë, të dielave edhe në drekë, dhe festat i kalonim bashkë. Si ishte marrëdhënia juaj personale me Enver Hoxhën, a kishit ju mundësi të bisedonit gjatë më të? Me të mund të bëje biseda, unë bisedoja me të për librin e Ismail Qemalit, por ai në shtëpi nuk bisedon- te çështje që ishin të punës. Asnjëherë nuk ju ka rënë rasti të bisedoni çështje që i përkisnin shtetit? Absolutisht nuk bëhet fjalë të bise- dohej për çështje t ë r ë n d ë s i s h m e shtetërore, madje edhe vetë Nexhmije Hoxha vetë ka raste kur dalin çështje dhe ne e pyesim ndonjëherë, ajo thotë që nuk di asgjë. Ajo thotë se Enveri nuk ka folur asnjëherë më të, përsa i përket çështjeve të Ministrisë së Mbrojtjes, të Brendshme dhe të Jashtme. Një pjesë e rëndësishme e perso- nave nuk e besojnë këtë, madje ato thonë që pas sëmundjes së Enver Hoxhës, Nexhmije Hoxha ka luajtur një rol shumë të rëndësishëm në punët shtetërore dhe ato të partisë, në atë kohë. Këto janë fjalë pazari dhe koha do t'i shoshitë këto gjëra. Cilat kanë qenë marrëdhëni- et tuaja me vjehrrën tuaj në atë kohë, dhe si janë ato tani, pasi ju jetoni bashkë? Unë e quaj fat që kam jetuar në një çati me Nexhmije Hoxhën, sepse ajo është një grua e jashtëzakonshme me plot kuptimin e fjalës. Përveç mer- itave të saj gjatë luftës e më tutje, por edhe në aspektin njerëzor, ajo është një grua mjaft e kulturuar. Ju asnjëherë nuk keni pasur kontradikta me të? Jo, asnjëherë. E në fakt ajo bëri gjithë ato vite burg, duke u dënuar me 11 vite e në një moshë të shkuar, dhe unë jam ajo që e kam ndjekur në burgun e saj. Më pas ishte edhe bur- gu i Ilirit dhe kështu u bënë të dy famil- jarët në burg dhe ajo ishte një kohë shumë e vështirë e për të mos folur më edhe për xhaxhain në burg. Por këto vështirësi, ndon- jëherë të l idhin edhe më shumë. Çfarë ishin për ju Ramiz Alia dhe Enver Hoxha, dy fi gurat më të rëndësishme të asaj kohe? Unë jam krenare për të dyja familjet, si nga babai, ashtu edhe nga im shoq. Padiskutim që nuk mund të bëj krahasime, pasi Enver Hoxha ishte tjetër. Por gjëja që më ka bërë më shumë përshtypje te xhaxhai im, ishte zemra e tij e madhe, ai falte. A duhet t'i bënte Ramiz Alia reformat në një mënyrë tjetër dhe më të shpejtë? Ai ishte gjithmonë me idenë që gjërat të bëheshin sa më lehtë dhe pa trauma për shoqërinë shqiptare. Ndaj ai, aq pati mundësi dhe aq bëri, mendoj unë. Gjithmonë kanë shkuar mirë Ramiz Alia dhe Nexhmije Hox- ha pas ‘90? Natyrisht që kanë shkuar mirë, por nuk kanë qenë ato marrëdhëniet e afërta siç kane qenë para ‘91. Kanë qenë takime të rastësishme, një tel- efonatë, apo urim. A e shpejtoi vdekja e Me- hmet Shehut, vdekjen e Enver Hoxhës? Unë nuk di të them tani në e shpe- jtoi si vdekje, por di të them këtë, se Enver Hoxha e ndjeu jashtëzakon- isht shumë këtë ngjarje. I krijoi një shqetësim, një angazhim me të madh në punë dhe kuptohet që të gjitha këto, natyrisht se i rënduan shëndetin. A e vizitonin të huaj Muzeun Kombëtar gjatë kohës që ju ishit nëndrejtoreshë e tij? Atëherë kishte turistë dhe këtu fl as për kohën që unë kam qenë aty, pra nga 1986-1990. Të gjitha delega- cionet që vinin në Shqipëri, në një vizitë të programuar, fusnin edhe Muzeun Kombëtar. Një takim që unë kujtoj dhe që më ka lenë mbresa, ka qenë ai me kompozitorin e madh grek, Mikis Teodorakis, ose p.sh. aktori Bud Spencer, rreth vitit 1989. Ju përmendët marrëdhënien e Enver Hoxhës me Kosovën, madje shumë historianë kanë publikuar disa teza si ajo që En- ver Hoxha e shiti Kosovën. Ju si i komentoni këto deklarata? Ajo që e shiti Kosovën është e pa- pranueshme, pasi të shesësh diçka do të thotë ta kesh pronën tënde. Enver Hoxha nuk kishte ku ta gjente Kos- ovën, kur kufi jtë ishin të përcaktuara. Ai që në fi llimet e luftës, Kosovën e ka pasur një nga preokupimet e tij kryesore dhe të partisë komuniste, deri në dërgimin e divizioneve për çlirimin e Kosovës. Më pas, ai ka bërë përpjekje të mëtejshme, por aq sa mund t'i lejohej. Enver Hoxha arriti, dhe këtë e kam të dëgjuar nga Nex- hmije Hoxha, që të hiqte dorë nga posti i Kryeministrit dhe Ministrit të jashtëm dhe të bëhej vetëm Sekretar i Parë, vetëm për Kosovën. Sepse, nëse ai do të kishte ato dy poste qe- veritare, nuk do të mund t'a mbronte Kosovën, sepse quhej ndërhyrje në punët e brendshme të Jugosllavisë. Ai mundi të mbronte Kosovën me aq sa mundi. Por, p.sh. për demonstra- tat e '81, ai nuk ishte në dijeni dhe këtu ngrihet një pikëpyetje e madhe, sesi Sigurimi dhe Ministria e Brend- shme nuk dinte asgjë. Por mbrojtja që i bënte në atë kohë Shqipëria, ishte edhe për ta bërë problemin të njohur ndërkombëtarisht. Një media e huaj publikoi një lajm se Enver Hoxha kishte në plan të sulmonte Jugosllavinë. Ju jeni në dijeni të këtij fakti? Lajmin e lexova, por nuk mund të fl as për këto gjëra, sepse sot shumica e gjërave që thuhen janë vetëm në bazë të fjalëve, por një ditë do të hapen arkivat. Si kanë qenë vitet tuaja pas rrëzimit të sistemit komunist? Kur ndodhën ndryshimet dhe POHIMI: “Unë nuk e kam hedhur në gjyq Blendi Fevziun!” protestat u fol që do digjet blloku, pra pas rënies së monumentit, më kujto- het që blloku u rrethua nga njerëzit, ndërsa ne ishim në shtëpi. Pavarësisht se ishte garda që mbronte bllokun, Nexhmija mori tre fëmijët e saj dhe i tha që të largoheshin dhe i dha urdhër komandantit të gardës “Nuk dua që në shtëpinë e Enver Hoxhës të ndodhë shkëmbim zjarri. Shtëpia le të digjet, por unë nuk dua që të derdhet gjak në derën e shtëpisë së Enver Hoxhës”. A kishit frikë gjatë asaj kohe që ndodhnin ato protesta në Tiranë? Gjithnjë turmat kanë rrezik, sepse situata mund të dilte jashtë kontrol- lit, por ne nuk u larguam nga shtëpia. Si ka qenë jeta juaj, si keni jetuar ju pas ‘90, pasi persona mendojnë se ju jeni një familje e pasur dhe keni biznese? E kemi dëgjuar dhe ne këtë, madje në ‘92-'93, çdo biznes që hapej thuhej si ishte i djalit të Enver Hoxhës. Znj. Hoxha, a keni ndërmend të futeni në pol i t ikë, ju apo bashkëshorti juaj? Jo, Enver Hoxha nëse e sheh, u dha profesione fëmijëve që nuk kanë lidhje me politikën, duke i bërë djemtë inxhinierë dhe va- jzën arkitekte. Në 100-vjetorin e shtetit shqiptar, u bënë rivlerësime të disa fi gu- rave historike. Sipas jush, ku ishte fi gura e Enver Hoxhës në këtë kuadër? Figura e tij në këto fes- time zyrtare nuk ekzistonte askund, dhe 50 vjet ishin të fshira nga historia. Por ato të kundërtat, pushkatimet dhe janë vrarë 6 mijë persona për bindje politike... Pa u hapur dosjet, dhe nuk e kam fjalën për ato dosje që fl itet sot, por duke qenë se unë kam punuar me dokumente, e di rëndësinë e tij, dhe ato përmbajnë të vërtetat. Si ju duken këto 23 vjet të demokracisë shqiptare? Natyrisht që ka ndryshime dhe arritje dhe çdo shoqëri ka zhvil- lim, por ne kemi mbetur në fazën e tranzicionit dhe nuk po arrijmë demokracinë e vërtetë. Për demonstratat e '81, ai nuk ishte në dijeni dhe këtu ngrihet një pikëpyetje e madhe, sesi Sigurimi ..nuk dinte asgjë. Por mbrojtja që i bënte në atë kohë Shqipëria, ishte edhe për ta bërë problemin të njohur ndërkombëtarisht
.
|
Na vjen keq, por koha në dispozicion mbaroi.
Nëse jeni një përdorues i regjistruar, identifikohuni në pjesën e poshtëme djathtas.
|
|
|
Hyr në e-Shop dhe zbulo të gjitha ofertat tona
|
|
|
Po blini botimin e
15/03/2013
Me çmim
0,00
|
|
Rikërko fjalëkalimin!
Vendosni email-in e përdorur në momentin e regjistrimit,
të dhënat e identifikimit, do t'iu nisen sa më parë në mënyrë automatike në adresën tuaj.
Privacy Policy 2013
Mbrojtja e të dhënave personale
Gjatë lundrimit në faqe, në skedarët log të server-it ruhen të dhëna si adresa IP, data, koha dhe faqet e vizituara nga përdoruesi. Ne e përdorim informacionin që mbledhim për të matur numrin e vizitorëve që hapin seksione të ndryshme të faqes sonë të internetit, për të mësuar se cili është informacioni më i kërkuar dhe për të na ndihmuar ta bëjmë faqen tonë të internetit më të dobishme për vizitorët.
Të dhënat tuaja personale dhe informacioni i dhënë gjatë "Regjistrimit", ruhen në server në mënyrë anonime.
Informacionet që ruhen në server janë të sigurta dhe konfidenciale, nuk ju ofrohen palëve të treta (vetëm në rastet kur ju keni dhënë aprovimin në modulin e regjistrimit) dhe përdoren në përputhje të plotë me Ligjin nr.8517, datë 22.7.1999 - Për mbrojtjen e të dhënave personale.
Mbyll
|
